سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – اۆتور
تاريحتان تامىر تارتقان
كورەياعا ساپارىمىزدىڭ العاشقى ايالداماسى – ەل استاناسى سەۋل. 10 ميلليوننان اسا حالىق تۇراتىن الىپ مەگاپوليسكە تاڭ بوز بەرە توقتادىق. راۋانداعان كۇننىڭ ساۋلەسى جەرگە ەمەس, اسپانمەن تالاسقان عيماراتتاردىڭ «قۇزار شىڭىنا» تۇسەدى ەكەن, سودان التىن تۇسكە بويالعان شاتىرلار جارق-جۇرق ەتەدى. كورەيانىڭ ۇلتتىق تۋريزم ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى ءبىزدى اۋەلى باعدارلاما بويىنشا كيونبوككۋن سارايىنا الىپ باردى. كاسىبي گيدتەردىڭ بارلىعى ءوز باعدارلاماسىن وسى جەردەن باستايدى. بۇل بەكەر ەمەس. ويتكەنى كيونبوككۋن سارايى – كونە مەن جاڭانىڭ تۇيىسكەن نۇكتەسى, بەس عاسىر بويى كورەيانىڭ تاعدىرىن بويىنا سىڭىرگەن ءتىرى شەجىرە. ونى كورمەي تۇرىپ, كارىستەردىڭ بولمىسىن تەرەڭ تۇسىنبەيسىڭ, ءدال وسى جەر ەلدىڭ وتكەنىن عانا ەمەس, كورەي مادەنيەتىنىڭ وزەگىن پاش ەتەدى.
ساراي قاقپاسىن اتتاعان ساتتەن-اق, ۋاقىت شىمىلدىعى ارتقا سىرعي جونەلەدى. تۋردى ۇيىمداستىرۋشى ۇيىم قىزمەتكەرى, گيد ساني حان ورداسىنا دەيىن اپاراتىن ءۇش جولاقتىڭ ورتاسىنداعىسى ەكى جاعىنداعىسىنان ءسال بيىكتەۋ ەكەنىنە نازارىمىزدى اۋداردى. ءدال سول بيىگىرەگى – ەشبىر قىزمەتكەر اياق باسپايتىن بيلەۋشىنىڭ جولى-تىن. جوعارى جولاقپەن كەۋدەڭدى تىكتەپ ءجۇرىپ وتكەندە ءارى كونە سارايدا تۋريستەردىڭ نەگىزىنەن كورەي ۇلتتىق كيىمىمەن سەيىل قۇرىپ جۇرگەنىن كورگەندە سول ءداۋىردىڭ سالتاناتى كوز الدىڭدا قايتا تىرىلگەندەي كۇي كەشەسىڭ. ال الىستان ساڭقىلداعان كۇزەتشىلەردىڭ داۋىسى پاتشا ءداۋىرىنىڭ رۋحىن قايتا جاڭعىرتقانداي بولادى. كۇن ەڭكەيگەندە ساراي ءۇستىن التىن شاپاق كومكەرەدى. سامالمەن بىرگە وتكەننىڭ سىبدىرى ەستىلەدى. سونداي ساتتە كيونبوككۋن تاريح ەمەس, ءتىرى ەستەلىككە اينالادى. 1395 جىلى چوسون ديناستياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى تەدجو پاتشا سالدىرعان ساراي جاپون شاپقىنشىلىعى كەزىندە ورتكە ورانىپ, كەيىن قايتا تۇرعىزىلدى. 90-جىلدارى رەستاۆراتسيادان وتكەن سارايدىڭ بۇگىنگى ەل ورداسىنىڭ ورتاسىنان ويىپ ورىن العانى, ءالى كۇنگە دەيىن قازىرگى ۇكىمەتىنىڭ مادەني جيىندارىن وسىندا وتكىزۋى بۇگىنگى مەملەكەتكە رۋح بەرىپ تۇراتىنداي. ۇلتتىڭ قازىرگىسى مەن كەشەگىسىنىڭ اراسىنداعى نازىك تەپە-تەڭدىك كيونبوككۋندا ەرەكشە سەزىلەدى.
