فورۋم مەملەكەتتىك باسقارۋعا جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋدىڭ اشاتىن مۇمكىندىكتەرى مەن تۋىنداتاتىن سىن-قاتەرلەرىن تالقىلاۋدىڭ نەگىزگى الاڭىنا اينالدى. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ جاھاندىق تسيفرلىق ترانسفورماتسياداعى ستراتەگيالىق ءرولى ەرەكشە اتالدى.
Sinovation Ventures جانە 01.ai كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى كاي-فۋ لي قازاقستاننىڭ جاڭا بۋىن تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋگە دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ول ۇلتتىق جاساندى ينتەللەكت ستراتەگياسىنىڭ ماڭىزىن كورسەتىپ, ەلدىڭ باتىل ماقسات قويۋ قابىلەتى تسيفرلىق داۋىردەگى كوشباسشىلىقتىڭ كەپىلى بولاتىنىن ايتتى.
«AI-اگەنتتەردىڭ كۇشى – سۋپەرتسيفرلىق قىزمەتكەرلەردىڭ پايدا بولۋىندا. ولار چات-بوتتار سياقتى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرىپ قانا قويمايدى, بۇرىن شەشىلمەگەن ماسەلەلەردى دە شەشە الادى. ارينە, قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بار. بىراق قازاقستاننىڭ وسى سىن-قاتەردى قابىلداپ, جەدەل قارقىنمەن العا جىلجۋعا دايىن ەكەنىن كورىپ قۋانىشتىمىن», – دەدى كاي-فۋ لي.
ونىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق ستراتەگيادا ناقتى ولشەنەتىن ماقساتتاردىڭ بولۋى ماڭىزدى.
«بۇل ماقساتتار باتىل, بىراق ولشەمدى بولۋى كەرەك», – دەپ قوستى ول.
Khalifa University پروفەسسورى, 6G Research Center نەگىزىن قالاۋشى, TII باس عىلىمي قىزمەتكەرى مەرۋان دەببا قازاقستاننىڭ جي قولدانۋ ارقىلى ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدا جانە يننوۆاتسيالاردى دامىتۋدا ەرەكشە مۇمكىندىكتەرگە يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«سيليكون اڭعارىنا قاراساق, ەڭ تابىستى ستارتاپتار – الىپ كومپانيالار ەمەس, شاعىن توپتار. ولار جاڭا قۇرالداردى ءتيىمدى پايدالانا بىلەدى. بۇل قازاقستان سياقتى ەلدەرگە ميللياردتاعان حالقى بار مەملەكەتتەرمەن تەڭ دارەجەدە تۇرۋعا جول اشادى. ويتكەنى قازىر سىزدەردە وسى قۇرالداردى قولدانىپ, اناعۇرلىم ءتيىمدى بولۋعا مۇمكىندىك بار», – دەدى ول.
ITU كەڭەسشىسى, بۇۇ-نىڭ AI for Good باستاماسىنىڭ جەتەكشىسى ەبتەسام ءال-مازرۋي قازاقستان پرەزيدەنتى مەن ۇكىمەتىنىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا بەرىك نەگىز قالاعانىن اتاپ ءوتتى.
«سىزدەردىڭ پرەزيدەنتتەرىڭىز جانە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – جاساندى ينتەللەكت ءمينيسترى تىلدىك ءىرى مودەلدەر بويىنشا ۇلكەن جۇمىس اتقاردى. ەرتەڭ سىزدەر بۇل تەحنولوگيانى وزدەرىڭىز سىناپ كورەسىزدەر. مينيستر ايتقانداي, قازاقستان ازاماتتارى ونى بىرگە جاساپ, دامىتۋعا قاتىسادى. وسى ارقىلى قازاقستاندىق قوعامعا سايكەس ەتيكالىق نورمالاردى قالىپتاستىرۋ مۇمكىندىگى پايدا بولادى», – دەدى ول.
ءال-مازرۋي قازاقستاننىڭ قىسقا ۋاقىت ىشىندە جي ەكوجۇيەسىن قۇرا العانىن ەرەكشە اتادى. ونىڭ ىشىندە H2 100 ەسەپتەۋ كلاستەرىن ىسكە قوسۋ, پرەزيدەنت جانىنداعى جاساندى ينتەللەكت جونىندەگى العاشقى كەڭەس, ۇلتتىق AI-پلاتفورما جانە جي تۋرالى زاڭ جوباسى بار. سونىمەن بىرگە ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە.
بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلى كاتارجينا ۆاۆەرنيا ەلدىڭ جاھاندىق جي كۇن تارتىبىنە سەنىمدى كىرگەنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ سالالارىندا جي قوعامعا پايدا اكەلۋى ءۇشىن جاقسى العىشارتتار بار. بىراق ول بۇل وزگەرىستەردەن ەشكىم شەت قالماۋى ءتيىس ەكەنىن ەسكە سالدى.
«قازاقستان جاقسى پوزيتسيادا تۇر جانە وسى كۇن تارتىبىنە ەندى. بىراق ءبىز بىرلەسە وتىرىپ, ەشكىمنىڭ شەت قالماۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك», – دەدى ول.
Stanford Graduate School of Education-ءنىڭ بۇرىنعى تەحنيكالىق ديرەكتورى ءارى دەكانىنىڭ ورىنباسارى پول كيم قازاقستاننىڭ ءبىلىم بەرۋ باستامالارى تاريحي كەزەڭدە تۇرعانىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, AI SANA جوباسى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتىپ, ستۋدەنتتەردى تەك ءبىلىم الۋشى عانا ەمەس, جاڭا تەحنولوگيالاردى جاساۋشى جانە زەرتتەۋشى رەتىندە قالىپتاستىرادى.
«مەن قازاقستان ءدال قازىر شەشۋشى ءساتتى باستان كەشىپ وتىر دەپ سەنەمىن. AI SANA جوباسى قازىرگى دە, بولاشاقتا دا زور ىقپال ەتەدى. ول ستۋدەنتتەردى گيپەروزىن-ءوزى رەتتەۋ قابىلەتىن دامىتۋعا, جاساۋشى ءارى زەرتتەۋشى بولۋعا ۇيرەتەدى», – دەدى پول كيم.
وسىلايشا Astana Open Dialogue III وتىرىسى حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ قازاقستانداعى تسيفرلاندىرۋ باعىتىن جوعارى باعالاۋىمەن اياقتالدى. ەلدىڭ جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋعا دەگەن ۇمتىلىسى الەمدىك ۇردىستەرگە سايكەس كەلەتىنى جانە جاڭا تەحنولوگيالىق سەرپىلىستەرگە جول اشاتىنى اتاپ ءوتىلدى.
