ادىلشايىق ىبىرايمولداەۆ تۋرالى تىلگە تيەك ەتكەندە ەڭ الدىمەن ونىڭ العىرلىعى, قاشان دا شالت قيمىلداپ, شاپشاڭ شەشىم قابىلدايتىندىعى بىردەن ەسكە تۇسەدى. ادەتتە, ونداي ارەكەتكە بەيىم ادامدار كوبىنە-كوپ قاتەلىككە بوي الدىرىپ جاتادى ەمەس پە؟ ال ول كىسىنىڭ ىسىندە مۇنداي جاعداي از, ءتىپتى مۇلدە كەزدەسپەيدى دەسە دە بولادى. ويتكەنى, ونى ءومىردىڭ ءوزى شىڭداپ, ءوزى تاربيەلەپ, ساناسىنا مول تاعىلىمىن تەرەڭ سىڭىرگەن دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ورتا مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ ءتورت جىلداي تۋعان شارۋاشىلىعىندا جۇمىس ىستەپ, سودان سوڭ الماتىداعى اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنا وقۋعا تۇسكەن. ينجەنەرلىك ماماندىق الىپ شىعىپ, تۋىپ-وسكەن قوڭىرولەڭ اۋىلىنداعى ماشينا-تراكتور ستانساسىندا ەڭبەك ەتتى. تۋمىسىنان شيراق, ىسكە مىعىم جىگەرلى جاس ۇزاماي-اق باسشىلىقتىڭ نازارىنا ىلىگىپ, باس ينجەنەرلىككە جوعارىلاتىلدى. ودان كەيىن «وكتيابر» كەڭشارى پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى, ەت كومبيناتىنىڭ ديرەكتورى, «كوكتال» كەڭشارىنىڭ ديرەكتورى, اۋداندىق اگروونەركاسىپ بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, تالدىقورعان اۋدانىنداعى «زاريا كوممۋنيزما» كەڭشارىنىڭ ديرەكتورى, تاعى باسقا دا بىرقاتار ماڭىزدى تەتىكتەردەگى لاۋازىمداردىڭ تۇتقاسىن ۇستاعان.
تەرەڭ بىلىمىمەن, ۇتقىر ۇيىمداستىرۋشىلىعىمەن ەرەكشە تۇلعالانىپ تۇراتىن ول قانداي ءىستىڭ بولسىن كۇرمەۋىن تەز شەشىپ, اينالاسىنداعىلاردى ورتاق ىزگى ماقساتقا جۇمىلدىرا بىلەتىن. قاجەت كەزىندە اقىرىن ايتىپ تا, باتىرىپ ايتىپ تا ءسوزىن وتكىزەتىن. بىراق, ەشقاشان قاراپايىمدىلىعىنان اينىعان ەمەس. شەندىلەرمەن شەڭدەسە, بۇقارامەن بىتە قايناسىپ قىزمەت ەتەتىن. ۇلكەنمەن ۇلكەندەي, كىشىمەن كىشىدەي ءتىل تابىساتىن.
نەگىزى, ناعاشىسى قوجبانبەت بي ەمەس پە, تىلىنەن ماي تامىزاتىن. ونىڭ ۇستىنە قوڭىرولەڭ ءوڭىرى ىرىسكەلدىدەي شەشەن شىققان قازاقى قايماعى قالىڭ ورتا عوي. ۇلكەندەردىڭ ۇزدىك ءۇردىسىن بويىنا مولىنان سىڭىرگەن ول ورىس تىلىنە دە وتە جۇيرىك ەدى. وسى ارادا ەرىكسىز اكەسى ىبىرايمولدا وتەگەن ۇلىنىڭ قايراتكەرلىگى, سۇڭعىلالىعى ەسكە تۇسەدى. ءبىز بۇگىندە «شەكارا» دەسەك, ونىڭ باسشىلىعىندا بولعان ءبىر كەزدەگى باس حاتشى كونستانتين چەرنەنكونى, ونىڭ سەرىكتەسى نيكولاي گولوۆاتسكيدى ايتىپ تاڭدايىمىز تاق ەتە قالادى عوي. شىندىعىنا كەلسەك, وندا كوماندير بولعان قاسىمقان شانىشوۆ, سونداي-اق, سولارمەن قارۋلاس بولىپ, تاپ كۇرەسىنىڭ ءدال قاندى وقيعالارىنىڭ ورتاسىندا وسى ىبىرايمولدا اتامىز جۇرگەن ەكەن. ونىڭ ءوزى بولەك ءبىر ۇلكەن اڭگىمەنىڭ تاقىرىبى. بۇل ارادا ايتايىق دەگەنىمىز: اتامىز سول كەزدەگى زامان اعىمىن دۇرىس باعامداپ, بالاسى ادىلشايىقتى ورىسشا جەتىك بولسىن دەگەن ويمەن اۋىلدا جەتىنشى سىنىپتى بىتىرگەن سوڭ, ادەيى كوكتالداعى ورىس تامىرىنىڭ ۇيىنە تۇرعىزىپ وقىتىپتى. ءسويتىپ, بالا ادىلشايىق مەكتەپتە عانا ءتىل سىندىرىپ قويماي, كۇندەلىكتى تۇرمىستا دا ورىستارمەن ەتەنە ارالاسقان. وسىلايشا قوس ءتىلدى دە قاتار جەتىك مەڭگەرگەن ول كەيىننەن ونىڭ جەتىستىگىن ءبىر كىسىدەي كوردى.
