جوعارعى سوت توراعاسى اسلامبەك مەرعاليەۆ ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جانە قورعاۋ جۇيەسىندەگى اكىمشىلىك سوت ءىسىن جۇرگىزۋدىڭ ءرولى تۋرالى بايانداما جاسادى. ول ەلىمىزدەگى جۇرگىزىلگەن اكىمشىلىك رەفورما تيىمدىلىگىن دالەلدەگەنىن, بۇل باعىتتاعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى ءساتتى ورىندالعانىن اتاپ ءوتتى.
بايانداماشى اكىمشىلىك راسىمدەر مەن سوت ءىسىن جۇرگىزۋ بىرقاتار قاعيداتقا سۇيەنەتىنىن, ول قاعيداتتار ازاماتتاردىڭ مۇددەلەر تەڭگەرىمىن ساقتاۋعا, ءالسىز تاراپتىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعانىن ايتا كەلىپ, كەيىنگى بەس جىلدا ەلىمىزدىڭ اكىمشىلىك سوتتارىندا 124 مىڭنان اسا تالاپ-ارىز تۇسكەنىن, اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكس (ارپك) قابىلدانعانعا دەيىن ازاماتتار مەن بيزنەس وكىلدەرى ىستەردىڭ نەبارى 15%-ىن عانا ۇتاتىن بولسا, بۇگىنگى بۇل كورسەتكىش 60%-عا جەتكەنىن, بۇل قادام «سوتتار ۇنەمى مەملەكەتتىك ورگانداردى جاقتايدى» دەگەن تەرىس ستەرەوتيپتى وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرگەنىن العا تارتتى.
– بيىلعى ناۋرىز ايىنان باستاپ اكىمشىلىك ىستەر بويىنشا اۋماقتان تىس سوتتىلىق ەنگىزىلدى. ول تالاپكەردىڭ تاڭداۋى بويىنشا جۇزەگە اسادى جانە جاۋاپكەردىڭ كەلىسىمىن قاجەت ەتپەيدى. بۇل شەشىم ەڭ الدىمەن جەرگىلىكتى سوتتاردىڭ بەيتاراپتىلىعىنا قاتىستى كۇماندەردى جويۋعا ءارى سوتقا دەگەن سەنىمدى ارتتىرۋعا باعىتتالعان. سونىمەن قاتار وسى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ جۇمىسىن باستاعان قىلمىستىق, ازاماتتىق, اكىمشىلىك سوتتاردىڭ كاسساتسيالىق ساتىسىنىڭ جۇمىسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى, – دەدى ا.مەرعاليەۆ.
سونىمەن قاتار ا.مەرعاليەۆتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, ەلىمىزدەگى كاسساتسيالىق شاعىمداردى قاراۋ ءتارتىبى بىرىڭعايلانعان. الدىن الا ىرىكتەۋ الىنىپ تاستالىپ, ازاماتتاردىڭ كاسساتسياعا تىكەلەي جۇگىنۋىنە قول جەتكىزىلگەن. بارلىق شاعىم سوت وتىرىسىندا تاراپتاردىڭ قاتىسۋىمەن القالىق تۇردە قارالادى. قىلمىستىق جانە ازاماتتىق ىستەردى كاسساتسيالىق ساتىدا قاراۋ مەرزىمى ارپك-گە سايكەس التى ايدان اسپايدى. بۇل رەتتە سوت شەشىمدەرىنىڭ ورىندالۋ ۋاقىتىن سوزۋدى بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سپيكەر اكىمشىلىك رەفورما ناتيجەسىندە 15 مىڭنان اسا ءىس تاراپتاردىڭ تاتۋلاسۋىمەن, 29 مىڭعا جۋىق ءىس تالاپ قويۋدى قايتارىپ الۋمەن اياقتالعانىن ايتتى. سونداي-اق ول مەملەكەت باسشىسى ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جانە بيزنەستى جۇرگىزۋ جاعدايىن جاقسارتۋ بويىنشا تاپسىرما بەرگەنىن, قازىر ينۆەستيتسيالىق قىزمەتكە بايلانىستى ينۆەستورلاردىڭ تالاپ قويۋلارىن استانانىڭ سوتتارى قارايتىنىن (ارپك-ءنىڭ 102-بابىنىڭ 3-بولىگى, اىجك-ءنىڭ 27-بابىنىڭ 1-2-بولىگى), ارپك قولدانىسقا ەنگىزىلگەننەن باستاپ استانا سوتتارىنا وسى تەكتەس 1000-عا جۋىق تالاپ قويۋ كەلىپ ءتۇسىپ (999, ونىڭ ىشىندە: ءمااس – 482, ماەس – 517), ەلوردانىڭ اكىمشىلىك سوتى شەشىمدەردىڭ 83 پايىزى ينۆەستورلاردىڭ پايداسىنا شەشىلگەنىن, اقشالاي بالامامەن ەسەپتەگەندە 100 ملرد تەڭگەگە جۋىق سوماعا ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارى قورعالعانىن مالىمدەدى.
سونىمەن قاتار ءىس-شارا بارىسىندا كوميسسيا جانىنداعى ساراپتامالىق كەڭەس جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى دە قارالىپ, KazGUU ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ءماجيت نارىكباەۆ, ساراپتامالىق كەڭەس توراعاسى سەرگەي پەن ءسوز سويلەدى.
وتىرىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا توراعالىق ەتكەن يگور روگوۆ كوميسسيا مۇشەلەرى مەن شاقىرىلعان ساراپشىلارعا بەلسەندى قاتىسقانى ءۇشىن العىس ءبىلدىرىپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ سالاسىنداعى جۇمىستى جالعاستىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىس بەردى.