سەۋلدە كورەي ەلىنىڭ تاريحىن تەك مادەني ورىنداردان ەمەس, كۇندەلىكتى قالانىڭ ومىرىنەن دە كورۋگە بولادى. مىسالى, استاناسىنىڭ قاق ورتاسىندا ينسادون مەن يكسوندون دەپ اتالاتىن ەكى اۋدان بار. كادىمگى تىرشىلىگى قايناپ جاتقان جەر. بىراق ءبىر ەرەكشەلىگى – ۇيلەر, كوشەلەر, عيماراتتاردىڭ سوناۋ عاسىرلاردان بەرگى بەينەسى بۇزىلماي ساقتالعان. قالانىڭ قىم-قۋىت كوشەسىنەن شىعىپ, ينسادونعا اياق باسقان ساتتە-اق باسقا الەمگە ەنگەندەي بولاسىڭ. مۇندا كوشە بويى حانوك – ءداستۇرلى اعاش ۇيلەرمەن كومكەرىلگەن. بۇل اۋداندى ءداستۇر مەن مادەنيەتتىڭ مەكەنى دەۋگە بولادى. سەبەبى ساۋدا كوشەلەرىندەگى سورەلەردە كونە قىلقالامدار, كۇرەڭ ءتۇستى سيا, فارفور كەسەلەر مەن جىبەك ورامالداردى كورە الاسىڭ. مۇنىڭ ءبارى دە كورەيانىڭ مىڭجىلدىق رۋحانياتىنىڭ سىرىن ساقتاپ تۇر.
ال ينسادوننان ءبىر كوشە ءارى وتكەندە زاماناۋي سەۋلدىڭ قاق ورتاسىندا جاسىرىنىپ جاتقان يكسوندون قارسى الادى. بۇل اۋدان – ءححى عاسىر مەن چوسون ءداۋىرىنىڭ ۇندەستىگى. تار, يرەلەڭ كوشەلەر بويىندا حانوك-ۇيلەردىڭ اعاش قاقپالارى ساقتالعان, ال سول ۇيلەردىڭ ىشىندە قازىرگى زاماننىڭ كوفەحاناسى مەن ديزاينەرلىك دۇكەنى جايعاسقان. ءبىر ءۇيدىڭ اۋلاسىندا اعاش شامدار ءىلىنىپ, سازدى مۋزىكا ويناپ تۇر. مۇندا ادامدار ءداستۇرلى حانبوك كيىپ, ەسكى كوشە بويىمەن ءجيى جۇرەدى. تاريحتىڭ كۋاسى بولعان ءار كىرپىش, ءار قاقپا بۇگىنگى ومىرمەن جاراسىم تاپقان. كەشكىسىن اسپان قىزىل شاپاققا بويالىپ, كوشە شامدارى جانعاندا كونە ۇيلەردىڭ تەرەزەسىنەن جىلى جارىق توگىلىپ, قالا تىنىسى باياۋلاي تۇسەدى.
