تاريح • 26 قىركۇيەك, 2025

تۇلعا ايالداعان توبە

840 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

يندەر اۋدانىندا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى دىنمۇحامەد قوناەۆ ايالداعان توبە بار. اۋدان ورتالىعى – يندەربور كەنتىنەن شىعىسقا قاراي 8 شاقىرىم قاشىق­تىقتا ورنالاسقان دوڭەستىڭ بۇرىنعى اتاۋى «وڭداسىن جالى» بولعان.

تۇلعا ايالداعان توبە

ءدال وسى اۋدانعا 1978 جىلى قازاق­ستاننىڭ مەملەكەت جانە قو­عام قايراتكەرى, سول كەزدەگى ءبى­رىنشى حاتشى دىنمۇحامەد قوناەۆ كەلىپتى. جەرگىلىكتى ­باسشىلار ين­دەربور – قارا­باۋ جولىنىڭ بو­يىنداعى «وڭ­دا­سىن جالىندا» اۋدانداعى قاز­با باي­لىقتىڭ سان تۇرىنەن ار­­نايى كورمە ۇيىمداستىرىپ, ­يگە­رۋ ماسەلەسىن كوتەرىپتى. سودان كەيىن تۇرعىندار بۇل ءدوڭدى «ديماش توبە» دەپ اتايتىن بولدى.

اۋداندىق قۇرىلىس ءبو­لىمى­نىڭ باسشىسى دارىن ءىليا­سوۆتىڭ ايتۋىنشا, اڭىز تۇلعا ايالداعان توبەدە اشىق اسپان استىنداعى مۇراجاي سالىنىپ جاتىر. نىساننىڭ قۇرىلىسى 2023 جىلى قا­راشادا باستالدى. ونى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانىپتى.

«بۇل – يندەربور كەنتىنەن 8 شاقىرىم قاشىقتا ورنا­لاسقان تاريحي ورىن. وبلىس اكىمىنىڭ ۇسىنىسىمەن اتالعان تاريحي ورىندى قايتا جاڭ­عىرتىپ, اشىق اسپان استىن­داعى مۇراجايعا اينالدىرۋدى كوزدەدىك. سول سەبەپتەن, بۇل ورىندى وڭىرلىك تۋريستىك كارتاعا ەنگىزۋ ماقساتىندا جاڭا جوبا دايىندالدى. جوباعا سايكەس اشىق مۇراجايعا كىرەر تۇستاعى ماڭدايشاعا «ديماش توبە» اتاۋى جازىلادى», دەيدى دارىن ءىلياسوۆ.

ونىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, مۇراجاي ماڭدايشاسى دوعا پىشىندەس بولادى. ماڭداي­شانىڭ سول جاق باعانىنا سول كەزدە تۇسىرىلگەن تاريحي فوتونىڭ كوشىرمەسى قويى­لىپ, وڭ جاعىنا نىسان جو­نىندە اقپارات بەرىلەدى. ال مۇ­راجايدىڭ اۋماعىنا دەندەر كۇمبەزىندەگى قازبا بايلىقتىڭ تۇرلەرى, ونىڭ ىشىندە مينەرال تاستار مەن رۋدالار سالىن­عان بىرنەشە جاشىك ورناتۋ كوزدەلگەن. جاشىكتەر تاستان جاسالادى. سونداي-اق ەكى ۇل­كەن كۇمبەزدى كومپوزيتسيا ورناتىلادى.

«بۇل كەشەن يندەر اۋدا­نىنداعى تابيعي بايلىقتىڭ ەرەكشەلىگىن تانىتاتىن ءارى تۋريستەردى كوپتەپ تارتۋعا ىقپال ەتەتىن نىسان بولادى. سول سەبەپتەن, «ديماش تو­بەنى» ءوڭىردىڭ تاريحي-تا­نىمدىق جانە تۋريستىك ­الە­ۋ­ەتىن ارتتىراتىن تانىمال ورىنعا اينالدىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ويت­­كەنى بۇل كەشەن ءبىر اۋداننىڭ ­عانا ەمەس, وڭىردەگى ارحەولو­­گيا­لىق جادىگەرلەردى, مينە­رال تاس­تار مەن تاريحي-مادەني مۇرالاردى جيناقتايتىن ­بى­رە­گەي ورتالىققا اينالا­دى», دەيدى د.ءىلياسوۆ.

جاڭا كەشەننىڭ اۋماعى – 1750 شارشى مەتر. نى­ساننىڭ قۇرىلىسىن «سك ليرا» جشس جۇرگىزىپ جاتىر.

 

اتىراۋ وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار