فوتو: Kapital
استانادا 2025 جىلى «نۇرسۇلتان نازارباەۆ» حالىقارالىق اۋەجايىن جاڭعىرتۋ باستالدى. ونىڭ شەڭبەرىندە $1,1 ملرد. كولەمىندە ينۆەستيتسيالار تارتا وتىرىپ, ەكىنشى ۇشۋ-قونۋ جولاعىن, سونداي-اق ءۇشىنشى جولاۋشىلار جانە جۇك تەرمينالىن سالۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق, يندۋستريالدى-لوگيستيكالىق ايماعى, بيزنەس-ورتالىقتارى, قوناق ۇيلەرى جانە ساۋدا الاڭدارى بار «اەروتروپوليس» كوپفۋنكتسيونالدى كەشەنى قۇرىلاتىن بولادى.
الماتى اۋەجايى 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋدىڭ باس جوسپارى بويىنشا جاڭعىرتىلماق. بۇگىندە ءبىرىنشى كەزەڭ باستالىپ كەتكەن. ول ىشكى رەيستەر تەرمينالىنىڭ رەكونسترۋكتسياسىن, تاكسي جولىن سالۋدى, ۇقج مەن وتىن ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋدى, زاماناۋي جۇك پەرروندارى مەن تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ انگارىن قۇرۋدى قامتيدى. سونداي-اق قوناق ءۇي مەن كوپ دەڭگەيلى اۆتوتۇراق سالۋ جوسپارلانعان. قۇرىلىس كەزەڭىندە 1,8 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلادى, ودان كەيىنگى وپەراتسيالىق قىزمەت بارىسىندا 550 تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلادى.
شىمكەنتتە 2024 جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىندا اۋدانى 40 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن جاڭا جولاۋشىلار تەرمينالى اشىلىپ, اۋەجايدىڭ وتكىزۋ قابىلەتى جىلىنا 800 مىڭنان 6 ملن جولاۋشىعا دەيىن ارتتى. الداعى جىلدارى ۇزىندىعى 3,5 مىڭ مەتر بولاتىن جاڭا ۇشۋ-قونۋ جولاعىن سالۋ جوسپارلانعان. سونىمەن بىرگە اۋەجايدى «وڭتۇستىك» اەا اۋماعىمەن بايلانىستىراتىن مۋلتيمودالدى حاب قۇرۋ جۇمىستارى باستالعان.
اقتوبەدە بيىل اۋدانى 15 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن كوپفۋنكتسيونالدى لوگيستيكالىق حابتىڭ قۇرىلىسى باستالدى. مۇندا قازىرگى زامانعى قويمالار, سونىڭ ىشىندە قاۋىپتى جانە تەز بۇزىلاتىن جۇكتەر ءۇشىن توڭازىتقىش كامەرالار مەن باعالى تاۋارلارعا ارنالعان سەكتسيالار قاراستىرىلعان.
سونىمەن قاتار, جانارماي قۇيۋ كەشەنىن جاڭعىرتۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ول اياقتالعان سوڭ وتىندى ساقتاۋ كولەمى ەكى ەسەدەن كوپ ارتپاق. اۋە ايلاعى JET-A1 ماركالى وتىندى جەتكىزۋشى العاشقى ايماقتىق اۋەجاي بولادى.
سونداي-اق, ەكىنشى ۇشۋ-قونۋ جولاعىنىڭ قۇرىلىسى قاراستىرىلىپ جاتىر, بۇل قولدانىستاعى جولاققا ۇشىرۋ-قوندىرۋ پروتسەسىن توقتاتپاي-اق كۇردەلى جوندەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت ەلدىڭ ءىرى اۋەجايلارىنىڭ اۋماعىندا ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ شەكارالارىن كەڭەيتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بۇل ينۆەستورلاردى تارتۋعا, ونەركاسىپ پەن لوگيستيكانى دامىتۋعا, سونداي-اق قازاقستاننىڭ اۋە توراپتارىن ۇلتتىق ەكونوميكا ءۇشىن قۋاتتى ءوسۋ نۇكتەلەرىنە اينالدىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مەملەكەت باسشىسى كاتونقاراعاي, زايسان جانە كەندىرلى كۋرورتتىق ايماقتارىن دامىتۋ ەسەبىنەن ەلدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن اشۋ قاجەتتىگىن بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى. بۇل جولداعى باستى قادام ساپالى جول ينفراقۇرىلىمىن جۇرگىزە وتىرىپ, زاماناۋي اۋەجايلار سالۋ بولدى.