ادەكەڭنىڭ قايراتكەرلىگىنىڭ شارىقتاۋ شىڭى اسىرەسە, سوناۋ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاڭى اتقان العاشقى كەزەڭدە ايقىن اڭعارىلدى. ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ ءبىر سوزىندە ايتقانداي: «سانا-سەزىمنىڭ شيەلەنىسى مەن شيرىعۋى ەرەكشە بولعان...» وسىناۋ توقسانىنشى جىلدارى ادەكەڭ تۋعان ءوڭىرى پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ ەڭ العاشقى اكىمى بولىپ تاعايىندالعان بولاتىن. ەسكى مەن جاڭا تايتالاسىپ, قاراپايىم حالىق تىعىرىققا تىرەلگەن سول ءبىر الاساپىران كەزەڭدە ول ءوزىنىڭ ناعىز تۋعان جەرىنىڭ پاتريوتى, ەل ءۇشىن تۋعان ەر ەكەندىگىن كورسەتتى. قارىم-قابىلەتى مەن ۇيىمداستىرۋشىلىق قاسيەتى بار قىرىنان جارقىراي اشىلدى. قىسىلتاياڭ كەزىندە حالىققا ەڭ كەرەگى نان ەكەنىن ۇعىنعان ول اۋداندا كۇرت بەتبۇرىس جاساپ, ەلدى ەگىنشىلىككە, ونىڭ ىشىندە ەڭ قاجەتتىسى – بيداي ەگۋگە بەيىمدەدى.
اقيقاتىن ايتۋ كەرەك, جاركەنت جەرىنە «ەركىن ەكونوميكالىق ايماق» مارتەبەسىن اپەرۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزى ول اۋدانعا اكىم بولىپ كەلەردىڭ الدىندا قالانعان بولاتىن. ال ونى ءىس جۇزىندە پايدالانۋ جۇمىسىن تىكەلەي ادەكەڭ جۇزەگە اسىردى. ول كەزدە مەملەكەتىمىزدە وسى اۋداننان باسقا ەكى-اق جەردە عانا وسىنداي ايماق بار ەدى. ءبىرى كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ ۆيتسە-سپيكەرى بولعان مۇحامبەت كوپەي باسقارعان جايرەم وڭىرىندە, ەكىنشىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولعان البەرت راۋ جەتەكشىلىك ەتكەن ليساكوۆ جەرىندە قۇرىلعان ەدى. وسى قۇرىلىمدار اراسىندا تىعىز ىسكەرلىك بايلانىس بولۋى – ءىستى ىلگەرىلەتۋگە ءوزىنىڭ يگى اسەرىن تيگىزدى. ونىڭ ارتىقشىلىعىن پايدالانۋدا ادەكەڭ ءوزىنىڭ تاپقىرلىعى مەن ىسكەرلىگىن مەيىلىنشە مولىنان قولداندى. قولدا باردى ۇقساتۋعا تىرىسىپ, جاركەنت جەرىندە كوتەرمە بازار سالعىزۋ ارقىلى اۋدان بيۋدجەتىنە قىرۋار قارجى قۇيعىزدى. اۋدان اۋماعى ارقىلى كۇن سايىن ارى-بەرى اعىلىپ ءوتىپ جاتاتىن جۇزدەگەن اۆتوكولىكتەردىڭ ەكولوگياعا تيگىزگەن كەرى اسەرى وتەۋىن قايتارۋدى دا قاداعالادى.
