بەكتەنوۆ جول ساپاسىنا قاتىستى زاڭبۇزۋشىلىقتاردى سىنعا الدى

جيىن بارىسىندا كولىك ۆيتسە-ءمينيسترى ماقسات قالياقپاروۆ, «قازجولعزي» اق پرەزيدەنتى ارمان الىباەۆا بايانداما جاسادى.

كولىك مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ەلىمىزدەگى اۆتوكولىك جولدارىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 185 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدار 25 مىڭ شاقىرىم, جەرگىلىكتى دەڭگەيدە 70 مىڭ شاقىرىم جول جانە ەلدى مەكەندەردىڭ 90 مىڭ شاقىرىم كوشەلەرى بار.

ماقسات قالياقپاروۆ اۆتوجولداردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى باياندادى. 2025 جىلى 13 مىڭ شاقىرىم جول قامتىلماق. ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق 2 مىڭ شاقىرىمنان استام جول رەكونسترۋكتسيالانىپ, وبلىس ورتالىقتارى اراسىنداعى 6,6 مىڭ شاقىرىم جول جوندەلمەك, ال جەرگىلىكتى جەرلەردە 4,1 مىڭ شاقىرىم جول جاڭارتۋعا جاتادى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ نورماتيۆتىك جاي-كۇيىن 94%-عا, جەرگىلىكتى جولداردىڭ نورماتيۆتىك جاي-كۇيىن 91%-عا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.

زاڭنامالىق دەڭگەيدە بىرقاتار تۇزەتۋ قابىلداندى. سونىڭ نەگىزىندە ساپا ورتالىعىنىڭ ەسكەرتۋلەرىن جويماي نىسانداردى پايدالانۋعا قابىلداۋعا تىيىم سالىندى, ال 2023 جىلدان باستاپ بارلىق ورتاشا جوندەۋ جوبالارى جوبالىق شەشىمدەردىڭ جانە ولاردىڭ قۇنىنىڭ دۇرىس قولدانىلۋىنا قاتىستى ۆەدومستۆولىق ساراپتامادان وتۋگە مىندەتتى.

جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار شەڭبەرىندە 2025 جىلدىڭ 7 ايىنداعى قورىتىندى بويىنشا ساپاسىز جول-قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن اقاۋلار سانىنىڭ 2%-عا تومەندەگەنى, جەرگىلىكتى جولداردى قيىرشىق تاستان اسفالتبەتون توسەمىنە اۋىستىرۋ 14%-عا وسكەنى بايقالدى. سونىمەن قاتار جوبالىق شەشىمدەردى وڭتايلاندىرۋ 1 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەردى, ال جەرگىلىكتى جولداردى دياگنوستيكامەن قامتۋ 50%-عا جەتتى.

جول-قۇرىلىس ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلار جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جۇمىستىڭ بارلىق كەزەڭىندە ساراپتامانى اۆتوماتتاندىرۋدىڭ تسيفرلىق جۇيەلەرى مەن تەتىكتەرى ەنگىزىلدى, 384 اسفالتبەتون زاۋىتىنا كەشەندى تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى, سونداي-اق «قازجولعزي» اق ينستيتۋتىمەن «كىلتتى تاپسىرعانعا دەيىنگى» كەلىسىمشارتتار جاسالىپ جانە جوبالاۋ قۇجاتتاماسىنا ساراپتاما جۇرگىزۋ ەنگىزىلدى.

«قازجولعزي» اق پرەزيدەنتى ارمان الىباەۆا جول سالاسىنا تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ تۋرالى حاباردار ەتتى. سوڭعى 5 جىلدا ينستيتۋت اۆتوجولداردى سالۋ جانە جوندەۋ تەحنولوگيالارىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان 20-دان استام عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن. بۇگىندە ەلىمىزدە بىرنەشە تسيفرلىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. جوبالاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جول-قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ بىرىڭعاي بازاسى مەن ناقتى كليماتتىق جاعدايلارعا جانە قوزعالىس قارقىندىلىعىنا ماتەريالداردى ءدال تاڭداۋ ەسەبىنەن بەرىك جانە سەنىمدى جول توسەمدەرىن پايدالانۋعا باعىتتالعان Superpave تەحنولوگياسى ەنگىزىلدى. 