اشىق اسپان استىنداعى مۋزەي
ساپارىمىزدىڭ كەلەسى كۇنى اندون قالاسىنا تارتتىق. زاماناۋي عيماراتتارى كوككە شانشىلعان سەۋلدەن مۇلدە بولەك الەم. ءبىز وسى اندون ىرگەسىندەگى اۋىلعا كەلدىك. بۇل – تاۋ مەن وزەننىڭ قۇشاعىنا ورىن تەپكەن حاحۆە اۋىلى. كوشەلەرىنەن وتكەندە عاسىرلار بۇرىنعى كورەيانى كورىپ تۇرعانداي بولاسىڭ. شاتىرلارى يىلگەن, قالىڭ قامىسپەن جابىلعان ۇيلەر, تاسپەن ورىلگەن دۋالدار مەن بۇرالاڭ سوقپاقتار – ءبارى دە ەلدىڭ باي رۋحاني مۇراسىن كوز الدىڭا اكەلەدى. حاحۆە اتاۋىنىڭ ءوزى «وزەن اينالىپ وتەتىن اۋىل» دەگەن ماعىنا بەرەدى. ناكتونگان وزەنى بۇل اۋىلدى وراپ وتەدى. سۋ مەن جەردىڭ ۇيلەسىمى مۇندا ەجەلدەن ادامدارعا بەرەكە مەن جايلىلىق سىيلاعان. اۋىلدىڭ تاريحى حIV عاسىردان, ياعني چوسون داۋىرىنەن باستالادى. مۇنداعى ءاربىر ءۇي – تۇتاس ءبىر اۋلەتتىڭ شەجىرەسى. مۇنداعى كوپتەگەن ءۇي مەن عيباداتحانا يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن. سودان بولار بۇگىندە حاحۆە اشىق اسپان استىنداعى مۋزەي اتالىپ كەتكەن.
ءدال وسى اۋىلدا «ماسكا تەاترى» اتاۋىمەن تانىلعان حالىقتىق ساتيرا تەاترى جۇمىس ىستەيدى. اۋىلدىڭ وزىندە تەاتر ساقتالعان. قانشاما قيلى كەزەڭدى باستان وتكەرگەن كورەيلەردىڭ ءوز تاريحي مادەنيەتىن ساقتاۋداعى تاباندىلىعىنا تاڭداي قاعاسىڭ. اۋىلدىڭ ەڭ ايگىلى مۇراسى دا – وسى حاحۆە ماسكالارى مەن ماسكالار ارقىلى كورسەتىلەتىن كورەيا حالقىنىڭ كونەدەن كەلە جاتقان كومەديالىق-درامالىق ونەرى. كوپشىلىكپەن بىرگە ءبىز دە وسى ونەردى تاماشالادىق. ءبىر قاراعاندا بۇل جاي عانا بي مەن كۇلكى كورىنىسى سياقتى. بىراق ءار ماسكا – تۇتاس فيلوسوفيا. ماسكالاردىڭ بەت پىشىندەرى كەيدە ك ۇلىپ, كەيدە ىزالانىپ, كەيدە مۇڭعا باتقانداي. ولار قوعامداعى ءتۇرلى الەۋمەتتىك تاپتاردىڭ بەينەسىن: اقسۇيەك, عالىم, شارۋالار مەن موناحتاردى, ءتىپتى سارايدىڭ سۇلۋ حانىمدارى مەن ازىلقوي قىزمەتشىلەردى بەينەلەيدى. ماسكا تەاترىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – ساتيرا. سول ارقىلى حالىق بيلىكتەگى ادىلەتسىزدىكتى, ەكىجۇزدىلىكتى ءاجۋالاپ, كۇلكىمەن سىن ايتقان. وسىلايشا, ونەر شىندىقتى جەتكىزۋدىڭ قۇرالى رەتىندە قالىپتاسقان. اۋىلعا ات باسىن بۇرعان تۋريستەر تەك كونە ۇيلەردى تاماشالاپ قانا قويماي, شەبەرلەردىڭ ماسكا جاساۋ ءساتىن كوزبەن كورىپ, ءداستۇرلى بي ساباقتارىنا قاتىسىپ, ۇلتتىق تاعامداردان ءدام تاتا الادى. اسىرەسە جىل سايىن وتەتىن حاحۆە ماسكا فەستيۆالى كەزىندە اۋىل ەرەكشە جاندانادى, ءتۇرلى ءتۇستى كيىمدەر مەن اۋەندەر, كۇلكى مەن بي, تاريح پەن بۇگىن ءبىر ساحنادا توعىسادى.