قاشان دا جاڭالىققا جانى قۇمار, تىڭنان تۇرەڭ سالۋعا تالپىنعىش ادەكەڭنىڭ سول ءبىر كەزدەرى الماتى, تالدىقورعان سەكىلدى قالالاردا وقىپ جۇرگەن جاركەنتتىك جاستارعا جاساعان جاقسىلىعى تىپتەن ءتانتى ەتەرلىك. وزات ستۋدەنتتەرگە اۋداننان شىققان اتاقتى ونەر, ءبىلىم, عىلىم, ەڭبەك مايتالماندارىنىڭ اتىندا شاكىرتاقى تاعايىنداتىپ بەرگىزدى. جىلىنا ەكى رەت مەرەكە كەزىندە ارنايى اۆتوبۋستار جىبەرىپ, ولاردى اۋىلدارىنا تەگىن تاسىمالداۋدى ۇيىمداستىردى. قازىرگى كۇندەرى ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىندە ءار سالادا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن ءبىر كەزدەگى سول بوزبالالار مەن بويجەتكەندەر بۇگىندە سول ەل اعاسىنىڭ اكەلىك قامقورلىعىن تامسانا ەسكە الادى.
ادىلشايىق ىبىرايمولدا ۇلىنىڭ ەسىمى سونىمەن قاتار العاش سوناۋ 1993 جىلى بۇكىل التى الاشقا ساۋىن ايتىپ, قازاق ەلىنىڭ تاريحىنداعى ايرىقشا ورنى بار ايتۋلى وقيعا – وربۇلاق شايقاسىنداعى ۇلى جەڭىستىڭ 365 جىلدىعىنا ارنالعان ۇلان-اسىر توي وتكىزۋمەن ەستە قالدى. بۇل جاي باسقوسۋ ەمەس, ۇلتتىق رۋحتىڭ ءتىرىلۋ, رۋحاني جان دۇنيەمىزدىڭ جاڭعىرۋ تويى ەدى. كەلمەسكە كەتكەن كەڭەستىك كەزەڭدەگى تاريحي جادىمىزدى بۇعاۋلاپ تاستاۋعا تىرىسقان ارەكەتتەرگە قاراماستان بۇل وراسان زور وقيعا تۋرالى كورنەكتى زەرتتەۋشى-جازۋشى جەرلەسىمىز بەكسۇلتان نۇرجەكە ۇلى سانانى قۇرساۋلاعان قىرىق قاتپارلى ساياساتقا سىنالاپ ەنىپ, ءوزىنىڭ «جايلاۋداعى جيىرما كۇن» اتتى پوۆەسىندە تۇڭعىش رەت كوركەم شىعارمانىڭ كورىنىسى رەتىندە وقىرمان قاۋىمعا پاش ەتكەن بولاتىن. كەيىننەن الىس-جاقىن شەتەلدەردەگى ارحيۆتەردى اقتارىپ, قۇجاتتاردى انىقتاپ, كوز مايىن تاۋىسىپ, دەرەكتى دۇنيەلەر جازىپ, ونىڭ اقيقاتتىلىعىن قاراپايىم بۇقارا حالىقتان – بۇكىل بيىك دارەجەلى لاۋازىمدىلار مەن زيالى قاۋىم اراسىندا ناقتى عىلىمي دەرەكتەرمەن قالامىنىڭ قۋاتى ارقاسىندا دالەلدەپ شىقتى. سونىمەن, بەكەڭنىڭ بەكەم دە بەدەلدى ىسكەرلىگىنىڭ ناتيجەسىندە وي-ارمانى مەملەكەتتىك دارەجەدەگى ءىس-شاراعا ۇلاسىپ, باسشىلىعىندا قۋانىش سۇلتانوۆتاي ەلجاندى جەرلەس باۋىرىمىز وتىرعان رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ ارنايى قاۋلىسى دا شىقتى. باياعىدا باتىرلارى ات تۇياعىمەن دۇبىرلەتكەن, وسى ەر بابالارىنىڭ ەرلىك ىستەرىن قالامگەر پەرزەنتى باتىل وي-پىكىرىمەن دالەلدەگەن وڭىردە ەمىرەنگەن ەلىن ەلەۋلى شارانى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمىلدىرا بىلەتىن جۇرەكتى ەل اعالارى دا جوق ەمەس ەكەن. ونى وڭدى ىسىمەن كورسەتىپ, ەل مەن جەر دەگەندە جۇرەگىن ج ۇلىپ بەرۋگە ءازىر ەكەنىن بايقاتقان تاعى دا وسى ادەكەڭ. ول جاراتىلىسىنان ەڭبەكقور جاركەنت جۇرتىن جارتى الەم نازارىن تىككەن ۇلكەن مەرەيتويدى ۇيىمشىلدىقپەن وتكىزۋگە جۇمىلدىرا ءبىلدى.
