فوتو: istockphoto.com
ءماجىلىس وتىرىسىندا ءسوز العان دەپۋتات سەرگەي پونومارەۆ تەحنولوگيالىق پروگرەستىڭ ەل دامۋى ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك ەكەنىن ايتا كەلە, سونىمەن قاتار ونىڭ كەرى اسەرىن دە ەسكەرتۋ قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى.
«بۇگىندە تسيفرلاندىرۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا ۇلتتىق يدەياسىنا اينالدى. بىراق پروگرەستىڭ ەكىنشى جاعى دا بار. كەيبىر تەحنولوگيالار قوعامعا پايدا ەمەس, زيان اكەلىپ وتىر. سونىڭ ءبىرى – ديپفەيك تەحنولوگياسى, ياعني جاساندى ينتەللەكت ارقىلى ادامنىڭ ءتۇرىن, داۋىسىن جانە بەينەسىن قولدان جاساپ, شىندىققا ۇقساس جالعان ماتەريال تاراتۋ», دەدى دەپۋتات.
پونومارەۆتىڭ ايتۋىنشا, دەزينفورماتسيا مەن جالعان كونتەنت قازىر الەمدىك تۇراقتىلىققا تونگەن نەگىزگى قاتەرلەردىڭ ءبىرى سانالادى. ول ءوزى دە مۇنداي جاعدايدىڭ قۇربانى بولعانىن ايتتى.
«مەنىڭ بەينەم مەن داۋىسىمدى قولدان جاساپ, جالعان ۆيدەو تاراتقان. سول بەينەجازبادا مەنىڭ اتىمنان اقشا سۇراعان. مونتاج سونشالىقتى شەبەر جاسالعان, ءتىپتى جاقىندارىم باستاپقىدا شىن دەپ سەنىپ قالدى. وسىنداي جاعدايعا كوپشىلىگىمىز كەزىككەن شىعارمىز», دەدى دەپۋتات.
ونىڭ ايتۋىنشا, ديپفەيكتەردىڭ قاۋىپتىلىگى — ولاردىڭ قوعامدىق پىكىردى مانيپۋلياتسيالاۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردى بەدەلسىز ەتۋ جانە ساياسي تۇراقتىلىققا قاۋىپ ءتوندىرۋ قابىلەتىندە.
«ەگەر مەملەكەت باسشىسىنىڭ نەمەسە قوعام قايراتكەرىنىڭ جالعان مالىمدەمەلەرى نەمەسە جالعان مالىمدەمەلەرى بار deepfeyk جاسالىپ, تاراتىلسا, سالدارى اپاتتى بولۋى مۇمكىن. بۇل ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە قاۋىپ توندىرەدى», دەدى ول.
دەپۋتات الەمدىك تاجىريبەگە دە توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, اقش 2020 جىلى قورعانىس بيۋدجەتىن بەكىتۋ كەزىندە ديپفەيكتەردى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك قاتەرلەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە زاڭدىق تۇرعىدا بەكىتكەن. ال وڭتۇستىك كورەيا 2024 جىلعى سايلاۋ قارساڭىندا ساياسي ۇگىت-ناسيحات كەزىندە ديپفەيكتەردى پايدالانۋعا تىيىم سالعان.
پونومارەۆ سونداي-اق ديپفەيكتەردىڭ قارجىلىق الاياقتىقتا ءجيى قولدانىلىپ جۇرگەنىن ەسكە سالدى.
«قازىر الاياقتار ادامنىڭ تۋىسىنىڭ داۋىسىن نەمەسە بەينەسىن قولدان جاساپ, كومەك سۇراعان بولىپ الداپ جاتىر. مۇنداي ارەكەتتەرگە ءتىپتى ءبىلىمدى ازاماتتار دا الدانىپ قالىپ وتىر. 2025 جىلعى Feedzai كومپانياسىنىڭ دەرەگى بويىنشا, ونلاين الاياقتىقتىڭ 50%-دان استامى جاساندى ينتەللەكت ارقىلى جاسالادى», دەدى ول.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتات ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىن بىرقاتار ناقتى شارالاردى قابىلداۋعا شاقىردى. اتاپ ايتقاندا, پونومارەۆ كەلەسى ۇسىنىستاردى ۇسىندى:
1. ديپفەيكتەردى انىقتاۋ جانە بۇعاتتاۋ فۋنكتسياسىن تسيفرلىق كونتەنتتى مونيتورينگتەۋ جانە ساراپتاۋ ورتالىعىنىڭ مىندەتىنە ەنگىزۋ;
2. بەينە جانە سۋرەتتەردىڭ تۇپنۇسقالىعىن راستاۋ جۇيەسىن ازىرلەۋ. ول تەك سوتتارعا ەمەس, قاراپايىم ازاماتتارعا دا قولجەتىمدى بولۋى ءتيىس;
3. حالىق اراسىندا ديپفەيكتەردى تانۋ جانە كيبەرالاياقتىقتان قورعانۋ جونىندە كەڭ اۋقىمدى اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ.