– سەرىكباي مەيىرباي ۇلى, جالپى پاتريوتتىق تاربيە دەگەنىمىز نە؟ بۇل قالاي دارىپتەلۋ كەرەك؟ وسى باعىتتا قانداي جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر؟
– مەن قازىرگى تۇركىستان وبلىسى ساۋران اۋدانى شورناق اۋىلىندا دۇنيەگە كەلدىم. سوزاق اۋدانىنىڭ ورتالىعى شولاققورعان اۋىلىنداعى ى.التىنسارين اتىنداعى ورتا مەكتەپتى ءبىتىردىم. سودان سوڭ ماسكەۋدەگى جوعارى اسكەري وقۋ ورنىندا ءتورت جىل ءبىلىم الدىم. مىنە, سودان باستاپ جارتى عاسىردان استام اسكەري سالادا ايانباي تەر توگىپ كەلەمىن. ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىن ماڭگى دە باياندى ەتەتىن – ول ىشكى تۇراقتىلىعى مەن قۋاتتى اسكەرى. ال اسكەر مىقتى بولۋ ءۇشىن ەل قورعايتىن ازاماتتار وتانسۇيگىش, باتىل دا جاۋدان تايسالمايتىن ەرجۇرەك بولۋى كەرەك.
جاستايىنان تۋعان جەردىڭ توپىراعىندا اۋناپ, ونىڭ قادىرىن ءبىلىپ وسكەن ەر-ازامات وتانىن قورعاۋدا جان اياسىپ تۇرمايدى. سەبەبى وتان قاسيەتتى مەكەن دەگەن ۇعىمدى ول بالا كۇنىنەن قۇلاعىنا ءسىڭىرىپ وسەدى. سوندىقتان ەل الدىنداعى بورىشىن وتەۋ پەرزەنتتىك ءارى ازاماتتىق پارىزى دەپ بىلەدى. بالاعا جاستاي پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ – مەملەكەتتىك تۇرعىدا ماڭىزدى ءىس. وسىعان بايلانىستى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءحى «ايبىن» حالىقارالىق اسكەري-پاتريوتتىق جاستار جيىنىندا جاستاردى جىگەرلەندىرەتىن, رۋحىن كوتەرەتىن ءسوز ارناعان ەدى.
«جاستار بەيبىت زاماننىڭ قادىرىن تۇسىنۋگە ءتيىس. جىل وتكەن سايىن جاھاندىق شيەلەنىستەر ءورشىپ, مەملەكەتتەر اراسىندا قاقتىعىستار جيىلەگەنىن كورىپ وتىرسىزدار. قازىرگى اسا كۇردەلى ۋاقىتتا ەلدەرىمىز اراسىنداعى تۇسىنىستىك, ءوزارا سەنىم مەن كەلىسىم وتە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. قۋاتتى ارميا – تاۋەلسىزدىك تىرەگى, قارقىندى دامۋ كەپىلى. بۇگىن ساپتا تۇرعان ساربازدار – ناعىز وتانشىل, باتىل, مىقتى ازاماتتار. قازاقستان ارمياسىنىڭ كەلەشەگى سىزدەردىڭ قولدارىڭىزدا! ادىلەتتى جانە قاۋىپسىز قازاقستاندى قۇراتىن دا – سىزدەر. مەن جوعارعى باس قولباسشى رەتىندە ەلىمىزدىڭ ءبىلىمدى, ادال, وزىق جاستارىنا سەنەمىن! الداعى كۇندەرى سىزدەردىڭ قانشالىقتى كۇشتى ءارى ەپتى ەكەندەرىڭىز سىنالادى. اسكەري قىزمەتتىڭ قانداي بولاتىنىن سەزىنىپ, زاماناۋي ارميانىڭ وزىق تەحنولوگيالارىمەن تانىساسىزدار. ناعىز جاۋىنگەر تاباندى ەڭبەك, قاتاڭ ءتارتىپ پەن جاۋاپكەرشىلىك قانا جەڭىسكە جەتكىزەتىنىن بىلەدى», دەگەن ەدى مەملەكەت باسشىسى.
پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە نە ىستەۋ كەرەك؟ ەڭ الدىمەن, ادامنىڭ ءوزى پاتريوت بولۋ كەرەك. «تاربيە – تال بەسىكتەن» دەگەندەي, اۋەلى تاربيە وتباسىندا بەرىلەدى. بۇل جەردە الدىمەن اتا-انا كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, مەيىربان, ۇلتتىق ءداستۇردى دارىپتەيتىن جاندار بولۋى قاجەت. ءبىزدىڭ قوعامدىق بىرلەستىك مۇشەلەرى شىمكەنت قالاسىنداعى 285 جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ, 4 كوللەدج, 9 جوعارى وقۋ ورنىندا, سونداي-اق بىلتىردان باستاپ اشىلعان كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, گەنەرال-مايور سابىر راقىموۆ اتىنداعى اسكەري كوللەدجدە, شىمكەنت گارنيزونىندا ورنالاسقان اسكەري بولىمدەر مەن مەكەمەلەردە «ەرلىك» ساباقتارىن ۇيىمداستىرىپ كەلەدى. وسىلايشا, ەلىمىزدىڭ بەيبىت ءومىرى مەن تىنىشتىعىن قورعايتىن وسكەلەڭ ۇرپاقتى پاتريوتتىق رۋحتا تاربيەلەۋگە ۇلەسىمىزدى قوسىپ ءجۇرمىز.
«ەرلىك» ساباعىندا جان اياماي وتانىن قورعاعان باتىر اتا-بابالارىمىزدىڭ جەڭىستى جولدارى تۋرالى ايتىلادى. ولاردىڭ جاۋدى جەڭۋ ءۇشىن قولدانعان اسكەري تاكتيكالارى مەن ايلا-ادىستەرى جايىندا اڭگىمەلەنەدى. ماسەلەن, وربۇلاق شايقاسىندا قازاقتار از عانا قولمەن جوڭعاردىڭ مىڭداعان اسكەرىنە تويتارىس بەرىپ, ۇلكەن شابۋىلدىڭ الدىن الدى. سول سەكىلدى باسقىنشى گيتلەردىڭ تانكتى ديۆيزيالارىن ماسكەۋگە كىرگىزبەي, قالا سىرتىندا كۇيرەتە سوققى بەرگەن قازاقتىڭ داڭقتى پەرزەنتى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ تاكتيكاسى وسى كۇندە شەتەلدىڭ اسكەري وقۋ ورىندارىندا ارنايى ءدارىس رەتىندە وقىتىلادى. بىرلەستىك مۇشەلەرى وسى سەكىلدى بابالار ەرلىگىن جاستارعا ۇلگى ەتىپ اڭگىمەلەپ بەرەدى. ولاردىڭ اسكەري ايلا-شارعىلارى تۋرالى تاريحي دەرەكتەرگە سۇيەنە وتىرىپ باياندايدى.
«ەرلىك» ساباعىندا بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا قاتىستى كەڭەس پەن ءارتۇرلى پايدالى ناسيحات ايتىلادى. ەر ادام ءاردايىم اتقا قونۋعا دايىن ءجۇرۋ كەرەك. بۇل – ونىڭ بۇلجىماس پارىزى. ال جىگىتتەردىڭ دەنساۋلىعى جاقسى بولۋى ماڭىزدى. ول كوبىنە كۇندەلىكتى جەپ جۇرگەن اسقا, قيمىل-قوزعالىسقا, فيزيكالىق جاتتىعۋمەن بىرگە ميدى قوزعايتىن وقۋ-بىلىمگە كەلىپ تىرەلەدى. دەنساۋلىققا قاراۋ دەگەنىمىز – پايدالى تاعامدار تۇتىنۋ, ءارتۇرلى سپورتتىق سەكتسيالارعا بارۋ, كوبىرەك قيمىل-قوزعالىستا بولۋ. قالاداعى تىرشىلىك بالانىڭ قيمىل-قوزعالىسىن تەجەپ تاستايتىنى ايقىن. ونىڭ ۇستىنە بۇگىندە ادامزاتتىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالعان سمارتفوندار جاستار تۇرماق ۇلكەندەردىڭ ءوزىن ارباپ الدى. سمارتفون قيمىل-ارەكەتكە كەدەرگى بولسا, ونىڭ ىشىندەگىسى – ادامنىڭ ميىنا تونگەن ۇلكەن قاتەر. اسىرەسە جاستار تەلەفوننان ءار نارسە كورىپ, بۇگىندە ويلارى بۇزىلىپ بارادى. تىيىم بولماۋىنىڭ سالدارىنان كەز كەلگەن اقپاراتتى قابىلداپ, ميىنا تەز سىڭىرگەن وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ساناسى دا, ادەبى مەن مىنەز-قۇلقى دا وزگەرىسكە ۇشىرايدى. بۇل ءبىر عانا ەلىمىزگە ءتان كورىنىس ەمەس, مۇنداي ءۇردىس قازىر دۇنيە جۇزىندە بەلەڭ العان. ال وعان قارسى تۇرار ءبىر عانا يممۋنيتەت بار. بۇل – ۇلتتىق ءتالىم-تاربيە مەن پاتريوتيزم. وسى تۇرعىدا «ەرلىك» ساباعى جاستاردى تۋرا جولعا باستاۋدا جارقىن ۇلگىنىڭ مىسالىن كورسەتىپ ءجۇر.