ادەكەڭ شەكارالىق شەپكە قونىس تەپكەن اۋدانىمىزداعى اسكەري بولىمدەر باسشىلىعىمەن ءاردايىم تىعىز قارىم-قاتىناستا بولىپ, «اسكەر مەن حالىق – ءبىرتۇتاس» دەگەن قاعيدا قالپىن ساقتاي ءبىلدى. رەسپۋبليكامىزداعى شەكارا اسكەرلەرىنىڭ جوعارعى قولباسشىلىعىنداعى بولات زاكيەۆتىڭ وزىمەن تىكەلەي بايلانىس جاساپ, بۇل باعىتتاعى ءىستىڭ ىلگەرىلەۋىن قامتاماسىز ەتتى. سول تۇستا جاركەنت شەكارا وتريادىنا كومانديرلىك ەتكەن شىنتاس وتەپوۆ, اسقات شويىنباەۆ سياقتى وفيتسەرلەر بۇگىندە ەسىمدەرى ەلگە بەلگىلى گەنەرالدار. جاقسى ادامدار قاشان دا ءبىر-ءبىرىن جاتسىنباي, جاقىن تۋىستارداي بولىپ كەتەدى ەمەس پە. شاكەڭ ادەكەڭمەن تەك قىزمەت بابىندا ەمەس, وتباسىلارمەن دە ارالاس-قۇرالاس بولىپ, اعايىندارداي سىيلاسىپ كەتتى. سول تۋىستىق ءتىنى – جىلىلىق ءجىبى قازىر دە ۇزىلمەي, تىپتەن بەكي ءتۇستى. ادەكەڭنىڭ تالعاتى ءۇشىنشى ۇلىن وسكەندە گەنەرال بولسىن دەپ ىرىمداپ, اتىن شىنتاس دەپ قويدى.
كوزى تىرىسىندەگى كەلەلى ءىسى, كەمەل قالپى قازىر دە كومەسكى تارتپاي, قايتا ادەكەڭنىڭ كىسىلىك كەلبەتىن ودان ءارى كورىكتەندىرىپ كەلە جاتقانىنا مۇنداي مىسال وتە كوپ.
كەزىندە قىزمەت بابىندا تىعىز بايلانىستا بولىپ, كەيىنىرەك تانىسا-بىلىسە كەلە سىيلاس ازاماتقا اينالعان سەكەڭ – پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرىك ۇمبەتوۆتىڭ ءوزى ادەكەڭ تۋرالى اڭگىمە بولا قالسا, اعىنان اقتارىلا ادامي قاسيەتتەرىن, قايراتكەرلىك قابىلەتىن مايىن تامىزا ايتادى. ورايىن تاۋىپ حابارلاسىپ, ول كىسىنىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە ۇدايى قارايلاسادى.
ەل ءۇشىن, ەلىنىڭ قازىرگى قامى مەن تاريحي جادى ءۇشىن جان-ءتانىن ايامايتىن اياۋلى اعا سول كەزدەرى «اكىم بول, حالقىڭا جاقىن بول» دەگەن قاعيدانى بۇلجىتپاي ورىنداپ, وزىنە دە, ەل بيلىگىندە جۇرگەن وزگەلەرگە دە قاتاڭ تالاپ قوياتىن. تالدىقورعانعا كەلگەن ءبىر ساپارىندا ەلباسىمىز اكىمدەردىڭ ەل-جۇرتتىڭ جاعدايى جايلى ەسەبىن تىڭداپتى. سوندا ادەكەڭ وزىنە ءتان جىگەرلى دە اشىق داۋسىمەن اۋدان تۋرالى جان-جاقتى ايتا كەلىپ, تەك جاعىمدى دەرەكتەر مەن دايەكتەردى عانا تىلگە تيەك ەتپەستەن بارلىق اۋىرتپالىقتى, ءتىپتى قىلمىس جاساپ, ءىستى بولعاندار جونىندە, ولاردىڭ قايدا, قانداي جاعدايدا ەكەندىگى جايلى ناقتى مىسالدارمەن ايشىقتاپ ايتىپ بەرىپتى. ونى ەستىگەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ءوزى: «ناعىز اكىم دەگەن وسىنداي بولادى» دەپ ءيزرايلدىڭ وزىق ىستەرىمەن تانىسۋ ساپارىنا بىرگە اپارعان ەكەن.
