ەنەرگەتيكالىق قۋاتتى ارتتىرۋ – ايرىقشا مىندەت

جىل ساناپ وڭىرلەردە ءار الۋان ءوندىرىس ورىندارى اشىلىپ جاتىر. بۇل ارينە, قۋانتارلىق قۇبىلىس. دەگەنمەن ءوندىرىس نۇكتەسىنىڭ كوبەيۋى اۋقىمدى ەنەرگەتيكا­لىق قۋاتتىلىقتى قاجەت ەتەدى. پرەزيدەنت سۇرانىستىڭ ەسەلەپ ارتۋىنا بايلانىستى الداعى بەس جىلدا كەمىندە 14 گيگاۆاتت ەنەرگيا وندىرەتىن جاڭا قۋات كوزدەرىن ىسكە قوسۋ مىندەتىن العا قويدى. وسى ورايدا جۇمىس بىرنەشە باعىتتا جالعاسپاق, ول – جۇمىس ىستەپ تۇرعان ستانسالاردى جاڭعىرتۋ, ەنەرگيا وندىرەتىن جاڭا قوندىرعىلار سالۋ, گيدرو جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ.

2023 جانە 2024 جىلدارى 1,3 گيگاۆاتت جاڭا ەلەكتر قۋاتى ىسكە قوسىلدى. وسى جىلى قوسىمشا 621,5 مەگاۆاتت ەنگىزۋ ۇدەرىسى ءجۇرىپ جاتىر, ال كەلەر جىلعا 2 648,5 مەگاۆاتت جوسپارلانعان. وسى ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن باستالعان جوبالاردىڭ ىشىندە تۇركىستان وبلىسىنداعى 1 000 مۆت-قا دەيىنگى بۋ-گاز قوندىرعىسى نەگىزىندە سالىناتىن ەلەكتر ستانساسىن, قىزىلورداداعى 240 مۆت قۋاتقا يە جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن ايتۋعا بولادى.

«جەو-نىڭ توزۋىن ازايتۋ ماسەلەلەرى ۇكىمەتتىڭ ەرەكشە باقىلاۋىندا. كەلەسى جىلى 10 ەنەرگوبلوكتى, 63 قازاندىقتى جانە 39 تۋربينانى كۇردەلى جوندەۋ جوسپارلانعان. جۇرگىزىلىپ جاتقان شارالار قازىردىڭ وزىندە ناقتى ناتيجە بەرۋدە: قۇرال-جابدىقتى جاڭعىرتۋ مەن جاڭارتۋ ناتيجەسىندە ەلىمىزدەگى جەو-لاردىڭ ورتاشا توزۋى 64%-دان 61%-عا دەيىن تومەندەدى», دەلىنەدى ۇكىمەت مالىمدەمەسىندە.

ۇلتتىق جوباعا سايكەس 86 مىڭ شاقىرىم ينجەنەرلىك جەلىلەردى جاڭعىرتۋعا شامامەن 6,8 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلادى. ناتيجەسىندە, اپات سانى 27%-عا ازايماق. سونىمەن قاتار ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرۋدىڭ جاڭا كوزدەرىن سالۋعا جانە قولدانىستاعى ستانسالاردى جاڭعىرتۋعا 6,2 ترلن تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتۋ كوزدەلگەن.

بۇگىندە ەلىمىزدە ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەتىن 55 ۇيىم جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 19 ستان­سا­سى 65%-دان اسا توزعان. ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ كولەمى – 113 ملرد كۆت/ساع, ال تۇتىنۋ كولەمى – 115 ملرد كۆت/ساع. وسىلايشا, الدىن الا بولجام بويىنشا, الداعى بەس جىلدا ۇلتتىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەنەرگەتيكا جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سەكتورعا شامامەن 13 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ قاجەت.

ۇكىمەت اقپاراتىنا قاراساق, قاراجاتتىڭ نەگىزگى بولىگى جە­كەمەنشىك قارجى ينستيتۋتتارىنان (ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر, حالىقارالىق قارجى ۇيىم­دارى, ونەركاسىپتى دامىتۋ قو­رى) تارتىلادى. ودان وزگە, تىكە­لەي قارجىلاندىرۋ, بىرلەسىپ قارجىلاندىرۋ, وبليگاتسيا, بيۋد­جەت­تىك نەسيە, جەكەمەنشىك مونوپوليستەر كاپيتالى جانە ليزينگتىك قارجىلاندىرۋ سياق­تى تە­تىكتەر قاراستىرىلعان. ءاربىر كاسىپورىن ءۇشىن قارجى­لاندىرۋدىڭ جەكە مودەلى ازىر­لەنبەك.

پرەزيدەنت جولداۋدا مۇناي-گاز حيمياسى سالاسىن ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەسىنە دە نازار اۋدار­دى. ۇكىمەتتىڭ حابارلاۋىنشا, قازىر مەملەكەت باسشىسىنىڭ شيكىزات ەكسپورتىنان قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋعا كوشۋ جونىندەگى تاپسىرمالارى ورىندالىپ جاتىر. التى ءىرى جوباعا سالىنعان ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمى شامامەن 15 ملرد دوللاردى قۇرايدى. ناتيجەسىندە, 3 500 تۇراقتى جانە 16 000 ۋاقىتشا جۇمىس ورنى قۇرىلادى.

«قۋاتتىلىعى جىلىنا 500 مىڭ توننا پوليپروپيلەن وندىرەتىن زاۋىت پايدالانۋعا بەرىلدى. قۋاتتىلىعى جىلىنا 1,25 ملن توننا پوليەتيلەن وندىرەتىن زاۋىتتىڭ قۇرى­لىس جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ىسكە قوسۋ 2029 جىلعا جوسپارلانعان. سونداي-اق اۋىل شارۋا­شىلىعى, اۆتوموبيل جانە جەڭىل ونەركاسىپتە سۇرانىسقا يە بۋتاديەن, كارباميد, تەرەفتال قىشقىلىن جانە باسقا دا ونىمدەردى ءوندىرۋ بويىن­شا پەرسپەكتيۆالى جوبالار پىسىقتالدى», دەپ جاۋاپ بەرەدى ۇكىمەت.

سونىمەن بىرگە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىندا جي دروندارى ەلەكتر جەلىلەرىن جەدەل دياگنوس­­تي­كا­­لاۋعا, اقاۋلار­دى انىقتاۋعا, ولار­­­دىڭ  الدىن الۋعا كومەكتەسە­دى. جىلۋ ەنەرگە­تي­كاسىندا اكۋستيكالىق رەزونانسقا نەگىزدەلگەن روبوتتى كەشەندەر قۇبىرلاردىڭ كۇيىن ىشىنەن سكانەرلەيدى, بۇل جوندەۋدى ناقتى, ءتيىمدى جانە تاريف­ت­ىك جۇكتەمەنى تومەندەتۋ ارقىلى جۇرگى­زۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.