بۇل ايتۋلى ءساتتى شالعايداعى اۋىل تۇرعىندارى قانشاما جىلدان بەرى سارىلا كۇتتى. وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ ەل ارالاعان شاقتا دا الدىمەن كوتەرەتىن ماسەلە دە وسى – تابيعي گاز. 2024 جىلعى تامىزدا باستالعان قۇرىلىس اياسىندا ۇزىندىعى 302,4 شاقىرىمدىق گاز قۇبىرى تارتىلىپ, «قاپال», جانسۇگىروۆ, سارقان, قويلىق, قابانباي, ءۇشارال ەلدى مەكەندەرىندە التى اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستانساسى (اگتس) بوي كوتەردى. بۇل جوبانىڭ ناتيجەسىندە اقسۋ, سارقان جانە الاكول اۋداندارىنداعى 80-نەن استام ەلدى مەكەننىڭ 140 مىڭعا جۋىق تۇرعىنى تابيعي گازبەن قامتىلماق. قازىر وسى اۋىلدارعا گاز تارتۋ بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار دايىندالۋدا, ال كەلەسى جىلدان باستاپ قۇرىلىس جۇمىستارى باستاۋ الادى.
سالتاناتتى جيىندا ءسوز العان وبلىس باسشىسى جەتىسۋلىقتاردى ۇلكەن قۋانىشىمەن قۇتتىقتاپ, جوبانى مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتاعان «QazaqGaz» كومپانياسىنا العىسىن ءبىلدىردى.
– تالدىقورعان – ءۇشارال ماگيسترالدى گاز قۇبىرى قۇرىلىسىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتالۋىنا ىقپال ەتكەن «QazaqGaz» كومپانياسىنا جەتىسۋ وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى اتىنان العىسىمدى بىلدىرەمىن. ءبىز الداعى ۋاقىتتا دا ءوڭىردى گازداندىرۋدى ءارى قاراي جالعاستىرامىز. ويتكەنى تابيعي گاز بەرۋ – حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋمەن قاتار, ەكونوميكاعا ۇلكەن اسەر ەتەتىن ستراتەگيالىق باسىمدىقتىڭ ءبىرى. ەڭ الدىمەن گازعا اۋرۋحانا, ەمحانا, مەكتەپ, بالاباقشا, مادەنيەت ۇيلەرى, سپورت نىساندارى سەكىلدى الەۋمەتتىك نىسانداردى قوسامىز. تۇرعىنداردىڭ دا كوگىلدىر وتىنعا قوسىلۋىنا مۇمكىندىك جاسالادى. وعان قوسا ونەركاسىپتىڭ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا ىقپال ەتىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ قۇرىلۋىنا جول اشادى, – دەدى ب.يساباەۆ.
«سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق ستراتەگيا جانە اكتيۆتەردى باسقارۋ جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتورى ەلجاس وتىنشيەۆ اتالعان جوبانىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
– «سامۇرىق-قازىنا» قورى ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالاسىندا, اسىرەسە مۇناي-گاز, ەنەرگەتيكا باعىتىندا اۋقىمدى باستامالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. سونداي جوبالاردىڭ ءبىرى – تالدىقورعان-ءۇشارال گاز قۇبىرى. بۇل – وتە ماڭىزدى جوبا. ەلگە گاز كەلسە, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى جاقسارادى. ەكولوگيا جاقسارادى. وڭىرگە ينۆەستيتسيا قۇيىلادى, – دەدى ول.
مۇنان سوڭ ءسوز العان «QazaqGaz» ۇك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ستراتەگيا جانە ينۆەستيتسيالار جونىندەگى ورىنباسارى اكبار تولەگەنوۆ جاڭا گاز قۇبىرىنىڭ جەلىلىك بولىگى مەن ءبىر مەزگىلدە قاتار سالىنعان اگتس-ءتىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ بارىسى ەرەكشە باقىلاۋدا بولعانىن باسا ايتتى.
– سونىڭ ناتيجەسىندە جاڭا گاز قۇبىرى جانە بارلىق 6 اگتس جوسپارلانعان مەرزىمنەن ءبىر جىل ءتورت ايعا ەرتە دايىن بولدى. وسىلايشا, «QazaqGaz» وسى ءوڭىردى گازداندىرۋدىڭ ىرگەتاسىن قالاپ, جۇمىستىڭ نەگىزگى كوپ ەڭبەكتى قاجەت ەتەتىن بولىگىن ورىندادى. قازىر گاز قۇبىرىنىڭ تاراتۋ جەلىلەرىن سالۋ بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىنا ارنالعان قۇجاتتار بويىنشا مەملەكەتتىك ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىسىن كۇتىپ وتىرمىز, – دەي كەلە ا.تولەگەنوۆ اۋدان تۇرعىندارىن قۋانىشتارىمەن قۇتتىقتاپ, تىلەگىن ءبىلدىردى.