بۇگىندە بولاشاق اۋە ايلاقتارىن ورنالاستىرۋعا ارنالعان الاڭدار انىقتالدى. زايساندا اۋەجاي ساتپاي اۋىلىنىڭ ماڭىندا, قالادان 25 شاقىرىم جەردە جانە سول اتتاس كولدىڭ جانىندا بۇرىنعى اسكەري اۋەايلاق اۋماعىندا سالىنادى. كاتونقاراعاي اۋدانىندا جاڭا اۋە ايلاعى دەمالىس ايماعىنان 27 شاقىرىم جەردە, بەلقاراعاي اۋىلىنىڭ ماڭىندا سالىنادى. كەندىرلىدە اۋەجاي كۋرورتتىق ايماقتىڭ جانىندا, كاسپي جاعالاۋىنان نەبارى 15 شاقىرىم جەردە ورنالاسادى.
ساراپتامالىق زەرتتەۋلەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل ۋچاسكەلەر وڭتايلى دەپ تانىلدى: ولار مەتەوجاعدايلار مەن جەر بەدەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە سايكەس كەلەدى, ۇشاقتاردى ەكى باعىتتاندا قابىلداۋعا جانە ودان ءارى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
شىعىس قازاقستان جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرى جەر تەلىمدەرىن بەردى. مەردىگەرلىك ۇيىمدار دايىندىق جۇمىستارىنا كىرىستى: قۇرىلىس ماتەريالدارى اكەلىندى, 250-گە جۋىق تەحنيكا مەن تەحنيكالىق پەرسونال جۇمىلدىرىلدى, ۋاقىتشا ينفراقۇرىلىم مەن بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرى ورناتىلدى, قۇرىلىس الاڭىن دايىنداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە جانە ۇشۋ-قونۋ جولاقتارىنىڭ نەگىزدەرى ورناتىلىپ جاتىر.
بۇل جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كولىك قاتىناسىنا قولجەتىمدىلىكتى ەداۋىر ارتتىرادى جانە قازاقستاننىڭ كۋرورتتىق ايماقتارىن تۋريستەر مەن ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدى ەتەدى. جاڭا اۋەجايلار زاماناۋي تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ ىرگەتاسى جانە وڭىرلەردىڭ ەكونوميكالىق وسۋىنە ماڭىزدى ۇلەس بولادى.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ارقالىقتا اۋەجايدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالدى. جاڭا اەروۆوكزال كەشەنى مەن ۇقج-نى رەكونسترۋكتسيالاۋ قالاعا اۋە قاتىناسىن قايتارادى.
ارقالىق اۋەجايى 1992 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەمەگەن. زەرتتەۋ كورسەتكەندەي, ۇشۋ-قونۋ جولاعى كۇردەلى جوندەۋدى, ال ەسكى تەرمينال عيماراتى مەن ينجەنەرلىك جەلىلەر تولىق قالپىنا كەلتىرۋدى قاجەت ەتەدى. وسىعان بايلانىستى جاڭا زاماناۋي جولاۋشىلار تەرمينالىن سالۋ جانە بارلىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
جوسپار بويىنشا جاڭا ۇقج مەن جولاۋشىلار تەرمينالى ساعاتىنا 70 جولاۋشىعا قىزمەت كورسەتە الادى.