– قوعامدىق ۇيىم مۇشەلەرى مەرەكە مەن ءارتۇرلى تاقىرىپقا ساي ۇيىمداستىرىلاتىن ءىس-شارالارعا قانشالىقتى اتسالىسادى؟
– ءبىزدىڭ بىرلەستىكتىڭ باستى ماقساتى – جاستاردى پاتريوتتىق رۋحتا تاربيەلەۋ, ولاردىڭ بويىنا وتانسۇيگىشتىك پەن ادالدىق قاسيەتىنىڭ ءدانىن سەبۋ. وسى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ جولىندا جوعارىدا اتالعان «ەرلىك» ساباعى قالانىڭ مەكتەپتەرى مەن كوللەدجدەرىندە ارنايى وتەدى. سونداي-اق ارداگەرلەر مۋزەيلەردى دە ارالاپ, بابالاردىڭ داڭقتى جەڭىستەرى مەن ەرلىك ىستەرىن ناسيحاتتاپ ءجۇر.
بىرلەستىكتىڭ ءپاتريوتيزمدى ناسيحاتتاۋ باعىتىندا اتقارىپ جاتقان باسقا دا جۇمىسى جەتەرلىك. ماسەلەن, شىمكەنت قالاسىندا اۋعان, تاجىك-اۋعان, تاۋلى قاراباق, چەرنوبىل, سەمەي سىناق پوليگونى, جەلتوقسان كوتەرىلىسى, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى, شەكارا قىزمەتى, قارۋلى كۇشتەر ارداگەرلەرى كواليتسيا قۇرىپ, ءبىر ماقساتقا جۇمىلىپ ۇلكەن ىستەردىڭ باستاماشىسى بولىپ ءجۇر.
ۇكىمەتتىڭ 2023 جىلعى №1039 قاۋلىسىمەن 2024–2030 جىلعا دەيىنگى 7 جىلدىق اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە جوسپارىن باسشىلىققا الا وتىرىپ جۇمىسقا كىرىسكەن. ودان بولەك, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ ءار جىلعا ارنالعان اسكەري-پاتريوتتىق جوسپارلارىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, قالالىق ءبىلىم باسقارماسىمەن, قورعانىس ىستەرى جونىندەگى دەپارتامەنتپەن مەموراندۋمعا قول قويدى. وسى اتالعان جوسپاردى ورىنداۋدا شىمكەنت قالاسىنىڭ ارداگەرلەر قاۋىمداستىعى ەلىمىزدە جەتى جىل قاتارىنان جۇلدەلى ءبىرىنشى ورىندى يەلەنىپ كەلەدى.