وسى جيىندا «قاپال», «جانسۇگىروۆ», «سارقان», «قويلىق», «قابانباي» اگتس-تەرى تەلەكوپىر ارقىلى قوسىلىپ, ستانسالار الاۋىن جاقتى, سوڭىندا ء«ۇشارال» اگتس-ىندە ىسكە قوسۋ تەتىگى باسىلىپ, الاۋ لاۋلادى.
شارانىڭ رەسمي بولىگىنەن كەيىن وبلىس اكىمى جينالعان اۋدان حالقىمەن تىلدەستى. وڭىردەگى گازداندىرۋ, جول جوندەۋ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى, ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ سياقتى اتقارىلىپ جاتقان ماڭىزدى ىستەر جايلى قىسقاشا بايانداپ بەردى. بۇل شارالاردىڭ بارلىعى ءىس جۇزىندە حالىق قولمەن ۇستاپ, كوزبەن كورەتىن ناقتى شارالاردىڭ جەمىسى ەكەنىن ايتتى. اۋدان تۇرعىندارى ساتاي بەكبولاتوۆ, قوڭىرجاي قىستالاسوۆا, ۇلداش بيپاجانوۆا, ەرىك جۋانىشباەۆ قاتارلى باسقا دا ازاماتتار پىكىر ءبىلدىرىپ, ريزاشىلىعىن جەتكىزدى. سولاردىڭ ءبىرى – ءۇشارال قالاسىنىڭ تۇرعىنى ابەن ساقىپوۆ.
– 1980 جىلدان بەرى ءۇشارالدا تۇرامىن. ءبىز وسى كۇندى ۇزاق كۇتتىك. الاكول ءوڭىرىنىڭ قىسى قاتتى, كەيدە 7-8 ايعا دەيىن وت جاعاتىن كەزىمىز بولادى. نەمەرەلەرىمىز توڭىپ قالماسىن دەپ تاڭ بوزىنان وت جاعامىز. ءبىر قىستا سەگىز تونناعا دەيىن كومىر جاعامىز, وعان قوسا اعاش وتىن دايىندايمىز. كومىر جاعىپ, ك ۇلىن شىعارۋ ەگدە جاستاعى ادامدارعا وڭاي ەمەس. ءوزىمىز ۇلكەن كوشەلەردىڭ بىرىندە تۇراتىندىقتان, گازعا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قوسىلۋعا مۇمكىندىگىمىز بولادى دەپ ويلايمىن. شالعاي اۋدانعا گاز كەلگەنىنە ريزامىز, – دەيدى ول.
ايتا كەتەيىك, سارقان اۋدانىندا دا ەكى اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستانساسىندا (اگتس) كوگىلدىر وتىن كوككە كوتەرىلدى. ونىڭ ءبىرى – سارقان قالاسىنىڭ ماڭىندا, ەكىنشىسى – باقالى اۋىلىنىڭ تۇسىندا ورنالاسقان.
سارقان اۋدانىنداعى سالتاناتتى راسىمگە اۋدان اكىمى عالىمجان مامانباەۆ قاتىسىپ, كوگىلدىر وتىننىڭ الاۋىن جاعىپ, جۇرتشىلىقتى بۇل ماڭىزدى تاريحي ساتپەن قۇتتىقتادى. بۇل جوبا ءوڭىر حالقىنىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرىپ, الەۋمەتتىك نىساندار مەن كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.
ءوڭىر اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, جالپى وبلىستا گازداندىرۋ ءىسى وڭىردە قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ماسەلەن, وبلىس قۇرىلعان كەزدە تەك 5 ەلدى مەكەن گازداندىرىلسا (27%), اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە بۇگىندە 84 ەلدى مەكەننىڭ 404 مىڭنان استام تۇرعىنى كوگىلدىر وتىنعا قول جەتكىزدى (58,2%). جىل سوڭىنا دەيىن پانفيلوۆ – كەربۇلاق – تالدىقورعان ارالىعىنداعى تاعى 42 ەلدى مەكەن گازبەن قامتىلىپ, گازداندىرۋ دەڭگەيى 72% جەتەدى (126 ەلدى مەكەن). ال 2027 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي وبلىستا گازداندىرۋعا جاتاتىن 200-دەن استام ەلدى مەكەننىڭ 630 مىڭ تۇرعىنى گازعا قوسىلۋعا مۇمكىندىك الادى (91%).
جەتىسۋ وبلىسى