اۋىلدىڭ رۋحاني وزەگى – كونفۋتسيشىل-دىك. مۇندا ءالى كۇنگە دەيىن ۇلكەنگە قۇرمەت, كىشىگە ىزەت, تابيعاتپەن ۇندەستىك, ەڭبەك پەن بىلىمگە ادالدىق سەكىلدى قۇندىلىقتار حالىقتىڭ ۇستانىمىنا اينالعان. بۇل – زاماناۋي كورەيانىڭ مادەني بولمىسىنا اسەر ەتكەن باستى رۋحاني تامىرلارىنىڭ ءبىرى. اندونگ وزەنىنىڭ جاعاسىندا, تاۋلاردىڭ ورتاسىندا ورنالاسقان دوسان سەوۆون كونفۋتسي اكادەمياسى بار. اكادەميا XVI عاسىردا نەگىزى قالانعان بۇل اكادەميا كورەياداعى ەڭ بەدەلدى رۋحاني ءبىلىم ورداسىنىڭ قاتارىنا جاتادى.
اكادەميا اۋلاسىندا ەسكى قاراعايلار سىبدىرلاپ, جەلمەن بىرگە وتكەننىڭ ءۇنىن جەتكىزگەندەي. مۇنداعى كونفۋتسي ءىلىمى – قۇرعاق قاعيدا ەمەس, ءومىر ءسۇرۋ ونەرى. ءتارتىپ پەن كىشىپەيىلدىلىك, ۇستازعا قۇرمەت پەن ءوز-ءوزىڭدى تانۋ, وسىنىڭ ءبارى عاسىرلار بويى ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسىپ كەلەدى. كورەيلەر ءۇشىن دوسان سەوۆون – ويشىلدىقتىڭ ماڭگىلىك مەكتەبى, دانالىقتىڭ بەسىگى. تاستارمەن قالانعان جولدار, اعاشتان ورنەكتەلىپ جاسالعان قاقپالار, سىلدىر قاققان بۇلاق ءۇنى ويعا تەرەڭدىك, ساناعا ساۋلە سەبەدى.
تابيعاتپەن تىلدەستىرگەن تىنىشتىق
اندون قالاسىنان كەيىن يوندوك شاھارىن بەتكە الدىق. بۇل ەندى ناعىز تابيعاتپەن تىلدەسۋگە تاپتىرمايتىن مەكەن ەكەن. بۇلاي دەۋىمىزگە قالاداعى بيوليونري ورمانى مەن حەماچي ساياباعى سەبەپ بولدى.
قالا ورتالىعىنان ءسال ارىرەك شىقساڭىز, تابيعاتتىڭ باسقا ءبىر عاجايىبى – بيوليونري ورمانى كۇتىپ تۇرادى. تاڭعى تۇمان اراسىنان كۇن ساۋلەسى سىعالاپ, وزەن ايدىنىنا شاعىلىسقاندا ورمان ءىشى جۇمباق تىنىشتىققا بولەنەدى. بۇل جەردە تۋريستەردىڭ كوبى سويلەسپەي, تەك تىڭدايدى. ويتكەنى ونداعى جاپىراق سىبدىرى, قۇس ءۇنى, الىستاعى وزەن سارىنى – ءبارى دە تابيعاتتىڭ ءوز اۋەنى. مۇندا سەرۋەندەگەن ادام ءوز ويىمەن وڭاشا قالادى, تازا اۋانى ىشىڭە تارتقانداعى ءار دەم جاڭا شابىت سىيلايدى.
ال الىپ مۇحيتقا قۇياتىن تەڭىزدىڭ جاعالاۋىنا جايعاسقان حەماچي ساياباعى – تىنىقتىڭ تىنىسى. تىنىق مۇحيتىنىڭ تولقىنىمەن تەربەلىپ, مىناۋ الەمنىڭ شەتى مەن شەگىن ىزدەگەندە قۇدايدىڭ وسى ءبىر كارتيناسى اسپان مەن سۋدىڭ اراسىنداعى شەكارانى جويىپ جىبەرگەندەي سەزىمگە بولەنەسىڭ. سول ساتتە ساعات ءتىلى توقتاپ, تەك جەل مەن تولقىننىڭ اۋەنى عانا ەستىلەدى. كورەيانىڭ شىعىس قاقپاسى سانالاتىن يوندوك حەماچي ساياباعىندا تولقىندار بىردە دامىلداپ, بىردە كۇشەيىپ, كوك اسپاندى ايناداي شاعىلىستىرىپ جاتادى. تەڭىز ءيىسى مەن مۇحيتتىڭ ءسال تۇزدى اۋاسى تابيعاتتىڭ ءوز قولتاڭباسى سەكىلدى. تەرەڭ تىنىس العاندا ساناڭ سەرپىلىپ, تەڭىزدىڭ اساۋ تولقىنى كەۋدەڭدى شايىپ وتەتىندەي. كۇيبەڭ تىرشىلىكتى جاعاعا قالدىرىپ, تەرەڭ ويعا سۇڭگىپ كەتىپ, ىشىنەن تەك ءوزىڭدى ىزدەيتىندەيسىڭ.
ۋاقىت توقتاعان قالا
يوندوكتان كەيىنگى باعىتىمىز وڭتۇستىك كورەيانىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىنداعى جايلى جوتا اراسىندا ورنالاسقان كيوندجۋ قالاسى بولدى. كيوندجۋ – ەجەلگى سيللا پاتشالىعىنىڭ استاناسى, مىڭ جىلدان استام ۋاقىت بويى كورەيا وركەنيەتىنىڭ كىندىگى بولعان شاھار. مۇندا پاتشالاردىڭ بەيىتى, بۋددا حرامدارى, كونە قوڭىراۋلار مەن تاس مۇسىندەر وتكەننىڭ ءۇنىن جەتكىزەدى. ءاربىر تاسىندا سىر بار, ءاربىر بۇلاعىندا ەستەلىك بار. سوندىقتان دا كورەيلەر بۇل جەردى جاي عانا قالا ەمەس, وزدەرىنىڭ رۋحاني وتانى دەپ اتايدى. ساپارىمىزعا سەبەپكەر بولعان ءسوز باسىنداعى ءسامميتتىڭ وتەتىن ورنى رەتىندە كيوندجۋ قالاسىنىڭ تاڭدالۋى دا وسىدان ەكەنىن ۇقتىق.
كۇن شىعىس ەلىنىڭ تاڭعى شۋاعى كيوندجۋدىڭ توڭىرەگىن التىن تۇسكە بوياپ, تاۋدىڭ قىرقاسىنان باياۋ عانا كوتەرىلىپ كەلە جاتتى. تىنىشتىق پەن تىلسىم ۇيلەسكەن بۇل ولكەدە عاسىرلار بويى ءبۋدديزمنىڭ, دانالىقتىڭ جانە رۋحتىڭ شامى وشپەگەن. سول كيەلى مەكەننىڭ ءبىرى – سوككۋرام ۇڭگىر عيباداتحاناسى. سوككۋرام – تاستان تۋعان تىنىشتىق. توبەسى اسپانمەن تىلدەسكەن توحامسان تاۋىنىڭ باۋرايىنداعى بۇل عيباداتحانا – ادام قولىمەن جاسالعان عاجايىپ ينجەنەرلىك تۋىندى. ورتادا مۇسىندەلگەن بۋددا بەينەسى – شەكسىز سابىردىڭ, رۋحاني كەمەلدىكتىڭ سيمۆولى ىسپەتتى. اق گرانيتتەن قاشالىپ جاسالعان بەينەنىڭ ءجۇزى كۇن ساۋلەسىنە شومىلعاندا ءتىپتى تاس ءمۇسىننىڭ ءوزى ءتىرى سەكىلدى اسەر قالدىرادى. بۇل عيباداتحانا VIII عاسىردا, سيللا پاتشالىعىنىڭ ەڭ گۇلدەنگەن كەزىندە تۇرعىزىلعان. سول زاماننىڭ شەبەرلەرى ۋاقىت پەن تاستى تىلدەستىرىپ, ماڭگىلىك تىنىشتىقتى مۇسىندەپ كەتكەندەي.
الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندەگى بۋدديستەردىڭ وڭتۇستىك كورەياعا كەلگەندە سوقپاي كەتپەيتىن تاعى ءبىر ورنى – پۋلگۋكسا عيباداتحاناسى. «بۋددانىڭ جەردەگى مەكەنى» سانالاتىن بۇل جەر – كورەيا رۋحانياتىنىڭ التىن قازىعى. قاقپادان كىرگەن بويدا گۇلدىڭ ءيىسى اڭقىپ, دۇعانىڭ ءۇنى ەستىلەدى. تاستارعا تابانىڭ تيگەندە تاريحتىڭ تابىن سەزگەندەي بولاسىڭ. نەگىزگى زالدىڭ ىشىندەگى التىن بۋددا ءمۇسىنى – نۇر مەن سەنىمنىڭ تۇڭعيىعى. پۋلگۋكسا عيباداتحاناسى – تەك ءدىني عيمارات ەمەس, ادام مەن تابيعاتتىڭ, سەنىم مەن ونەردىڭ ماڭگىلىك ديالوگى.
كيوندجۋ قالاسىنداعى كەزەكتى باعىتىمىز ۆولدجونگيو كوپىرى بولدى. بۇل كوپىر دە سوناۋ VIII عاسىردا سالىنعان. بىراق تالاي سوعىس پەن وزگەرىستى وتكەرگەن ۆولدجونگيو كەيىن جويىلىپ, بەرتىندە قايتا جاڭعىرتىلعان. ءبىز مۇندا كەش باتقاندا كەلدىك. كوپىردى العاش كورگەندە «سۋ ۇستىندەگى سالتانات» دەگەن ءسوز ويعا ورالدى. قالانىڭ سيمۆولىنا اينالعان ۆولدجونگيو كوپىرى كيوندجۋدىڭ جۇرەگىن جارىپ وتەتىن نامچحون وزەنى ۇستىندە كەرىلىپ تۇر. كەش تۇسكەندە كوپىر شامدارى جانىپ, سۋ بەتىندە التىن ساۋلە جىلت-جىلت ەتىپ, ورماننان سالقىن سامال ەسەدى. بۇل كورىنىس تۋريستەردى بەينەبىر ەرتەگى الەمىنە جەتەلەيدى.
كيوندجۋدەگى ەندىگى توقتاعان جەرىمىزگە بارعاندا قازاق ەلىنىڭ تاريحىمەن ۇندەستىكتى بايقاعاندايمىز. قالادا جۇرسەڭ, ءۇستىن جاسىل تەگىس ءشوپ باسقان تومپەشىكتەر كوزگە تۇسەدى. بۇل – سول ەجەلگى پاتشالار مەن اقسۇيەكتەردىڭ مازارلارى. سونىڭ ىشىندەگى ەڭ اتاقتىسى – چحونماچحون قابىرى. قابىردەن التىنمەن اپتالعان اتتى ادام تابىلعان. ءبىزدىڭ التىن ادام دەۋگە بولادى. بۇل جەر 1973 جىلى اشىلعان. ارحەولوگتەر جەر استىنان التىن ءتاج, نەفريت القالار, كۇمىس ەر-توقىم جانە اتتىڭ بەينەسى سالىنعان پەرگامەنت تاپتى. قابىر ىشىنە كىرگەن ساتتە اۋا سالقىندايدى, ال قابىرعالارداعى سۋرەتتەر مەن كونە جادىگەرلەر ءۇنسىز «سويلەيدى». چحونماچحون جادىگەرلەرى – سيللا وركەنيەتىنىڭ بيىك مادەنيەتى مەن باي رۋحىنىڭ كۋاسى.