جالپى سانى 2 مىڭنان استام پايدالانۋشىسى بار Jolshy جول سالاسى ماماندارىنىڭ بازاسى تالدامالىق اقپارات الۋعا, كادرلىق وزگەرىستەردى باقىلاۋعا جانە جول-قۇرىلىس جۇمىستارىن ورىنداۋدىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مامانداردىڭ بىلىكتىلىك دەڭگەيىن قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى ۋاقىتتا «قازجولعزي» اپاتتاردىڭ سەبەپتەرىن جۇيەلى باعالاۋعا جانە جول قوزعالىسى قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جكو تالداۋ پورتالىن ازىرلەپ جاتىر.

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ەلىمىزدەگى جولدار جەلىسىن ودان ءارى دامىتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. 2030 جىلعا دەيىن 4 مىڭ شاقىرىمعا جۋىق اۆتوجول قايتا جاڭعىرتىلادى. بيىل بىرقاتار نەگىزگى جوبانى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر, بۇل رەتتە جوبالىق قۇجاتتامانىڭ دايىندىعى جوعارى جاڭا جوبالاردى: «اقتوبە – ۇلعايسىن», «قاراعاندى – جەزقازعان, اتىراۋ – دوسسور جولدارى مەن سارىاعاش, پەتروپاۆل, رۋدنىي جانە قىزىلوردا قالالارىن اينالىپ ءوتۋ جولدارىن, سونداي-اق 2,5 مىڭ شاقىرىم اۆتوجولدى ورتاشا جوندەۋ ماڭىزدى.

كولىك, قارجى مينيسترلىكتەرىنە  جانە قازاۆتوجولعا مەردىگەرلەردى قارجىلاندىرۋ مەن ايقىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ال ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس, كولىك مينيسترلىكتەرىنە «كىلتتى تاپسىرعانعا دەيىنگى» ءىرى جوبالاردى جەدەل جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ساراپتاما مەن قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىنىڭ قاتار ءوتۋ تەتىگىن ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ تاپسىرىلدى.

ولجاس بەكتەنوۆ شۇعىل شەشۋدى قاجەت ەتەتىن ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. جەتىسۋ, الماتى وبلىستارىن قوسا العاندا, ۇلتتىق ساپا ورتالىعى تاراپىنان ەسكەرتۋلەرگە قاراماستان نىسانداردى قابىلداۋ تاجىريبەسى جالعاسىپ جاتقان وڭىرلەر اتالدى.

مەردىگەرلەردىڭ كەپىلدىكتەرىن قاداعالاۋ جانە ساپاسىز ماتەريالداردى پايدالانۋ ماسەلەلەرى اتاپ ءوتىلدى. مىسال رەتىندە, پاۆلودار تاس جولىنىڭ بەتون توسەمى كوتەرىلىپ جاتقانى اتالدى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تەكسەرىلگەن سىنامالاردىڭ 43%-ى ساپا ستاندارتتارىنا سايكەس كەلمەگەن. ەلدى مەكەندەردەگى تۇرعىندار تاراپىنان جول ساپاسىنا قاتىستى ەڭ كوپ سىن اتىراۋ جانە تۇركىستان وبلىستارىندا تىركەلگەن. پرەمەر-مينيستر كەپىلدىك مەرزىمىن ۇلعايتۋدى جانە مەردىگەرلەردىڭ كەپىلدىك مىندەتتەمەلەرىن ساپاسىز ورىنداعانى ءۇشىن مەردىگەرلىك ۇيىمدار جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋدى تاپسىردى.

جەرگىلىكتى جولدار جەلىسىن دامىتۋعا قاراجات جۇمساۋدىڭ تيىمدىلىگى مەن قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىنە نازار اۋدارىلدى. پرەمەر-مينيستر ەداۋىر كولەمدە بيۋدجەت قاراجاتى بولىنگەنىنە قاراماستان, كەيبىر وڭىرلەردە ونى يگەرۋ باياۋ ءجۇرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, اباي وبلىسىندا – 42%, اقتوبەدە – 52%, اقمولادا – 56% يگەرىلگەن.

«جوعارىدا كورسەتىلگەن زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, كولىك مينيسترلىگىنە جانە ۇلتتىق ساپا ورتالىعىنا 1 قازانعا دەيىن بارلىق اۆتوجول جوبالارىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن تەكسەرۋدى تاپسىرامىن. ونىڭ قورىتىندىسىندا انىقتالعان كىنالىلەردى جازالاۋ بويىنشا ەسەپ پەن ۇسىنىستار ەنگىزىلسىن. كولىك جانە قارجى مينيسترلىكتەرى ۇلتتىق ساپا ورتالىعىنىڭ قىزمەتىن كۇشەيتۋ بويىنشا شەشىمدەر دايىنداسىن», دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.