ماسەلەن, ء«بىلىم كۇنىنە» وراي بىلتىر 40 پاتريوتتىق ءىس-شارا وتكىزسە, بيىل ءبىر مەزگىلدە 1-2 قىركۇيەكتە 47 پاتريوتتىق ءىس-شارا ۇيىمداستىردى. وتكەن جىلى ولاردىڭ جالپى سانى 800-دەن اسىپ جىعىلدى. جاستارعا ۇلگى كورسەتىپ پاتريوتتىق تاربيە بەرۋدە تالماي ەڭبەك ەتۋدىڭ وتەۋى شىعار دەپ ويلايمىن, ماعان شىمكەنت قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاعى بەرىلدى. مۇنداي قۇرمەتكە بيىل چەرنوبىل ارداگەرلەر قوعامىنىڭ توراعاسى سايرۋللا ناحباەۆ تا بولەندى. مەن 2023 جىلى استانا قالاسىندا وتكەن بۇكىلارميالىق جيىندا يىعىنا پوگون تاققان ارداگەرلەردىڭ اتىنان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ الدىندا بايانداما جاسادىم. وسىناۋ باقىتتى ءساتتىڭ ماعان بۇيىرعانىن ەشقاشان ۇمىتپايمىن.
جالپى, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ «قارۋلى كۇشتەر ارداگەرلەرى» رقب شىمكەنت قالاسى بويىنشا فيليالى 2019 جىلى قۇرىلىپ جۇمىس ىستەيدى. بىرلەستىكتىڭ باستى مىندەتىن تاعى دا قايتالاپ وتسەك, بۇل – وسكەلەڭ ۇرپاقتى پاتريوتتىق رۋحتا تاربيەلەپ, باتىر اتالار مەن اپالارىمىز سياقتى ەلىمىزدىڭ بەيبىت ءومىرى مەن تىنىشتىعىن قورعاپ قالۋ جولىنا دايىنداۋ. بىرلەستىك قۇرىلعالى بەرى «مەكتەپكە جول» اكتسياسى اياسىندا كوپبالالى وتباسىلارعا, جەتىم بالالارعا 1 ملن تەڭگەگە دەيىنگى سوماعا مەكتەپ فورمالارىن ساتىپ اپەردى. بالالاردى تۋبەركۋلەزدەن ەمدەيتىن ديسپانسەرگە ماتەريالدىق كومەك كورسەتتى. 1 ماۋسىم – بالالاردى قورعاۋدىڭ حالىقارالىق كۇنى قارساڭىندا ءارتۇرلى قايىرىمدىلىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرادى. سونىمەن قاتار تۇركىستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال, تولەبي اۋداندارىندا بولعان كوكتەمگى تاسقىن كەزىندە جانە ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك, باتىس وڭىرلەرىن الاپات سۋ باسقان كەزدە بىرلەستىك مۇشەلەرى ۇيىمداسىپ, قارجىلاي جانە ماتەريالدىق كومەك جونەلتتى.
– العاشقى اسكەري دايىندىق ءپانىنىڭ پاتريوتتىق تاربيەگە باۋلۋداعى رولىنە توقتالىپ وتسەڭىز. وسى ءپان ارقىلى اسكەردىڭ العاشقى الىپپەسىن ۇيرەتۋدە قانداي وزگەرىس بار؟
– وقۋشىلارعا اسكەري ءومىردىڭ نە ەكەنىن ۇيرەتەتىن ساباقتىڭ ماڭىزى وتە جوعارى. ويتكەنى بالانى جاستايىنان اسكەري تارتىپكە ۇيرەتەتىن, وسى سالاعا قىزىقتىراتىن بىردەن-ءبىر جول – وسى العاشقى اسكەري دايىندىق ءپانى. ءتىپتى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش قورعانىس ءمينيسترى, حالىق قاھارمانى, نەبارى 20 جاسىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتانعان ارميا گەنەرالى ساعادات نۇرماعامبەتوۆ «مەنىڭ قابىلداۋ بولمەم شالعاي اۋىلدىڭ مەكتەبىندەگى «العاشقى اسكەري دايىندىق» ءپانىنىڭ كابينەتىنەن باستالادى» دەگەن ەكەن. مۇنى اسكەريلەردى اۋدان ورتالىعىندا ورنالاسقان اسكەري كوميسسارياتتان عانا كورەتىنى سەبەپتى ايتىپتى.