سيللا پاتشالىعىنىڭ قانشا عاسىر وتسە دە تاريحي اتاۋى وزگەرمەگەن استاناسى كيوندجۋدە كورەتىن تاعى ءبىر كەرەمەت بار. بۇل – چحومسوندە وبسەرۆاتورياسى. ازياداعى ەڭ كونە جۇلدىز باقىلاۋ مۇناراسى VII عاسىردا حانشايىم سوندوكتىڭ بۇيرىعىمەن تۇرعىزىلعان ەكەن. سول كەزدىڭ وزىندە-اق مۇنداعى عالىم, استرونومدار اي مەن كۇن قوزعالىسىن باقىلاعان. اسپانمەن تىلدەسكەن مۇنارا 362 گرانيت تاستان تۇرادى. ەجەلگى استرونوميالىق ەسكەرتكىش – كورەيانىڭ زەرتتەۋگە باعزىدان بەت بۇرعانىن, عىلىمدى وكەنيەتتىڭ نەگىزى ەتە بىلگەنىن ايعاقتايتىن ءارى ءبىلىم مەن رۋحتىڭ ۇيلەسىمىن كورسەتەتىن نىسان.
مۇنارادان شىققان سوڭ ءبىز كيوندجۋ ۇلتتىق مۇراجايىنا تابان تىرەدىك. بۇل مادەني مەكەندى ماڭگى ساقتالعان وركەنيەت ورنى دەسە بولاتىنداي. سيللا تاريحىنىڭ التىن قازىناسى بولعان مۇراجايدا 100 مىڭنان استام جادىگەر تۇر. ال كىرەبەرىستەگى ەڭ ەرەكشە كورىنىس – التىن تاجدەر مەن نەفريت سىرعالار. باعالى دا قۇندى جادىگەرلەر كورەي حالقىنىڭ بايىرعىدان ساقتالعان ءسان-سالتاناتى مەن نازىك ەستەتيكاسىن پاش ەتەدى. مۇراجايدىڭ باستى جادىگەرى – سوندوك پاتشانىڭ قوڭىراۋى. ونىڭ ءۇنى ەرەكشە جۇمساق, تەرەڭ جانە ۇزاق جاڭعىرىپ شىعادى. اڭىز بويىنشا, قوڭىراۋ ۇنىندە بالا داۋسى بار دەسەدى, ونىڭ ءۇنىن ەستىگەن ادام رۋحاني تازارعانداي كۇي كەشەدى. مۇراجايدا جۇرگەندە ۋاقىتتى ءبىر ساتكە ۇمىتاسىڭ, ساقتالعان دۇنيەنىڭ ءبارى – شاڭ باسقان جادىگەر ەمەس, ءتىرى ەستەلىك.
وسىدان كەيىن تۋريستىك توپ بولىپ دونگگۋن سارايى مەن ۆولدجي توعانىنا توقتادىق. مۇراجايدان العان اسەرىڭنەن, سونداعى اتموسفەرادان شىعا الماعان كۇيى كەشقۇرىم ايدىڭ جارىعىمەن جۇلدىزداردىڭ سۋداعى اسەم بەينەسىنە كۋا بولدىق. ءبىر كەزدە بۇل جەر پاتشانىڭ جازعى رەزيدەنتسياسى بولعان-دى. ۆولدجي دەگەنىمىز – «اي سۋى» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. راسىندا, اي توعان ۇستىنە تۇسكەندە سۋ بەتى كۇمىس ايناداي جارقىرايدى. قازىرگى تاڭدا توعان اينالاسى جارىقتاندىرىلىپ, ادەمى ساياباققا اينالعان. كەشكى سەرۋەنگە شىققاندا اينالا ولەڭ وقىپ تۇرعانداي.
