سۋرەت: advokatura.kz
حالىقارالىق كونفەرەنتسيانىڭ العاشقى سەسسياسى «كونستيتۋتسيالىق تەڭدىك كەپىلدىكتەرى, قورعانۋ قۇقىعى جانە ءادىل سوتقا قول جەتكىزۋ» اتتى تاقىرىپتا ءوتتى. اتا زاڭىمىزدىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس-شاراعا 18 ەلدەن دەلەگاتتار, سونىڭ ىشىندە كونستيتۋتسيالىق سوتتاردىڭ توراعالارى مەن قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى. العاشقى سەسسيانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ توراعاسى ەلۆيرا ءازىموۆا ءسوز سويلەپ, تاۋەلسىزدىك العالى بەرى كونستيتۋتسيامىز ەلىمىزدەگى زاڭنىڭ ۇستەمدىگى, ادام مەن ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ قورعالۋىن قامتاماسىز ەتىپ كەلە جاتقانىن, تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدە قۇقىقتىق قاعيداتتار تولىق قالىپتاسقانىن اتاپ ءوتىپ, قوناقتاردى اتا زاڭىمىزدىڭ 30 جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتادى.
سپيكەر ەكى كۇنگە جوسپارلانعان كونفەرەنتسيا بارىسىندا قاتىسۋشىلار ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ, قۇقىق قولدانۋ قىزمەتىن تسيفرلاندىرۋ, كونستيتۋتسيالىق ەرەجەلەرگە نەگىزدەلگەن «زاڭ جانە ءتارتىپ» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاناتىنىن جەتكىزدى.
ء«بىزدىڭ ەلدىڭ كونستيتۋتسياسى تەك قۇقىقتىق ەمەس, سونىمەن قاتار ساياسي جانە دۇنيەتانىمدىق فۋنكتسيالاردى دا اتقارادى. ءدال وسى فۋنكتسيالار ساياسي ءومىردىڭ تۇراقتىلىعىن, قوعامدىق ۇدەرىستەردىڭ ۇيلەسىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتىپ, مەملەكەتتىڭ ودان ءارى دامۋىنا جول اشادى», دەدى ول.
ءىس-شارادا ادىلەت ءمينيسترى ەرلان سارسەمباەۆ كونستيتۋتسيالىق ينستيتۋتتاردى نىعايتۋ مەن تۇلعا قۇقىقتارىن قورعاۋ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«كونستيتۋتسيا – بۇل تەك ينستيتۋتتار جۇيەسى ەمەس, سونىمەن قاتار قۇندىلىقتار جۇيەسى. ەڭ وزىق زاڭ ازاماتتاردىڭ كۇندەلىكتى تىرشىلىگىنە تىكەلەي اسەر ەتۋى كەرەك. ياعني كونستيتۋتسيا ادام ساناسىن, قۇقىقتىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرىپ, ۇلتتىڭ مادەني كودىنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالۋعا ءتيىس», دەدى ادىلەت ءمينيسترى.
جيىنعا قاتىسۋشىلار جيىندا ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىعىن قورعاۋ, سوت تورەلىگىنىڭ ادىلدىگىنە قول جەتكىزۋ, زاڭ مەن ءتارتىپ ۇستەمدىك ەتەتىن قوعام قۇرۋ سەكىلدى ماڭىزدى ماسەلەلەرگە قاتىستى ويلارىن ورتاعا سالدى. ماسەلەن, وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اسكارجون عافۋروۆ 2022 جىلعى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ, قازاقستان كونستيتۋتسيالىق سوتى جۋىردا عانا قايتا قۇرىلعانىنا قاراماستان, بۇل باعىتتاعى جۇمىستى قارقىندى جۇرگىزىپ جاتقانىن, كونستيتۋتسيا نورمالارى مەن قاعيداتتارىن جۇزەگە اسىرۋعا كومەكتەسەتىن ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلداعانىن مالىمدەدى.
ءىس-شارانىڭ العاشقى سەسسياسىندا عىلىمي جانە قوعامدىق ساراپشىلار كونستيتۋتسيالىق تەڭدىك كەپىلدىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋ, قورعانۋ قۇقىعى مەن ءادىل سوتقا قول جەتكىزۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ەكىنشى كۇنگى پلەنارلىق جانە پانەلدىك سەسسيالار كونستيتۋتسيالىق تۇراقتىلىق پەن كونستيتۋتسيالىق بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرىنە ارنالدى. سونداي-اق كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ قۇقىقتىق تەتىكتەرىن نىعايتۋ, داۋلاردى شەشۋدىڭ بالامالى تاسىلدەرىن دامىتۋ جانە تسيفرلاندىرۋ جاعدايىندا سوت جۇيەسىن جەتىلدىرۋ سەكىلدى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىعا ءتۇستى.