مەكتەپتەگى اسكەري ساباق وتە ۇلكەن ناتيجە بەرىپ جاتىر. ماسەلەن, قالاداعى №68 مەكتەپتىڭ «العاشقى اسكەري دايىندىق جانە تەحنولوگيا» ءپانىنىڭ جەتەكشىسى اسانباي يمانقۇلوۆ ءۇش جىل قاتارىنان وقۋشىلارىمەن بىرگە قاراعاندى وبلىسىنىڭ سپاسسك دالالىق الاڭىنداعى جارىسقا قاتىسىپ كەلەدى. بيىل قىتاي, ءۇندىستان, بەلارۋس, رەسەي, ازەربايجان, قىرعىزستان, وزبەكستان سەكىلدى ەلدەردىڭ قاتىسۋىمەن اقتوبە قالاسىنداعى اۋە قورعانىس كۇشتەرى ينستيتۋتىنىڭ دالالىق جاتتىعۋ الاڭىندا حالىقارالىق «ايبىن» جارىسى ءوتتى. وسى سىنعا №68 مەكتەپتەن قاتىسقان 2 قىز بالا ارنايى اتالىم بويىنشا جۇلدەلى ورىنعا يە بولدى. بۇل – ارينە, اسكەري جەتەكشىنىڭ توككەن تەرىنىڭ وتەۋى, كوپجىلدىق دايىندىق پەن ەڭبەكتىڭ جەمىسى. اتالعان ءبىلىم ۇياسىنىڭ شاكىرتتەرى بەلارۋس ەلىندە وتكەن قۇتقارۋشىلاردىڭ حالىقارالىق جارىسىنان ەكىنشى ورىندى يەلەنىپ قايتتى. اقتوبە قالاسىنداعى بيىلعى «ايبىن» جارىسىندا شىمكەنتتەن بارعان 10 ۇل مەن 5 قىز قاتىسقان كوماندا جۇلدەلى ءۇشىنشى ورىنعا كوتەرىلدى. كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, گەنەرال-مايور سابىر راقىموۆ اتىنداعى اسكەري كوللەدج كومانداسى بولسا, وسى دودادا جۇلدەلى ەكىنشى ورىندى يەلەندى. وسىناۋ جەڭىستىڭ بارلىعى شىمكەنتتىڭ ابىرويىن بيىككە شىعاردى.
جارىسقا اتتاناتىن ەكى كوماندانى بارشا ارداگەر باتامىزدى بەرىپ, شىعارىپ سالدىق. جۇلدەمەن ورالعان جەڭىمپازدارىمىزدى اتا-انالارى مەن ارداگەرلەر وركەسترمەن سالتاناتتى جاعدايدا كۇتىپ الدىق. كەۋدەلەرىندە مەدال جارقىراعان جاستارعا كەلگەننەن كەيىن دە تىلەگىمىزدى ارنادىق. مەملەكەتىمىزدە وسىنداي وجەت تە ورەلى جاستاردىڭ ءوسىپ كەلە جاتقانى ەرەكشە قۋانىشقا بولەيدى.
– وقۋشىلاردىڭ سپورتتىق اسكەري كلۋبتارعا بارۋىنا قالاي قارايسىز؟ شىمكەنتتە وسىنداي كلۋبتار بار ما؟
– ءوز باسىم وقۋشىلاردىڭ سپورتتىق اسكەري كلۋبتارعا بارۋىن تولىق قولدايمىن. شىمكەنت قالاسىندا ءۇش وقۋشىلار سارايى بار. وندا ونداعان ۇيىرمە جۇمىس ىستەيدى. «جاس بارابانشىلار», «جاس دومبىراشىلار», «جاس جول پوليتسەيلەرى», «جاس توعىزقۇمالاقشىلار», «جاس شاحماتشىلار», «جاس اۆيامودەلشىلەر» سەكىلدى كوپتەگەن قىزىقتى ۇيىرمەنى اتاۋعا بولادى. وعان قوسا, مەكتەپتەردە اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتار اشىلعان. ماسەلەن, «ساۋلە» شاعىن اۋدانىنا قاراستى №129 مەكتەپتەگى 35748 اسكەري ءبولىمنىڭ «بولاشاق» كلۋبىن پولكوۆنيك رەيمباي حالمۋراتوۆ باسقارادى. بۇل كلۋب وقۋشىلارى 2022 جىلى «ايبىن» پاتريوتتىق «جاس ساربازدار» جارىسىندا ءبىرىنشى ورىندى يەلەنگەن بولسا, وتكەن جىلى ەكىنشى ورىندى جەڭىپ العان. سونىمەن قاتار شاھارداعى ءبىلىم ۇيالارىندا «جاس سارباز», «جاس قۇتقارۋشى», «جاس شەكاراشى», «جاس اسكەري پوليتسيا», «جاس جول پوليتسەيى», «جاس تانكيست», «جاس ارتيللەريست», «جاس كادەت» دەگەن سەكىلدى سىنىپتار بار. وندا وقيتىن وقۋشىلار ارنايى فورمامەن جۇرەدى جانە باسقا بالالارعا ۇلگى. سەبەبى ولاردىڭ كوپشىلىگى – ءتارتىپتى, ساباقتارىن جاقسى وقيتىن وقۋشىلار.
