فوتو: ەرلان ومار/egemen.kz
2025 جىلعى ستاتيستيكالىق مəلىمەتتەرگە سۇيەنسەك, اۋلا سىپىرۋشىلاردىڭ تابىسى ولاردىڭ ەڭبەك ەتەتىن سالاسىنا بايلانىستى ايتارلىقتاي وزگەرەدى. مىسالى, مەملەكەتتىك مەكەمەلەردەگى اۋلا سىپىرۋشىلاردىڭ ورتاشا جالاقىسى شامامەن 121 مىڭ تەڭگەنى قۇراسا, كەن ءوندىرۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ تابىسى 347 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتكەن. ال وندىرىستىك نىساندار مەن قۇرىلىس الاڭدارىنداعى كەيبىر تازالىق قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى 490 مىڭ تەڭگەگە جۋىقتاعان.
مۇنداي ايىرماشىلىقتىڭ نەگىزگى سەبەبى – ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىس. ءوندىرىس ورىندارى مەن كەنىشتەردە جۇمىس جاعدايى اۋىر, دەنساۋلىققا زياندى ءəرى كادر تاپشىلىعى جوعارى بولعاندىقتان, جۇمىس بەرۋشىلەر قىزمەتكەرلەردى ۇستاپ قالۋ ءۇشىن جوعارى جالاقى ۇسىنۋعا ءمəجبۇر.
ال قوعامنىڭ دامۋىنا تىكەلەي əسەر ەتەتىن مۇعالىمدەر, زەرتحاناشىلار, ەكولوگتار, ينجەنەرلەر مەن زاڭگەرلەردىڭ كەيبىر ساناتتارى بۇدان əلدەقايدا تومەن جالاقى الادى. مəسەلەن, باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدەرىنىڭ ەڭ تومەنگى جالاقىسى 107 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان. سونىمەن قاتار كەيبىر زەرتحاناشىلار مەن عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ ايلىعى 150-200 مىڭ تەڭگە كولەمىندە بولعان.
بۇل جاعداي ەڭبەك نارىعىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى مəسەلەنى كورسەتەدى. جالاقى كولەمى əرقاشان ماماننىڭ بىلىمىنە نەمەسە قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىنە قاراي بەلگىلەنبەيدى. كوپ جاعدايدا ول ناقتى سالاداعى كادر تاپشىلىعىنا, جۇمىس جاعدايىنا جəنە قارجىلاندىرۋ كوزىنە تəۋەلدى بولادى. جەكە سەكتوردا ەڭبەك نارىعىنىڭ زاڭدارى باسىم بولسا, ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم سالاسىنداعى كوپتەگەن مەكەمەلەر مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلادى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, بۇل جەردە اۋلا سىپىرۋشىلاردىڭ جوعارى جالاقىسىن سىنعا الۋ ورىنسىز. كەرىسىنشە, ولاردىڭ ەڭبەگى قوعام ءۇشىن اسا ماڭىزدى. تازالىق بولماسا, جايلى ورتا قالىپتاسپايدى. مəسەلە – باسقا ماڭىزدى مامانداردىڭ ەڭبەگىنىڭ لايىقتى دەڭگەيدە باعالانباۋىندا. Əسىرەسە ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم سالاسىنداعى جالاقى مəسەلەسى وزەكتى بولىپ وتىر.
گاۋھار ورازعاليەۆا
ەۇۋ ستۋدەنتى
