فوتو: dknews.kz
باس كونفەرەنتسياعا ەل دەلەگاتسياسىن باسقارىپ بارعان الماسادام مايدان ۇلى اۋەلى اەحا باس ديرەكتورى رافاەل ماريانو گروسسيگە جانە ونىڭ كومانداسىنا العىس ءبىلدىردى. ءسويتىپ كونفەرەنتسيا بيۋروسىنىڭ جاڭادان سايلانعان مۇشەلەرىن قۇتتىقتادى.
ەلىمىز سوڭعى وتىز جىلدان استام ۋاقىت بويى يادرولىق تەحنولوگيالارعا جاۋاپتى كوزقاراس ساياساتىن دايەكتى تۇردە جۇرگىزىپ كەلەدى. الەمدەگى كولەمى جاعىنان ءتورتىنشى يادرولىق ارسەنالدان ءوز ەركىمەن باس تارتۋ, سەمەي سىناق پوليگونىن جابۋ مەن يادرولىق سىناقتارعا قارسى حالىقارالىق كۇندى جاريالاۋ باستاماسى ەلدى يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ ىسىندە سەنىم مەن مورالدىق كوشباسشىلىقتىڭ سيمۆولىنا اينالدىردى.
بىلتىرعى جانە بيىلعى جىلدىڭ ماڭىزدى وقيعاسىنىڭ ءبىرى – اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى العاشقى ۇلتتىق رەفەرەندۋم بولدى. ونىڭ قولداۋ تابۋى ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىن اشتى.
«اتوم ەنەرگەتيكاسى – بۇل تەك سەنىمدى ەنەرگيا كوزى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قارسى كۇرەستەگى ستراتەگيالىق قۇرال. قازاقستان 2060 جىلعا قاراي كومىرتەكتى بەيتاراپتىققا قول جەتكىزۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. وسى وتپەلى كەزەڭدە اتوم ەنەرگەتيكاسى شەشۋشى ءرول اتقارادى», دەدى دەلەگاتسيا باسشىسى.
سالانى جۇيەلى دامىتۋ ماقساتىندا ەلدە اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى اگەنتتىگى قۇرىلدى. ۇلتتىق يادرولىق كلاستەر قالىپتاسۋدا جانە اتوم سالاسىن دامىتۋ ستراتەگياسى ازىرلەنۋدە. بۇل قۇجات اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋدى, يادرولىق تەحنولوگيالاردى مەديتسينا مەن ونەركاسىپتە دامىتۋدى, راديواكتيۆتى قالدىقتارمەن قاۋىپسىز جۇمىس ىستەۋدى جانە كادر دايارلاۋدى قامتيدى.
قازاقستان جاھاندىق يادرولىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىنىڭ ماڭىزدى قاتىسۋشىسى بولىپ قالا بەرەدى. ءبىزدىڭ ەل اۋماعىندا حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق تۇراقتىلىقتى نىعايتاتىن اەحا-نىڭ تومەن بايىتىلعان ۋران بانكى جۇمىس ىستەيدى.
ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق يادرولىق ورتالىعى باسقارىلاتىن تەرمويادرولىق سينتەزدى قوسا العاندا, بولاشاق تەحنولوگيالارىن ازىرلەۋ مەن ITER باعدارلاماسىنا قاتىسۋ ارقىلى حالىقارالىق زەرتتەۋ الاڭىنا اينالىپ كەلەدى. يادرولىق مەديتسينانى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. قازاقستان اەحا-مەن بىرگە راديوفارماتسەۆتيكالىق پرەپاراتتار ءوندىرىسىن كەڭەيتىپ, ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدى ەل ىشىندە دە, وڭىردە دە قولجەتىمدى ەتىپ وتىر. وتكەن جىلى قازاقستاننىڭ يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى العاش رەت اەحا تاپسىرىسى بويىنشا تەحنەتسي-99m گەنەراتورىن ەكسپورتتاپ, يادرولىق مەديتسينانى دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوستى.
قازاقستان جاڭا بۋىن ماماندارىن دايارلاۋدىڭ زاماناۋي جۇيەسىن قۇردى. عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ الەۋەتىن نىعايتتى. ۇلتتىق باعدارلامالاردىڭ جاھاندىق ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە ينتەگراتسيالانۋىنا جاعداي جاساپ جاتىر.
«قازاقستان ءوز يادرولىق ساياساتىن اەحا-نىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارىنا نەگىزدەيدى. اشىقتىق پەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتادى. بەيبىت اتوم – بۇل ءبىزدىڭ ۇلتتىق بولاشاعىمىزدىڭ ءبىر بولىگى ءارى ادامزاتتىڭ ورتاق بولاشاعىنا قوسقان ۇلەسىمىز – قاۋىپسىز, تازا جانە يادرولىق قارۋدان ازات الەم», دەپ قورىتىندىلادى ويىن الماسادام مايدان ۇلى.
