ەگەمەن قازاقستان • 18 قىركۇيەك, 2025

ءداستۇرلى ءباسپاسوز – ەل بىرلىگىنىڭ دىڭگەگى

20 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«قازاق گازەتتەرى» سەرىكتەستىگىنىڭ شاڭىراعىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اكادەمياسىنىڭ «ەتنوساۋاتتىلىق جانە ەتنوسارالىق قاتىناستاردى باق-تا جاريا­لاۋ ماسەلەلەرى» اتتى وقۋ ءمودۋلى اياسىندا تاجىريبە الماسۋ جيى­نى ءوتتى. سەرىكتەستىكتىڭ باس ديرەكتورى ديحان قامزابەك ۇلى مودەراتورلىق ەتكەن باسقوسۋعا وڭىرلىك قحا جۋرناليستەر كلۋبتارىنىڭ توراعالارى مەن مۇشەلەرى, «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىلارى, دەپۋتاتتار مەن قحا مۇشەلەرى قاتىستى.

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

ءداستۇرلى ءباسپاسوز – ەلدى بىرلىككە شاقىرىپ, ۇلتتى ۇيىستىراتىن ەرەكشە ينستيتۋت. بۇل تۋرا­سىندا ديحان قامزابەك ۇلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ء«بارىمىز ءبىر ۇلت بولىپ, تاباندى ەڭبەك ەتۋىمىز كەرەك» دەگەن ءسوزىن نەگىزگە الىپ, ۇلت ۇعىمىنىڭ تەرمينولوگيالىق ءمانى بۇرىنعىدان كەڭەيە تۇسكەنىن جەتكىزدى.

– قازىر «ۇلت» دەگەن ءسوز تەك ەتنوس ماعىناسىن ەمەس, تۇتاس مەملەكەت ۇعىمىن بىلدىرەدى. پرەزيدەنت ايتقانداي, ءبىز وسى تۇسىنىكتى نەگىزگە الىپ, بارلىعىمىز مەملەكەت مۇددەسى ءۇشىن قىزمەت ەتۋىمىز قاجەت. ءباسپاسوز تاريحىنا كوز جۇگىرتسەك, گازەت ءىسى توڭكەرىستەن كەيىن پايدا بولدى. حح عاسىردىڭ باسىندا ۇلت زيا­لىلارى رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك دۋماسىندا وزگە حالىق وكىلدەرىمەن قاتار تۋعان ەلىنىڭ ماسەلەسىن باتىل كوتەردى. ءاليحان بوكەيحان باستاعان الاش تۇلعالارىمەن پىكىرلەس بولعان تيموفەي سەدەلنيكوۆ «كازاحستانسكايا پراۆدانىڭ» ەڭ العاشقى رەداكتورى بولعان. مىنەكي, مۇنىڭ دا وزىن­دىك رامىزدىك ءمانى بار. قازىر دە بۇل جاۋاپ­­كەرشىلىكتى ابىرويمەن ارقالاپ كەلە جاتقان باسىلىمدار مەملەكەتشىلدىك مۇددە مەن تاتۋ­لىق تاقىرىبىن باستى نازارعا الىپ وتىر, – دەدى د.قامزابەك ۇلى.

قحا كافەدرالارى «شاڭىراق» قاۋىم­داس­تىعىنىڭ توراعاسى ناتاليا كالاشنيكوۆا قحا جۋرناليستەر كلۋبىنىڭ وكىلدەرىنە ارنالعان تاجىريبەلىك كۋرستىڭ ەل بىرلىگىن نىعايتۋداعى ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

– قوعامداعى تاتۋلىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىك­تى ورنىقتىرۋدا بۇقارالىق اقپارات قۇرال­­دا­رىنىڭ ءرولى وراسان زور. اسىرەسە ءداس­تۇرلى ءباس­پاسوز بەن قازاقستان حالقى اسسامبلەيا­­­سى­نىڭ ىنتى­ماقتاستىعى ەلدى ورتاق مۇد­­دەگە ۇيىس­تىراتىن ماڭىزدى تەتىككە اينالىپ وتىر. سول سەبەپتى اقپارات سالاسىنىڭ وكىل­دەرى ەلدىڭ بەرەكە-بىرلىگىن نىعايتىپ قانا قوي­ماي, جاڭا ۇر­پاقتىڭ بويىنا سەنىم مەن ازاماتتىق جاۋاپ­­كەر­­شىلىكتى قالىپتاستىرۋعا ۇلەس قوسۋعا ءتيىس, – دەدى ول.

«كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ اتىنان سەرىكتەستىك باس ديرەكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۆيكتور پريانيكوۆ تا ەتنوسارالىق تاتۋلىق تۋراسىندا پىكىر ءبىلدىرىپ, ۇلتتىڭ ءداستۇرى مەن ءتىلىن ساقتاپ, مەملەكەتكە ادال ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ازاماتتاردى ناسيحاتتايتىن گازەتتىڭ ارناۋلى بەتىن تىلگە تيەك ەتتى.

ال سەنات دەپۋتاتى الىشەر ساتىبالديەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلارعا ءوز تاجىريبەسىن ايتا كەلىپ, جۋرناليستيكاداعى ءداستۇر مەن جاڭا ۇر­­دىس­­تەردى ساباقتاستىرۋدىڭ ماڭىزىنا توق­­تال­دى.

– قىزمەتتىك وتىلىمدە جاڭادان باس رەداكتور بولىپ تاعايىندالعاننان كەيىن قولىمداعى گازەت­تىڭ مازمۇنىن وزگەرتىپ, جاڭا تەحنولوگيا­لار مەن زاماناۋي ۇردىستەردى ەنگىزۋ قاجەت بولدى. سول كەزدە تاجىريبەلى ارىپتەستەرىم «امەريكا اشۋدىڭ قاجەتى جوق, «ەگەمەن قازاق­ستاننىڭ» ءستيلىن ۇلگى قىلىڭدار» دەگەن كەڭەس بەردى. سول كۇننەن باستاپ ءبىز ءۇشىن «ەگەمەن قازاقستان» مەن «كازاحستانسكايا پراۆدا» تەمىر­قازىعىمىز بولدى, – دەدى.

ءبىر شاڭىراق استىندا توننىڭ ىشكى باۋىنداي ارالاسىپ قىزمەت ەتىپ جاتقان ەكى رەداكتسيانىڭ جەمىستى جەتىستىگى تۋرالى «قازاق گازەتتەرى» سەرىكتەستىگى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قامبار احمەت جەتكىزدى. ەتنوسارالىق تاتۋلىقتى ساقتاۋ مەملەكەتتىكتىڭ باستى كەپىلى ەكەنىن نازاردا ۇستاۋ بارلىق باق وكىلدەرىنىڭ باعدارى ەكەنىن ايتا كەلىپ, ماسەلەنىڭ بايىبىنا بارماي, ەتنوس اراسىن شيەلەنىستىرەتىن «جالت ەتپە» جاڭالىق جاريالاۋ جۋرناليستىك ەتيكا مەن كىسىلىك ادەبىنە جاتپايتىنىن ەسكەرتتى.

ال «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ءسابيت مالدىباەۆ اسسامبلەيا قىز­­مەتىنىڭ اياسىندا ۋاقىت قۇمساعاتىندا قۇمى­­عىپ قالعان, الايدا ەلگە ەرەكشە قىزمەت اتقار­­عان ەلەۋلى تۇلعالاردى ناسيحاتتاۋ كەرەك­تىگىن ايتتى.

«ۇيعۋر اۆازي» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ەرشات اسماتوۆ ەتنو باق-تىڭ مەملەكەتشىلدىك يدەيانى ناسيحاتتاۋداعى تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەتنوستىق باسىلىمدار ءوز وقىرماندارى اراسىندا بىرلىك پەن ىنتىماق قۇندىلىقتارىن دارىپتەپ, قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا ۇلەس قوسىپ كەلەدى. جيىن سوڭىندا قاتىسۋشىلار اسسامبلەيا مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءوزارا بايلانىسىن نىعايتۋ, قوعامعا سەنىمدى ءارى شىنايى اقپارات جەتكىزۋدىڭ ماڭىزدى تەتىكتەرىن تالقىلادى. سونىمەن قاتار رەداكتسيا جۇمىسىمەن تانىس­تى.

سوڭعى جاڭالىقتار