سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ءداستۇرلى ءباسپاسوز – ەلدى بىرلىككە شاقىرىپ, ۇلتتى ۇيىستىراتىن ەرەكشە ينستيتۋت. بۇل تۋراسىندا ديحان قامزابەك ۇلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ء«بارىمىز ءبىر ۇلت بولىپ, تاباندى ەڭبەك ەتۋىمىز كەرەك» دەگەن ءسوزىن نەگىزگە الىپ, ۇلت ۇعىمىنىڭ تەرمينولوگيالىق ءمانى بۇرىنعىدان كەڭەيە تۇسكەنىن جەتكىزدى.
– قازىر «ۇلت» دەگەن ءسوز تەك ەتنوس ماعىناسىن ەمەس, تۇتاس مەملەكەت ۇعىمىن بىلدىرەدى. پرەزيدەنت ايتقانداي, ءبىز وسى تۇسىنىكتى نەگىزگە الىپ, بارلىعىمىز مەملەكەت مۇددەسى ءۇشىن قىزمەت ەتۋىمىز قاجەت. ءباسپاسوز تاريحىنا كوز جۇگىرتسەك, گازەت ءىسى توڭكەرىستەن كەيىن پايدا بولدى. حح عاسىردىڭ باسىندا ۇلت زيالىلارى رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك دۋماسىندا وزگە حالىق وكىلدەرىمەن قاتار تۋعان ەلىنىڭ ماسەلەسىن باتىل كوتەردى. ءاليحان بوكەيحان باستاعان الاش تۇلعالارىمەن پىكىرلەس بولعان تيموفەي سەدەلنيكوۆ «كازاحستانسكايا پراۆدانىڭ» ەڭ العاشقى رەداكتورى بولعان. مىنەكي, مۇنىڭ دا وزىندىك رامىزدىك ءمانى بار. قازىر دە بۇل جاۋاپكەرشىلىكتى ابىرويمەن ارقالاپ كەلە جاتقان باسىلىمدار مەملەكەتشىلدىك مۇددە مەن تاتۋلىق تاقىرىبىن باستى نازارعا الىپ وتىر, – دەدى د.قامزابەك ۇلى.
قحا كافەدرالارى «شاڭىراق» قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى ناتاليا كالاشنيكوۆا قحا جۋرناليستەر كلۋبىنىڭ وكىلدەرىنە ارنالعان تاجىريبەلىك كۋرستىڭ ەل بىرلىگىن نىعايتۋداعى ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
– قوعامداعى تاتۋلىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىكتى ورنىقتىرۋدا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءرولى وراسان زور. اسىرەسە ءداستۇرلى ءباسپاسوز بەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ىنتىماقتاستىعى ەلدى ورتاق مۇددەگە ۇيىستىراتىن ماڭىزدى تەتىككە اينالىپ وتىر. سول سەبەپتى اقپارات سالاسىنىڭ وكىلدەرى ەلدىڭ بەرەكە-بىرلىگىن نىعايتىپ قانا قويماي, جاڭا ۇرپاقتىڭ بويىنا سەنىم مەن ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكتى قالىپتاستىرۋعا ۇلەس قوسۋعا ءتيىس, – دەدى ول.
«كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ اتىنان سەرىكتەستىك باس ديرەكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۆيكتور پريانيكوۆ تا ەتنوسارالىق تاتۋلىق تۋراسىندا پىكىر ءبىلدىرىپ, ۇلتتىڭ ءداستۇرى مەن ءتىلىن ساقتاپ, مەملەكەتكە ادال ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ازاماتتاردى ناسيحاتتايتىن گازەتتىڭ ارناۋلى بەتىن تىلگە تيەك ەتتى.
ال سەنات دەپۋتاتى الىشەر ساتىبالديەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلارعا ءوز تاجىريبەسىن ايتا كەلىپ, جۋرناليستيكاداعى ءداستۇر مەن جاڭا ۇردىستەردى ساباقتاستىرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.
– قىزمەتتىك وتىلىمدە جاڭادان باس رەداكتور بولىپ تاعايىندالعاننان كەيىن قولىمداعى گازەتتىڭ مازمۇنىن وزگەرتىپ, جاڭا تەحنولوگيالار مەن زاماناۋي ۇردىستەردى ەنگىزۋ قاجەت بولدى. سول كەزدە تاجىريبەلى ارىپتەستەرىم «امەريكا اشۋدىڭ قاجەتى جوق, «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ءستيلىن ۇلگى قىلىڭدار» دەگەن كەڭەس بەردى. سول كۇننەن باستاپ ءبىز ءۇشىن «ەگەمەن قازاقستان» مەن «كازاحستانسكايا پراۆدا» تەمىرقازىعىمىز بولدى, – دەدى.
ءبىر شاڭىراق استىندا توننىڭ ىشكى باۋىنداي ارالاسىپ قىزمەت ەتىپ جاتقان ەكى رەداكتسيانىڭ جەمىستى جەتىستىگى تۋرالى «قازاق گازەتتەرى» سەرىكتەستىگى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قامبار احمەت جەتكىزدى. ەتنوسارالىق تاتۋلىقتى ساقتاۋ مەملەكەتتىكتىڭ باستى كەپىلى ەكەنىن نازاردا ۇستاۋ بارلىق باق وكىلدەرىنىڭ باعدارى ەكەنىن ايتا كەلىپ, ماسەلەنىڭ بايىبىنا بارماي, ەتنوس اراسىن شيەلەنىستىرەتىن «جالت ەتپە» جاڭالىق جاريالاۋ جۋرناليستىك ەتيكا مەن كىسىلىك ادەبىنە جاتپايتىنىن ەسكەرتتى.
ال «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ءسابيت مالدىباەۆ اسسامبلەيا قىزمەتىنىڭ اياسىندا ۋاقىت قۇمساعاتىندا قۇمىعىپ قالعان, الايدا ەلگە ەرەكشە قىزمەت اتقارعان ەلەۋلى تۇلعالاردى ناسيحاتتاۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
«ۇيعۋر اۆازي» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ەرشات اسماتوۆ ەتنو باق-تىڭ مەملەكەتشىلدىك يدەيانى ناسيحاتتاۋداعى تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەتنوستىق باسىلىمدار ءوز وقىرماندارى اراسىندا بىرلىك پەن ىنتىماق قۇندىلىقتارىن دارىپتەپ, قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا ۇلەس قوسىپ كەلەدى. جيىن سوڭىندا قاتىسۋشىلار اسسامبلەيا مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءوزارا بايلانىسىن نىعايتۋ, قوعامعا سەنىمدى ءارى شىنايى اقپارات جەتكىزۋدىڭ ماڭىزدى تەتىكتەرىن تالقىلادى. سونىمەن قاتار رەداكتسيا جۇمىسىمەن تانىستى.