بۇعان دەيىن ەڭبەك ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جالاقى كولەمىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلاتىنىن ايتقان. الايدا قارجى ءمينيسترى ءمادي تاقيەۆ بۇل تەك ەسەپ-قيساپ ەكەنىن, ناقتى شەشىم قابىلدانباعانىن ءتۇسىندىردى.
ء«بىز ەسەپ جۇرگىزدىك. ورتاشا ەسەپپەن بۇل كورسەتكىش 90 مىڭ تەڭگە بولۋى ءتيىس. بىراق قازىرگى جاعدايدى ەسكەرە كەلە, بۇرىنعى دەڭگەيدە قالدىرۋدى ءجون كوردىك», دەدى مينيستر.
ال پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى سەرىك جۇمانعارين: «قازىرشە ەڭ تومەنگى جالاقىنى ءوسىرۋ جوسپاردا جوق. قازىرگى مولشەرى – 85 مىڭ تەڭگە», دەپ ناقتىلادى.
ەكونوميست ارمان بەيسەمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەڭ تومەنگى جالاقىنى ء(اات) ارتتىرماۋ – ەلدەگى بيۋدجەتتىك شەكتەۋلەردەن تۋىنداعان امالسىز قادام.
«ماسەلە حالىقتىڭ جاعدايىندا ەمەس, ونى كوتەرۋگە قازىنادا قاراجات جوق», – دەيدى ول.
ساراپشىنىڭ مالىمەتىنشە, بيۋدجەتتەگى 10 ترلن تەڭگەگە جۋىق تاپشىلىق ەڭ تومەنگى جالاقىنى وسىرۋگە مۇمكىندىك بەرمەيدى. سەبەبى ءاات وسسە, باسقا دا جالاقى تۇرلەرىن يندەكستەۋ قاجەت بولادى, بۇل تاپشىلىقتى كۇشەيتەدى.
بەيسەمباەۆ بۇعان دەيىن ءاات-ءتى ورتاشا جالاقىعا سايكەستەندىرۋ ءادىسى قارالعانىن ايتا وتىرىپ, ەگەر بۇل ۇسىنىس ىسكە اسسا, جالاقى 150 مىڭ تەڭگەگە جەتۋى ءتيىس ەدى دەيدى. الايدا جوبادان باس تارتۋعا تۋرا كەلگەن.
ساراپشى قازىرگى ءاات ناقتى ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرگە نەگىزدەلمەگەنىن جانە ينفلياتسيانى ەسكەرمەيتىنىن اتاپ ءوتتى.
«باعا ءوسىپ جاتقاندا, ءاات بۇرىنعى دەڭگەيدە قالسا, حالىقتىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتى تومەندەي بەرەدى», دەيدى ول.
ارمان بەيسەمباەۆ ينفلياتسيا مەن بيۋدجەتتىك تاپشىلىقتان بولەك, ەڭ تومەنگى جالاقىنى وسىرۋگە كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان بىرقاتار جۇيەلى سەبەپتەردى اتادى. ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە, بۇل — ەلىمىزدەگى تومەن ەڭبەك ونىمدىلىگى, ەكونوميكانىڭ ءارتاراپتاندىرىلماۋى جانە شيكىزاتقا تاۋەلدىلىك.
ء«بىز تابيعي رەنتانى جەپ قانا قويماي, ەكونوميكانى دامىتۋعا پايدالانۋىمىز كەرەك ەدى», دەيدى ول.
سونداي-اق, سىبايلاس جەمقورلىق پەن كاپيتالدىڭ سىرتقا كەتۋى دە ەل ىشىندە ەكونوميكالىق سەرپىننىڭ السىرەۋىنە ىقپال ەتىپ وتىر. بۇل فاكتورلار ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە كەرى اسەرىن تيگىزۋدە.
ساراپشىنىڭ سوزىنشە, قازاقستان بيىل ەاەو ەلدەرى ىشىندە جالاقى ءوسىمى بويىنشا سوڭعى ورىنعا تۇسكەن. مۇنىڭ ءبارى الەۋمەتتىك شيەلەنىسكە سەبەپ بولىپ, تەك ءاات كولەمىن ەمەس, جالپى ەكونوميكالىق جۇيەنى قايتا قاراۋ قاجەتتىگىن كورسەتەدى.
ساراپشى ساپارباي جوباەۆتىڭ ايتۋىنشا, 2026 جىلى قازاقستاندا ەڭ تومەنگى جالاقى 85 مىڭ تەڭگەدەن 95-100 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلۋى مۇمكىن ەدى.
«بىزدە ينفلياتسيا ونسىز دا جوعارى. «ينفلياتسياعا جانە بيۋدجەت تاپشىلىعىنىڭ ۇلعايۋىنا وسى ىقپالدى ورتاشا جالاقىعا دەيىنگى شەكتە بيۋدجەتتىك جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جالاقىسىن كەزەكتى يندەكستەۋدى جۇرگىزە وتىرىپ, كومپەنساتسيالاۋعا بولادى. بىزدە ينفلياتسيانىڭ نەگىزگى سەبەبى بيلىك قۇرىلىمدارىنىڭ جوعارى جالاقىلارىنىڭ ءوسۋى جانە/نەمەسە يندەكستەلۋى بولىپ تابىلادى» دەيدى ساراپشى.