Master of business administration قازاق تىلىندەگى باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى, ەكونوميست ماقسات حالىقتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە كاسىبي مەنەدجەرلەر جوقتىڭ قاسى. ايتۋىنشا, مەنەدجەر – ولار تيىمدىلىكتى ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى. ءوز ىسىنەن ناقتى ناتيجە وندىرە الاتىن, كەز كەلگەن ىستە ناقتى ماقساتقا جەتە الاتىن كاسىبي مامان.
«بۇگىنگى تاڭدا ۇكىمەت, مەيلى بيزنەستە بولسىن, قانداي دا ءبىر جوبالىق جۇمىستاردى الىپ قاراساق تا, كوپتەگەن ماماندار قاتەلىكتەرگە جول بەرىپ جاتادى. جاساپ جاتقان جۇمىستارىنىڭ كوپ جاعدايدا ناتيجەسىز بولىپ جاتقانىن بايقايمىز. سوندىقتان دا ءاربىر ماسەلەنىڭ الدىن الۋ, سالدارىن تابۋ ماقساتىندا قازاق تىلىندەگى مۆا باعدارلاماسىن جاساپ شىقتىق. وسى باعىتتا ءبىلىم العان ماماندار سوڭعى ءۇش جىلدا ۇلكەن ناتيجەگە قول جەتكىزىپ وتىر. قازىر كاسىپكەرلەر, مەنەدجەرلەر, توپ-مەنەدجەرلەرى بولسىن بۇل باعدارلامانى ۇيرەنۋى ءتيىس. الداعى ۋاقىتتا سالالىق مەنەدجمەنتتى دامىتاتىن بولامىز. ول قۇرىلىس نارىعى, كوممۋنيكاتسيا, مادەنيەت, ونەر سالاسى, كرەاتيۆتى يندۋستريانى قامتيدى. مىسالى, ەلىمىزدە كوپتەگەن مادەنيەت وشاقتارى, تەاتر, مۋزەيلەر جۇمىس ىستەپ جاتىر. وسى مەكەمەلەردىڭ جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن وسى سالالىق مەنەدجمەنتتىڭ ءرولى جوعارى بولماق. قازىرگى تاڭدا ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋ ءۇشىن قارجى تەحنولوگيالارىن مەڭگەرۋ جانە بيزنەس ترانسفورماتسيا اسا قاجەت» دەيدى ەكونوميست.
قازاق تىلىندەگى مۆا باعدارلاماسىنىڭ ماقساتى زاماناۋي توپ-مەنەدجەرلەر دايىنداۋ, كاسىپكەرلەرگە باسقارۋ تەتىكتەرىن ۇيرەتۋ. كاسىپكەر, مەتسەنات دۋلات تاستەكەي ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا كاسىبي مەنەدجەرلەردىڭ اسا قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. حالىقارالىق ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەت بازاسىندا مەنەدجمەنتتى قازاق تىلىندە مەڭگەرۋگە قولايلى مۇمكىندىكتىڭ تۋىپ وتىرعانىن قۇپتاي كەلىپ, ءبىلىمنىڭ شەكاراسىز ەكەنە توقتالدى. بيزنەستەگى ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ, حالىقارالىق باعدارلامالاردىڭ ماڭىزى تۋرالى ايتىپ بەردى.
ماقسات حالىق وسى ورايدا سوڭعى وتىز جىل ىشىندە ەلىمىزدە مۆا ورىس, اعىلشىن تىلىندە وقىتىلىپ كەلگەندىگىن العا تارتتى. اتاپ وتكەندەي, قازاق تىلىندەگى مەنەدجمەنت باعدارلاماسى ۇلتتىق رۋحى بار, زاماناۋي دامۋعا بەيىم, بيزنەس جۇرگىزە الاتىن مامانداردى وقىتۋعا باعىتتالعان.
«بيزنەس كونتەنتتىڭ قازاقىلانۋى عىلىمنىڭ دا قازاقىلانۋىنا جول سالادى. بۇگىندە ءتۇرلى اپاتتاردىڭ ورىن الۋى, الەمدەگى احۋال, گەوساياسي تۇراقسىزدىق جاعدايىندا داعدارىسقا قارسى تۇرا الاتىن مەنەدجەرلەر قاجەت. سوندىقتان وزگەرىستەردى باسقارۋ, ريسك-مەنەدجمەنتتى ءبىلۋ بيزنەس ءۇشىن پايداسى ۇشان-تەڭىز. ەگەر قاجەتتى ءبىلىمدى مەڭگەرمەسە, سالدارى ۇلكەن شىعىنعا الىپ كەلەتىنى انىق. بۇگىندە مۆا باعدارلاماسىنا وقىتاتىن ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ قاتارى جيىرماعا جۋىق بولسا, ونىڭ ۇشەۋىندە عانا قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەدى. باسەكە تۋعان جەرگە ساپا دا بولادى» دەپ اتاپ ءوتتى.
قازاق تىلىندە وقىتىلاتىن ىسكەرلىك اكىمشىلىك ماگيستر باعدارلاماسى اياسىندا الداعى ۋاقىتتا سالالىق مەنەدجەرلەردى دايىنداۋ بويىنشا بالاما باعدارلاما جاسالاتىن بولادى. ماقسات حالىقتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ورتا ازيادا ۇلكەن ەكونوميكالىق ءوسىم پايدا بولىپ جاتىر. الەم نازارى ورتا ازياعا اۋىپ, الپاۋىت كومپانيالار, بانكتەر ينۆەستيتسيا قۇيا باستادى. اۋماقتاعى حالىق سانى 100 ملن جۋىقتادى. ياعني, نارىق وتە جىلدام, قارقىنمەن دامىپ بارادى. بۇل جەردە قازاقستاننىڭ دا الار ورنى ەرەكشە. وسى ورايدا الداعى ۋاقىتتا ورتا ازياعا بىلىكتى مەنەدجەرلەرگە سۇرانىس ارتا تۇسەتىنى انىق. وسى ورايدا بيزنەستەگى مەنەدجمەنتكە سۇرانىس ارتا تۇسكەندىگىن قاپەرگە الدى.
مۇندا ءبىلىم الۋشىلارعا قوس ديپلومدى باعدارلاما ۇسىنىلىپ وتىر. ونىڭ اياسىندا شۆەيتساريامەن بىرلەسكەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى ىسكە اسادى. بۇل حالىقارالىق تاجىريبەنى ۇلتتىق ورتاعا بەيىمدەۋگە ىقپال ەتەدى.
الماتى
