مەنوپاۋزا جانە اندروپاۋزا جونىندەگى ءىى ەۋرازيالىق كونگرەسى ءوتتى جەرگىلىكتى ماماندارعا قوسا, شەت مەملەكەتتەردەن كەلگەن بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ باسىن قوستى.
دسۇ ساراپشىلارىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, بۇگىندە الەمدە 60 جاستاعى جانە ودان اسقان ايەلدەردىڭ سانى 1 ميللياردتان اسادى. ال مەنوپاۋزانىڭ باستالۋ جاسى, سونىڭ ىشىندە قازاقستاندا دا, سالىستىرمالى تۇردە تۇراقتى قالپىن ساقتاپ تۇر, ورتا ەسەپپەن - 49–50 جاس. وسىلايشا, ايەلدىڭ ءومىرىنىڭ شامامەن ۇشتەن ءبىرى رەپرودۋكتيۆتى كەزەڭنەن كەيىن وتەدى.
وسى ورايدا قازاقستاندا ايەلدەردىڭ زەينەتكەرلىك جاسى 2028 جىلعا دەيىن وزگەرىسسىز قالعانىن, 61 جاس ەكەنىن ەسكە سالاتىن بولساق, دەمەك ايەلدەرىمىز مەنوپاۋزا باستالعاننان كەيىن دە كەمىندە 11 جىل ەڭبەكتەنۋى ءتيىس. ەڭ باستىسى - وسى كەزەڭدە قاتپردان قالماي, دەنساۋلىقتى ساقتاي ءبىلۋ قاجەت.
ويتكەنى, بۇگىندە مەنوپاۋزا قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ وزەكتى ماسەلەسىنە اينالىپ وتىر. ءتىپتى, تاياۋ كەلەشەكتە ەكونوميكالىق قاۋىپ-قاتەرگە ءتوندىرۋى مۇمكىن. باستى سەبەپ — 45 جاستان اسقان ايەلدەردىڭ ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنىڭ تومەندەۋى, وعان مەنوپاۋزا بەلگىلەرى مەن دەنساۋلىققا تونگەن قوسىمشا جاعدايلار اسەر ەتەدى. بۇعان وستەوپوروزدىق سىنىقتار, جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى, قانت ديابەتى, اقىل-ەستىڭ كەمۋى, التسگەيمەر اۋرۋى سياقتى باسقا دا كەسەلدەر جاتادى.
- بۇگىندە مەنوپاۋزا كەزەڭىندەگى ايەلدەرگە وڭتايلى كۇتىم كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى بارعان سايىن وزەكتى بولا تۇسۋدە ءارى قوسىمشا رەسۋرستاردى تالاپ ەتەدى. سەبەبى «ادەمى جاستاعى» ايەلدەردىڭ سانى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلەدى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قازىردىڭ وزىندە مەنوپاۋزالىق كەزەڭدى ايەل ءومىرىنىڭ اسا ماڭىزدى كەزەڭى دەپ تانىپ, ونىڭ الەۋمەتتىك, پسيحولوگيالىق جانە فيزيكالىق ءال-اۋقاتىن قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە قاراستىرادى, - دەيدى قازاقستاندىق مەنوپاۋزا جانە اندروپاۋزا قاۋىمداستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى, PhD, اكۋشەر-گينەكولوگ, قر پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى گالينا گرەبەننيكوۆا.
ال ەر-ازاماتتپرعا كەلسەك, الەمدىك زەرتتەۋلەر 40 جاستان اسقان ەرلەردىڭ 10–35%-ىندا كليماكتەريالىق سيندروم بەلگىلەرى بايقالاتىنىن كورسەتەدى. ولاردىڭ 51%-ىندا اندروگەندىك بۇزىلىستاردىڭ (تەستوستەرون تاپشىلىعى) كلينيكالىق بەلگىلەرى انىقتالعان, ال 3%-ىندا بۇل بۇزىلىستاردىڭ ايقىن تۇرلەرى تىركەلگەن.
سونىمەن كەزەكتى كونگرەسس قازاقستان مەن باسقا دا ەلدەردىڭ جەتەكشى ماماندارىن تاجىريبە الماسۋ, دياگنوستيكا, ەمدەۋ جانە وتپەلى كەزەڭدەگى ايەلدەر مەن ەرلەردىڭ دەنساۋلىعىن قولداۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن تالقىلاۋ, سونداي-اق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا پانارالىق ستراتەگيالاردى ازىرلەۋ ءۇشىن بىرىكتىردى.
حالىقارالىق جيىنعا قاتىسۋشىلار مەنوپاۋزا مەن اندروپاۋزا بويىنشا قازىرگى زامانعى تاسىلدەرگە قاتىستى بىلىمدەرى مەن تاجىريبەلىك داعدىلارىن كەڭەيتتى, حالىقارالىق ۇسىنىمداردى تالقىلاپ, ولاردى قازاقستاندىق تاجىريبەگە بەيىمدەدى. پىكىرتالاستاردا نۋتريتسيولوگيانىڭ ءرولى, گورمونالدى جانە گورمونسىز قولداۋ, جەكە ەمدەۋ باعدارلامالارى, سونداي-اق وڭىرلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ كونتەكسىندە ايەلدەر مەن ەرلەردىڭ دەنساۋلىعىنا مۋلتيديستسيپلينارلىق كوزقاراس ماسەلەلەرى كوتەرىلدى.
كونگرەسس جۇمىسىنا حالىقارالىق مەنوپاۋزا قوعامىنىڭ (IMS) پرەزيدەنتى, پروفەسسور Rosella Nappi قاتىسىپ, قازاقستاندا بەيىمدەلەتىن مەنوپاۋزانى باسقارۋ جونىندەگى حالىقارالىق ۇسىنىمداردى تانىستىردى.
شارانى ۇيىمداستىرۋعا قازاقستاندىق مەنوپاۋزا جانە اندروپاۋزا قاۋىمداستىعى مەن قازاقستاندىق جىنىستىق جانە رەپرودۋكتيۆتى دەنساۋلىق قاۋىمداستىعى (كمپا) مۇرىندىق بولدى.
وعان قوسا قازاقستاندىق مەنوپاۋزا جانە اندروپاۋزا قاۋىمداستىعى 2025 جىلدىڭ شىلدەسىندە Asia-Pacific Menopause Federation (APMF) مۇشەسى اتانعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. الدا حالىقارالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ, ۇلتتىق كلينيكالىق حاتتامالاردى جاڭارتۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
