ستاتيستيكادان باستاساق, ەلىمىزدە ونكوگەماتولوگيالىق دەرتكە شالدىققان 13 مىڭنان استام ادام ەسەپتە تۇر. ول ازداي جىل سايىن 2,5 مىڭعا جۋىق جاڭا جاعداي تىركەلەدى. وسى ورتالىقتا 15 جىل ىشىندە 800-دەن استام ترانسپلانتاتسيا جاسالعان. قۇرامىندا بەيىندى بولىمشەلەر, كۇندىزگى ستاتسيونار, سونداي-اق وڭىرلەرمەن جۇمىستى ۇيلەستىرەتىن ۇيىمداستىرۋ-ادىستەمەلىك ءبولىم بار. بيىلدىڭ وزىندە مۇندا قان اۋرۋلارىنا شالدىققان 1,4 مىڭعا جۋىق پاتسيەنت ەم قابىلداعان. 60 ادامعا سۇيەك كەمىگىن ترانسپلانتاتتاۋ وپەراتسياسى جاسالعان. ونىڭ ۇستىنە تاعى 45 پاتسيەنت وپەراتسياعا دايىندىق بارىسىندا. سالاداعى جەتىستىكتى, ورتالىقتىڭ الەۋەتىن جاقسى بىلەتىن ۇلتتىق ونكولوگيا ورتالىعىنىڭ دارىگەرلەرى كەلەشەكتە سۇيەك كەمىگىن ترانسپلانتاتتاۋدى ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ناقتىلاساق, جىلىنا شامامەن وسىنداي 180 وپەراتسيا جاساۋدى كوزدەيدى.
ورتالىقتىڭ باسشىسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ باس شتاتتان تىس گەماتولوگى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور ۆاديم كەمايكين ەلىمىزدە سۇيەك كەمىگىن ترانسپلانتاتسيالاۋدى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ باستاعان جەتەكشى مامان.
«ورتالىق 15 جىلدا سۇيەك كەمىگىن ترانسپلانتاتتاۋدىڭ بارلىق تۇرلەرىن ەنگىزىپ ۇلگەردى. ونىڭ ىشىندە اۋتولوگيالىق, اللوگەندىك تۋىستىق, اللوگەندىك تۋىستىق ەمەس جانە گاپلويدەنتتىك ادىستەر بار. وسى ۋاقىت ىشىندە 800-گە جۋىق وپەراتسيا جاسالدى. ناتيجەسىندە سۇيەك كەمىگى وبىرىنا شالدىققان ناۋقاستاردى ەمدەۋ تيىمدىلىگى انىق كورىندى. ورتالىقتا پاتسيەنتتەردىڭ ترانسپلانتاتسيانى كۇتۋ ۋاقىتى دا ءارتۇرلى. كەيدە 8-9 ايعا دەيىن سوزىلادى. ءبىز وسى مەرزىمدى 3-4 ايعا قىسقارتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل تەك تۋىستىق دونوردىڭ كومەگىمەن جاسالاتىن وپەراتسياعا بايلانىستى مەرزىم. ەگەر تۋىستىق دونور تابىلماسا, تاعى ۇزاق كۇتەدى. جاھاندا وسى باعىتتا جۇمىس ىستەپ, ءبارىن دۇرىس جولعا قويعان ەلدەر بار. ءبىز سول قاتارعا قوسىلۋعا ۇمتىلامىز», دەيدى ۆاديم كەمايكين.
ورايى كەلگەندە ۇلتتىق ونكولوگيا ورتالىعىنىڭ گەماتولوگ دارىگەر اسەت قۇتتىمۇراتوۆپەن پىكىرلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ونىڭ ورتالىقتا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەنىنە 10 جىلعا جۋىقتاعان.
