كونفەرەنتسيانىڭ پلەنارلىق وتىرىسىن اشقان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆ ينفراقۇرىلىم ساپالى بولماي, ەكونوميكالىق جانە يندۋستريالىق ءوسىم, قولايلى ينۆەستيتسيالىق احۋالدى قالىپتاستىرۋ مۇمكىن ەمەستىگىن اتاپ ءوتتى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2024 جىلعى جولداۋىندا قوردالانعان ينفراقۇرىلىمدىق ماسەلەلەردى كەشەندى تۇردە شەشۋدىڭ ماڭىزىن ايتقان بولاتىن. وسىعان سايكەس بىلتىر جەلتوقساندا ۇكىمەت «ەنەرگەتيكالىق جانە كوممۋنالدىق سەكتوردى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسىن بەكىتتى.
الدىن الا ەسەپ بويىنشا, جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 5 جىل جانە ودان دا ۇزاق مەرزىم قاجەت. بۇل كەزەڭدە 86 مىڭ شاقىرىم كوممۋنالدىق جەلىنى سالۋ مەن جوندەۋ جانە جالپى قۋاتى 7,3 گيگاۆاتت بولاتىن قوسىمشا گەنەراتسيا كوزدەرىن ىسكە قوسۋعا 13 تريلليون تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلماق.
«بۇگىنگى تاڭدا قارجى ينستيتۋتتارى تاراپىنان ۇزاق مەرزىمدى جانە قولجەتىمدى نەسيەلەۋدى كەدەرگىسىز تارتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن بارلىق قاجەتتى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا قالىپتاستىرىلدى. قازىر ءبىز ۇلتتىق جوبانى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋ كەزەڭىنە وتتىك. بيىل پيلوتتىق رەجيمدە تابيعي مونوپوليالاردىڭ 48 سۋبەكتىسى بويىنشا جالپى سوماسى شامامەن 144 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلۋدا», دەدى قانات بوزىمباەۆ.
ۇلتتىق جوبانى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا «قازاقستان تۇرعىن ءۇي كومپانياسى» قاراعاندى, پاۆلودار, باتىس قازاقستان جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى اكىمدىكتەرىنىڭ وبليگاتسيالارىن 22,5 ميلليارد تەڭگەگە ساتىپ الدى. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ دامۋ بانكىمەن دە بىرلەسكەن جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى تاڭدا پيلوتتىق جوبالار بويىنشا ساراپتامالاردىڭ اياقتالۋىنا از قالدى.
حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن كەلىسسوزدەر بەلسەندى ءجۇرىپ جاتىر. ماسەلەن, ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اقتوبە وبلىسىندا كارىز-تازارتۋ قۇرىلىستارىن سالۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋدا. 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن كەلەسى جىلعا قاجەتتى قارجىلاندىرۋ كوزدەرى ايقىندالىپ, ساتىپ الۋ جانە جوبالاۋ راسىمدەرى باستالادى.
«قارجىلاندىرۋ بيۋدجەت, نارىقتىق كوزدەر, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ قاراجاتتارى مەن تاريف ەسەبىنەن ىسكە اسىرىلادى, ءتاريفتىڭ جوسپارلى ءارى بىرتىندەپ وزگەرۋى دە قاراستىرىلادى. ۇلتتىق جوبا اياسىندا حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس كەلەتىن جاڭا ساتىپ الۋ راسىمدەرىنىڭ تەتىكتەرى ەنگىزىلەدى. جوبالاردى EPC-مەردىگەرلەرى جۇزەگە اسىرادى نەمەسە جوبالاۋ مەن قۇرىلىس بارىسىندا كونسورتسيۋم قۇرىلادى», دەدى قانات بوزىمباەۆ.
جيىندا وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى دامىتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇل يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتىپ قانا قويماي, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جانە بيۋدجەت كىرىسىن ارتتىرۋعا جول اشادى.
ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى اياسىندا ەكى پانەلدىك وتىرىس جانە پىكىرتالاس سەسسياسى ءوتتى. ءبىرىنشى وتىرىستا تەحنيكالىق وپەراتوردىڭ ءرولى مەن قارجىلاندىرۋ قۇرالدارى تالقىلانسا, ەكىنشىسىندە جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى جوبالار تانىستىرىلىپ, وتاندىق جەتكىزۋشىلەرگە اشىلاتىن مۇمكىندىكتەر ايتىلدى. پىكىرتالاس سەسسياسىندا ۇلتتىق جوبانى نارىق تۇرعىسىنان جۇزەگە اسىرۋ كەزىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر قارالدى.
كونفەرەنتسيانىڭ باستى تاقىرىپتارىنىڭ ءبىرى بيزنەس-پروتسەستەردىڭ اشىقتىعى بولدى. جۇمىستاردىڭ مەرزىمى مەن ساپاسىن قاداعالاۋ ۇلتتىق جوبانىڭ ەلەكتروندىق پلاتفورماسىندا تسيفرلاندىرۋدى قولدانۋ ارقىلى, سونىمەن قاتار جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى.
