ۇيىمنىڭ سوڭعى ەسەبى كورسەتكەندەي, بۇرىن ءتيىمدى بولعان دارىلەر كۇشىن جوعالتىپ, ال ينفەكتسيالار كەرىسىنشە, الدەقايدا ءتوزىمدى بولا تۇسكەن. ەگەر جاعداي وزگەرمەسە, الداعى 25 جىلدا انتيبيوتيكتەرگە ءتوزىمدى باكتەريالار 39 ميلليون ادام ولىمىنە سەبەپ بولۋى ىقتيمال. بۇل – قاراپايىم پنەۆمونيا نەمەسە قابىنۋ اۋرۋلارىنىڭ دا ەمگە كونبەۋى مۇمكىن دەگەن ءسوز.
Nature جۋرنالىندا جاريالانعان مالىمەتكە سۇيەنسەك, قازىر الەمدە نەبارى 90 انتيباكتەريالىق پرەپارات ازىرلەنىپ جاتىر. بىراق ولاردىڭ تەك 15-ءى عانا جاڭا اسەر ەتۋ مەحانيزمىنە يە, ال 5-ءى عانا ەڭ قاۋىپتى باكتەريا تۇرلەرىنە قارسى ءتيىمدى بولۋى مۇمكىن.
ولاردىڭ قاتارىندا – Staphylococcus aureus, Escherichia coli جانە Acinetobacter baumannii سياقتى ميكروبتار بار. بۇل باكتەريالار اۋىر ينفەكتسيالار تۋدىرىپ, قازىرگى انتيبيوتيكتەرگە مۇلدە بوي بەرمەيدى.
ءدارى ازىرلەۋمەن نەگىزىنەن شاعىن زەرتحانالار اينالىسىپ وتىر, ال ءىرى فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالار تابىس از بولعاندىقتان بۇل سالاعا قىزىعۋشىلىعىن جوعالتقان.
عالىمدار انتيميكروبتىق توزىمدىلىكتىڭ (امت) باستى سەبەبى – دارىلەردى شامادان تىس جانە دۇرىس قولدانباۋ دەپ وتىر. ءدارىنى ءجيى جانە سەبەپسىز پايدالانۋ پاتوگەندەرگە بەيىمدەلۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, سونىڭ سالدارىنان ولار دارىگە ءتوزىمدى مۋتاتسيالارعا ۇشىرايدى.
The Lancet جۋرنالىندا جاريالانعان زەرتتەۋ بولجامىنشا, 2050 جىلعا قاراي مۇنداي ينفەكتسيالاردان جىل سايىنعى ءولىم سانى ەكى ەسەگە دەيىن ءوسىپ, 2 ميلليون ادامعا جەتۋى مۇمكىن.
ددسۇ مالىمەتى بويىنشا, الەمدە ساتىلاتىن انتيبيوتيكتەردىڭ 73 پايىزى اۋىل شارۋاشىلىعىندا قولدانىلادى. مال شارۋاشىلىعىندا ءدارى قولدانۋ 2040 جىلعا قاراي تاعى 30 پايىزعا ارتۋى مۇمكىن, اسىرەسە ازيا ەلدەرىندە ەت ءوندىرىسى ءوسىپ جاتقاندىقتان.
كوپتەگەن ەلدەردە انتيبيوتيكتەر دارىگەر رەتسەپتىسىز ساتىلادى, بۇل باقىلاۋسىز پايدالانۋعا جانە باكتەريالاردىڭ توزىمدىلىگىن كۇشەيتۋگە اكەلەدى.
ددسۇ مەن زەرتتەۋشىلەر يننوۆاتسيالىق دارىلەر ازىرلەۋ ءۇشىن عىلىمعا ينۆەستيتسيانى ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتادى. بولاشاق ءۇمىت – جاساندى ينتەللەكتتە. AI جاڭا مولەكۋلالاردى تەزىرەك انىقتاپ, باكتەريالاردىڭ مۋتاتسياسىن تالداي الادى. بىراق عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, ءتىپتى ءىى كومەگىمەن دە جاڭا پرەپارات جاساۋعا جىلدار كەتەدى, ال باكتەريالار سول ۋاقىتتا ودان دا جىلدام بەيىمدەلەدى.
ۇلىبريتانياداعى پروفەسسور اماندا كرويدەر اتاپ وتكەندەي, ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن تەك مولەكۋلالىق دەڭگەيدە ەمەس, سونىمەن قاتار ادام مىنەز-قۇلقىن دا زەرتتەۋ كەرەك – ءدارى قابىلداۋ ادەتىنەن باستاپ اۋىل شارۋاشىلىعىندا انتيبيوتيكتى قولدانۋعا دەيىن.