ء«بىزدىڭ بولىمگە ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىنان ناۋقاستار كەلەدى. جەدەل لەيكوزدى ەمدەۋ وتە كۇرەدەلى سانالادى. سوندىقتان كەيبىر ەمشارالار ۇزاق ءارى كۇردەلى بولۋى مۇمكىن. قۋانىشقا قاراي, ورتالىقتا ۇلكەن دوزالى حيميوتەراپيالار جاسالادى. ودان كەيىن دە ەم جالعاسادى. ەمنىڭ ماقساتى – لەيكوزدىق كلەتكالارى 90 پايىز بولعان ناۋقاستاردى 5 پايىزعا دەيىن ءتۇسىرۋ. 5 پايىزدان تۇسكەن كەزەڭدى رەميسسيا دەيمىز. ياعني, وسى بولىمدەگى دارىگەرلەردىڭ ماقساتى – رەميسياعا جەتۋ, ىسىك جاسۋشالارىن تولىق جويۋ. كەيبىر ناۋقاستاردىڭ ىسىكتەرى وتە اگرەسسيۆتى بولىپ كەلەدى. ادەتتەگى ەمشارالار قونا بەرمەيدى. ونداي ناۋقاستارعا بارىنشا ءتيىمدى شەشىم قابىلداۋعا تىرىسامىز. ەگەر ءبىر كەزەڭنەن سوڭ ناۋقاس رەميسسياعا جەتسە, سول ارالىقتا دونور بولسا رەسميسسيانى ءارى قاراي ساقتاپ, ناۋقاستى قالىپتى ومىرگە قوسۋ ءۇشىن ترانسپلانتاتسيا جاسايمىز. قۋانتارلىعى, بىزدە سۇيەك كەمىگى ترانسپلانتاتسياسىنىڭ بارلىق تۇرلەرى جاسالادى», دەيدى اسەت قۇتتىمۇراتوۆ.
ارينە, ستاندارتتى حيميوتەراپيا العان ناۋقاستاردىڭ بارلىعىنىڭ احۋالى بىردەي وڭالىپ كەتە بەرمەيدى. كەيبىر ناۋقاستاردا گەنەتيكالىق اقاۋلارعا بايلانىستى اۋرۋ قايتا ءورشۋى مۇمكىن. وسىندايدا پاتسيەنتتى بۇرىنعىشا حيميوتەراپيامەن ەمدەۋ قيىن. 2023 جىلدان «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن ورتالىققا وزىق پرەپاراتتار الىنا باستاعان. وسىنىڭ ارقاسىندا رەميسسياعا جەتەتىن پاتسيەنتتەردىڭ سانى ۇلعايىپتى. ءبىر پرەپاراتتىڭ قۇنى شامامەن 1 ملن تەڭگەنىڭ شاماسىندا بولسا, ناۋقاستار كەمى 28 كۇن تۇتىنادى. الەمدىك ستاتيستيكادا حيميوتەراپيا العان ناۋقاستاردىڭ 30 پايىزىندا اۋرۋ اراعا ۋاقىت سالىپ العاشقىدان اگرەسسيۆتى بولىپ تيەتىن كورىنەدى. دەمەك, اۋىر جاعدايداعى ناۋقاستارعا قوردىڭ شاپاعى كوپ ءتيىپ جاتىر دەگەن ءسوز.
قان وبىرى اۋرۋىنا شالدىققان ناۋقاستارعا دونور ىزدەۋ جۇمىسى الدىمەن پاتسيەنتتىڭ تۋىستارىنان باستالادى. كەيبىر ناۋقاستارعا تۋىستىق دونور تابىلماي قالاتىن ساتتەر دە كەزدەسەدى. مۇنداي جاعدايدا دارىگەرلەر دونوردى ترانسفۋزيولوگيا عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى بازاسىندا جۇمىس ىستەيتىن سۇيەك كەمىگى دونورلارىنىڭ ۇلتتىق تىركەلىمىنەن ىزدەيدى. قازىر وسى تىركەلىمدە 13 مىڭنان استام دونور بار ەكەن. ترانسفۋزيولوگيا عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنداعى ماماندار 18 بەن 45 جاس ارالىعىنداعى كەز كەلگەن ساۋ ادام دونور بولا الاتىنىن ايتادى. سالماعى 50 كەلىدەن اسۋى كەرەك دەگەن تالاپ بار. ودان بولەك دارىگەرلەر دونوردىڭ دەنساۋلىعىن ءجىتى تەكسەرىپ, بۇرىن قانداي دا ءبىر اۋىر سىرقاتقا شالدىقپاعانىن ناقتىلايدى. قان دونورى بولۋدىڭ قورقىنىشى جوق. افەرەز ادىسىمەن الىناتىن ءدىڭ جاسۋشالارى قاۋىپسىز, اۋىرتپالىقسىز وتەدى جانە ادام دەنساۋلىعىنا زيانسىز.