قالادا باتىر ساعادات نۇرماعامبەتوۆ ەسىمىن يەلەنگەن مەكتەپ بار. بيىل كەڭەس وداعى باتىرىنىڭ مەرەيتويى تويلاندى. وسىعان بايلانىستى بىرلەستىك مۇشەلەرى كوپتەگەن ءىس-شارانى قولعا الدى. ماسەلەن, ارداگەرلەر حالىق قاھارمانىنىڭ تۋعان جەرى اقمولا وبلىسى اقكول قالاسىنا 24 مامىردا بارىپ, ونىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, قۇران باعىشتاپ قايتتى. شىمكەنتتەگى №72 مەكتەپ گەنەرال س.نۇرماعامبەتوۆ اتىمەن اتالادى. 2020 جىلى مەكتەپ قابىرعاسىنا ارنايى تاقتايشا ءىلىندى. الداعى ۋاقىتتا ءبىلىم ۇياسىنىڭ الدىنا باتىردىڭ ءمۇسىنىن ورناتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونداي-اق وسى جىلى 24 جەلتوقساندا قازاقتىڭ قاھارمان ۇلى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ تۋعانىنا 115 جىل تولادى. وسىعان بايلانىستى بىرلەستىك مۇشەلەرى باتىر تۋعان ايماق جامبىل وبلىسىنىڭ جۋالى اۋدانىنا زيارات جاساپ بارماق نيەتتە. قانمايداندا اسقان ەرلىگىمەن كوزگە تۇسكەن باۋىرجان مومىش ۇلى ەسىمى بۇگىندە شارتاراپقا جايىلعان. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي, ونىڭ ماسكەۋدى قورعاۋ وپەراتسياسىندا قولدانعان «سپيرال», ياعني «شيىرشىق» دەپ اتالاتىن سوعىس تاكتيكاسى سوناۋ كۋبادان باستاپ يزرايلگە دەيىنگى اسكەري جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءالى كۇنگە دەيىن وقىتىلادى.
– مەكتەپ, كلۋب ءبىر بولەك, اكەنىڭ تاربيەسى ءبىر بولەك قوي. وسى جاعىنان كەلگەندە ۇلدارىمىز قايسار, ءور رۋحتى بولۋ ءۇشىن اكەنىڭ دە تاربيەسى مىقتى بولۋ كەرەك شىعار؟
– دۇرىس ايتاسىز, ء«بىر اكەنىڭ تاربيەسىن ءجۇز مەكتەپ تە بەرە المايدى» دەگەندەي, بالاعا بەرىلگەن ۇيدەگى اكەنىڭ تاربيەسىنە ەشنارسە جەتپەيدى. بۇل ورايدا, شىمكەنت قالاسىندا اكەلەر القاسى ۇيىمى جۇمىس ىستەيدى. وندا ساباقتان تىس ۋاقىتتا اكەلەرى دە ۇلدارىنىڭ پاتريوت بولىپ تاربيەلەنۋىنە اتسالىسادى. وتباسى ينستيتۋتىن كۇشەيتۋ باعىتىندا ەلدە اتقارىلعان شارۋا كوپ. سونىڭ ءبىرى – «ۇلگىلى وتباسى» بايقاۋى. قالا دەڭگەيىندە وسى جارىسقا تالاي وتباسى قاتىستى. مەنىڭ پىكىرىمشە, اكەلەردىڭ ۇلدارىمەن جۇگىرۋ مارافونى سەكىلدى ءارتۇرلى سپورتتىق جارىستارعا بىرگە قاتىسۋى نەمەسە بالا-شاعاسىن ەرتىپ تابيعات اياسىندا قىدىرۋى بالانىڭ بويىنا ۇلكەن كۇش ۇيالاتىپ, تاربيەنىڭ تامىرىن تەرەڭدەتە تۇسەدى. كەز كەلگەن ءىستى بىرگە اتقارۋ اكە مەن ۇلدىڭ اراسىنداعى نازىك يىرىمدەردى قاتايتىپ, بەرىك بايلانىستىرادى. سوندىقتان بالانىڭ ناعىز ەر جىگىت بولىپ وسۋىندە اكە تاربيەسىنىڭ ماڭىزى وتە جوعارى. سول ءۇشىن دە قوعامدا اكەنىڭ ءرولىن ەشقاشان تومەندەتۋگە بولمايدى. ومىردە ءار نارسەنىڭ قايتارىمى بولادى. سول ايتپاقشى ەگەر اكە بالاسىنا دۇرىس تاربيە بەرە السا, وسكەندە مىندەتتى تۇردە ونىڭ ناتيجەسى مەن جەمىسىن كورەدى.
– بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەت اسكەردى كۇشەيتۋ باعىتىندا اۋقىمدى وزگەرىستەردى باستاعانىن بىلەمىز. ودان بولەك, جاستاردى اسكەري بورىشىن وتەۋگە جىگەرلەندىرۋ ءۇشىن قانداي اقىل-كەڭەس ايتار ەدىڭىز؟
– ەلىمىزدىڭ قورعانىس سالاسى زاماناۋي تەحنيكالارمەن, دروندارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ايبىندى اسكەر ەل قورعانى ءۇشىن كەرەك. سول ءۇشىن بۇگىنگى زاماننىڭ ۇرىس تاكتيكالارىن مەڭگەرىپ, سوعان ساي اتىس قارۋلارىمەن جابدىقتالىپ جاتىر. اسكەر قاتارىنا شاقىرىلۋشى ازاماتتىڭ موينىندا نەسيەلىك قارىزى بولسا, ول 14 ايعا توقتاتىلادى. 12 ايلىق مەرزىمدى قىزمەت كەزىندە جاقسى قىزمەت ەتىپ جوعارعى جەتىستىكتەرگە جەتىپ, سەرتيفيكات العان سارباز ءوزى تاڭداعان ماماندىعى بويىنشا جوعارى وقۋ ورنىنا ۇبت تاپسىرماي, تەگىن گرانتقا تۇسۋىنە مۇمكىندىك الدى. جوعارى وقۋ ورنىنداعى اسكەري كافەدرالارعا دا گرانتپەن وقۋعا ءتۇسىپ, وفيتسەر بولۋىنا جاعداي جاسالعان. بۇدان بولەك, اسكەري جوعارى وقۋ ورىندارىنا ەمتيحانسىز وقۋعا ءتۇسىپ, وفيتسەر قاتارىندا ەلىن قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. اقىلى وقىپ ءبىلىم الۋ كوپبالالى وتباسىلارعا, ارينە, وڭاي ەمەس. سوندىقتان 12 ايلىق مەرزىمدى قىزمەتتەگى ساربازدار وسى جەڭىلدىكتى پايدالانىپ, بۇگىندە 10 مىڭعا جۋىق سارباز ستۋدەنت اتانىپ ءبىلىم الىپ جاتىر. ەڭ باستىسى, ەر-ازامات ەلدىڭ قورعاۋشىسى ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. قانداي جاعداي بولسىن اسكەري مىندەت ەر جىگىتتىڭ موينىندا پارىز بولىپ قالا بەرەدى. جاستار اسكەرگە باراردا قانداي قيىندىق بولسا دا وتان ءۇشىن ءبارىن جەڭىپ شىعامىن دەگەن ويدا بولسا, وعان كەلەشەكتە پسيحولوگيالىق تۇرعىدا اسكەري مىندەتىن وتەۋ وڭاي بولادى. سوندىقتان كاسىبي اسكەري قىزمەتشىلەر دە, قاراپايىم ساربازدار دا رۋحاني ءوزىن تاربيەلەپ, جان دۇنيەسىن تازا ۇستاسا, اسكەردىڭ ابىرويى بۇرىنعىدان بيىكتەي تۇسەر ەدى دەگەن پىكىردەمىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
ءانۋار جۇماشباي,
«Egemen Qazaqstan»
