مۇمكىندىك – 5 000 توننا, سۇرانىس – 500 توننا
زاۋىت ونىمدەرى قۇرىلىس, كوپىر سالۋ, ماشينا جاساۋ, مۇناي-گاز جانە تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە كەڭىنەن قولدانىلادى. مۇندا شيكىزاتتى قابىلداۋدان باستاپ دايىن ءونىم شىعارۋعا دەيىنگى بارلىق كەزەڭ ءبىر الاڭدا جۇزەگە اسادى. ءاربىر كەزەڭدە قاتاڭ باقىلاۋ بار. كىرىس ماتەريالىن تەكسەرۋ, ءوندىرىس بارىسىنداعى ەكسپرەسس-تالداۋ ءارى كەيىنگى تەحنيكالىق رەگلامەنتكە سايكەس سىناقتار جۇرگىزىلەدى.
2022 جىلى كاسىپورىندا 353 توننا ءونىم شىعارىلسا, 2023 جىلى ءوندىرىس كولەمى 10 ەسە ارتىپ, 3 442 تونناعا جەتتى. 2024 جىلى 2 834 توننا جابىن ءوندىرىلدى. كاسىپورىننىڭ تاپسىرىس بەرۋشىلەرى قاتارىندا ەلىمىزدەگى ءىرى كومپانيالار بار. ايتالىق «تەڭىزشەۆرويل», «قاراشىعاناق» كاسىپورنى «قازمۇنايگاز» بەن ونىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارى, «KAZ Minerals», «قازاقمىس», NCOC جانە مۇناي-گاز بەن مەتاللۋرگيا سالاسىنىڭ باسقا دا جەتەكشى كاسىپورىندارى. زاۋىت ديرەكتورى گۇلميرا بايماعانبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن قازىر جوسپارلانعان قۋاتتىلىققا تولىق جەتە الماي وتىر. زاۋىتتىڭ باستى ماقساتى – ىشكى نارىقتى ساپالى ونىممەن قامتاماسىز ەتۋ.
«زاۋىت قۋاتى – 5 000 توننا. بىراق قازىر ءبىز ءالى ول مەجەگە جەتكەن جوقپىز. بيىلعى جوسپار – 2 500 توننا. ونىڭ ىشىندە 2 000 تونناسى ەكسپورتقا كەتىپ جاتىر. نەگىزگى نارىق – رەسەي, قىرعىزستان, وزبەكستان, تۇركيا. بۇل زاۋىت ەكسپورت ءۇشىن ەمەس, وتاندىق ىشكى نارىقتى ساپالى ماتەريالدارمەن قامتۋ ءۇشىن سالىنعان. دەگەنمەن قازىر ەلىمىزدىڭ مەكەمەلەرىنەن بار بولعانى 500 تونناداي سۇرانىس ءتۇسىپ وتىر», دەيدى ول.
مەملەكەتتىك قولداۋعا ءزارۋ
نەگىزى ەلدە باسەكەگە قابىلەتتى ءوندىرىس قۇرۋعا تولىق مۇمكىندىك بار. بىراق شيكىزات, قاپتاما جانە ىشكى سۇرانىستىڭ جەتكىلىكسىزدىگى وتاندىق ءونىمنىڭ باعاسىنا اسەر ەتەدى. راسىندا, وتاندىق نارىقتا ءوندىرىس ءۇشىن قاجەتتى بازالىق شيكىزات تولىققاندى ۇسىنىلماي وتىر. دەمەك بۇگىندە كاسىپورىندار ەكىۇداي كۇي كەشۋدە. ءبىر جاعىنان, ساپاسى تولىق جەتىلمەگەن بولسا دا وتاندىق ونىممەن جۇمىس ىستەۋگە تىرىسادى, ەكىنشى جاعىنان يمپورتقا تاۋەلدىلىكتەن ارىلۋعا مۇددەلى. بۇل رەتتە بيزنەس پەن مەملەكەت اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلەدى. ەگەر ەلىمىزدە وندىرىلەتىن شيكىزات ساپاسى كوتەرىلىپ, اسسورتيمەنتى كەڭەيسە, كاسىپورىندار ءۇشىن شىعىن ازايىپ قانا قويمايدى, ەل ەكونوميكاسىندا دا قوسىمشا قۇن قالىپتاسادى. ماسەلەن, «BMP Astana» زاۋىتى تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان. مۇندا بوياۋلار ءارتۇرلى تۇستە دايىندالىپ, ءار پارتياسى زەرتحانالىق سىناقتان وتكەننەن كەيىن عانا نارىققا شىعارىلادى. دەگەنمەن كاسىپورىن الدىندا تاعى ءبىر تۇيتكىل بار. ول – قاپتاما ماسەلەسى.
«بىزدە بانكا وندىرىلمەيدى, سوندىقتان ونى رەسەيدەن ساتىپ الامىز. قاراعاندىدا ءبىر كومپانيا قۇتى جاساپ شىعارادى, بىراق ولاردىڭ ساپاسى ءالى تالاپقا ساي كەلمەيدى. ەلىمىزدە بازالىق تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن ونىمدەر شىعارىلمايدى. كوبىنە پلاستيك شەلەك سياقتى قاراپايىم دۇنيەلەر عانا وندىرىلەدى, بىراق ولاردىڭ ساپاسى دا كەيدە تومەن بولىپ جاتادى. سوعان قاراماستان, ول كومپانيالارمەن جۇمىس ىستەپ كورىپ ءجۇرمىز. سەبەبى ءونىمىمىزدى شيكىزاتپەن شىعارۋ وتە ماڭىزدى», دەيدى زاۋىت باسشىسى گۇلميرا بايماعانبەتوۆا.
ەگەر قاراپايىم قاپتامانىڭ ءوزى ەل ىشىندە وندىرىلمەسە, دايىن ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنى ءوسىپ, وتاندىق كاسىپورىندار شەتەلدىك باسەكەلەستەرمەن تەڭ دارەجەدە كۇرەسە المايدى. زاۋىتتا قازىر جۇزگە جۋىق جەرگىلىكتى مامان جۇمىس ىستەيدى. كاسىپورىن قىزمەتكەرلەردى وقىتىپ, كاسىبي دەڭگەيىن ارتتىرۋعا كۇش سالىپ وتىر.