ءبىر عانا قالادان وسىنشاما بايلىقتى, قازىنانى كورگەندە, «كيوندجۋ – ۇلتتىڭ رۋحىنا ساياحات جاسايتىن, كورەي حالقىنىڭ جانى ساقتالعان قالا» دەگەن ويعا كەلدىك. سەبەبى سەۋلدىڭ ابىر-سابىرىنان كەيىن كيوندجۋدە جۇرەگىڭ تىنىشتالادى, ال ساناڭ تەرەڭدەيدى. مۇندا كەلگەن ادام تاريحتى وقىمايدى, ونى باستان وتكەندەي سەزىنەدى.
قيماستىق ءھام ساعىنىش
كيوندجۋدەن قايتادان سەۋلگە جول تارتتىق. كەلە جاتقاندا وسىعان دەيىن ءجۇرىپ وتكەن ءۇش قالاداعى اسەرلى ساتتەر مەن قيماس كۇندەر كوز الدىما كەلدى. سوندا بىزگە جول سىلتەپ جۇرگەن ساني گيدتىڭ «مەگاپوليستەردەگى قاتاڭ جۇمىس كەستەسىنەن شارشاعان كورەي جۇرتى دەمالىستىڭ ءساتى تۇسە قالسا, اندون, يوندوك, كيوندجۋگە تارتىپ كەتەدى» دەگەنىنىڭ ءمانىسىن تۇسىنگەندەيمىن.
سەۋلدە كىشكەنە ايالدادىق. الماتىعا اپاراتىن ۇشاعىمىزدىڭ كوتەرىلۋىنە ءبىرشاما ۋاقىت بار. سول مۇمكىندىكتى دە قالت جىبەرمەۋدى ويلاستىرعان كورەيانىڭ ۇلتتىق تۋريزم ۇيىمى ءبىزدى استاناسىنىڭ ورتاسىنداعى ساۋدا ۇيىنە اپاردى. ساۋدا ورتالىعى دەگەندە تۇرمىس-تىرشىلىككە قاجەت ونىمدەر مەن بۇيىمدار, كيىم, ازىق ەسىڭە تۇسەدى عوي. سونداي ويمەن كەلە جاتقاندا الدىڭنان الىپ كىتاپحانا شىعا كەلگەندە كورەيلەردىڭ تاپقىرلىعىنا تاڭداي قاقپاسقا شاراڭ قالمايدى. كىتاپ وقيتىن ۇلت قالىپتاستىرۋعا تاپتىرماس يدەيا دەرسىڭ. ادام ساۋدا ۇيىنە كۇن سايىن تاماق الۋعا بارادى. سول كەزدە بيىك ەستەتيكالىق تالعاممەن بەزەندىرىلگەن, كىتاپتارمەن كومكەرىلگەن كىتاپحانا رۋحاني ازىق الۋدى دا ەسىڭە سالىپ تۇرادى. بۇل كورىنىس ماعان وقيتىن, وقىپ تاۋىسۋعا ءتيىس دەگەن كىتاپتارىمدى ۇيدەگى تاماق ىشەتىن ۇستەلدىڭ جانىنداعى سورەگە قالدىرۋعا ادەتتەندىردى.
ءسويتىپ, ۇيىمداستىرۋشى توپقا العىستان وزگە ايتارىمىز بولماي, كەۋدەنى قيماستىق سەزىم بيلەپ, تانىم كوكجيەگىمىزدى كەڭىتىپ, جۇرەك تۇكپىرىندە جانىڭدى ەلىتەر ەستەلىكتەردى ساقتاۋعا سەبەپكەر بولعان ساپارىمىزدى ءساتتى اياقتاپ, از ۋاقىتتا ساعىنىپ ۇلگەرگەن ەلىمىزگە اتتاندىق.
استانا – الماتى – سەۋل – اندون – يوندوك – كيوندجۋ – سەۋل – الماتى – استانا