ءىس بارىسىندا ايبارلى ادەكەڭ جايشىلىقتا وتە جايدارلى ەدى. «سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى» دەۋگە ابدەن لايىق ونىڭ مۋزىكالىق تالعام-قابىلەتىن اۋدان ونەرپازدارىنان قۇرىلعان ۇلكەن وركەستردىڭ ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىن رەتتەپ, باسقارىپ بەرگەن ءبىر ساتىنەن ءوز كوزىمىزبەن كورگەن ەدىك. ال ورايى كەلگەندە ورىپ تۇسەتىن ءتىل شەبەرلىگىنە تالايلار ءتانتى بولعان.
ءوزى ءان دە ايتىپ, دومبىرا دا تارتاتىن. ۇلكەنگە قانداي ىزەتتى بولسا, كىشىگە دە سونشالىقتى قامقور ەدى. ولارعا سەنىم ارتىپ, جىگەرىنە جىگەر, قايراتىنا قايرات قوساتىن. ول كىسىنىڭ قامقورلىعىمەن, شىڭداۋىمەن شيراپ وسكەن ءبىرتالاي ازامات كەزىندە ءبىر-ءبىر مەكەمە, شارۋاشىلىق, وكرۋگ, اۋداندى باسقارعان. قازىر الدى مينيسترلىكتە, قالعاندارى ءار الۋان دەڭگەيدەگى ءىس باسىندا تىزگىن ۇستاپ وتىر.
سۇيىكتى شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى, كەزىندە پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىلىعىنان ءوسىپ, كەڭشار ديرەكتورى بولعان, اۋدان باسقارىپ, ورمان جانە اڭ شارۋاشىلىعى كوميتەتىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان, ەكى مارتە پارلامەنت دەپۋتاتى بولىپ سايلانىپ, قازىر الماتى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى قىزمەتىن اتقارىپ جۇرگەن ەرمەك كەلەمسەيىت:
– مەن اعامەن اۋىلداسپىن. ەس بىلگەلى ول كىسى تۋرالى ەل-جۇرتتان جاقسى پىكىر ەستىپ, ەلىكتەپ ءوستىم. كەيىننەن «وكتيابر» كەڭشارى پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى كەزىندە قىزمەتتىك كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى بولعاندا تىپتەن ەتەنە ارالاستىم. اعانىڭ وزگەلەردى ءوز ىسىنە باۋراي, باۋلي بىلەتىندىگى سونشالىق, جۇرە كەلە مەن پارتورگتىڭ شوفەرى عانا ەمەس, ءدال ءبىر پارتيا ۇيىمىنىڭ نۇسقاۋشىسى دەڭگەيىنە جەتكەنىمدى كەيىن اڭعاردىم. ءوزى قات-قابات قاربالاس شارۋالارمەن باس الا الماي جاتقان كەزىندە مەنى كەيبىر جەڭىل-جەلپى پارتيالىق جۇمىستارعا دا جەگىپ جىبەرەتىن. سويتسەم, جارىقتىق اعامىزدىڭ: «جاس قوي, جان-جاقتى جەتىلىپ ۇيرەنە بەرسىن», دەگەن اعالىق قامقورلىعى ەكەن ول.
وسى قامقورشىل قالپىنان ەشقاشان اۋىتقىپ كورمەگەن اعام توقسانىنشى جىلداردىڭ ورتاسىندا ون ءۇشىنشى شاقىرىلعان جوعارعى كەڭەس تاراپ, رەسپۋبليكامىزدا ەكى پالاتالى پارلامەنت سايلاناتىن كەزدە ءماجىلىستىڭ دەپۋتاتتىعىنا ۇمىتكەرلىككە تۇسۋگە كەڭەس بەردى, باعىت-باعدار سىلتەدى...
قازىر مىنە, ءوزىمىز دە الپىستىڭ اسقارىنا شىقتىق. الايدا, ءالى كۇنگە دەيىن قانداي دا ءبىر سىندارلى ءسات تۋا قالسا الدىمەن «مۇنداي جاعدايدا سول كىسى نە ىستەر ەدى؟» دەپ اكەمدەي بولىپ كەتكەن قايران ادەكەڭدى ەسىمە الامىن, – دەيدى تەبىرەنىپ.
ادەكەڭدى قاراپايىم حالىقتىڭ قانشالىقتى قۇرمەتتەيتىنىنە تاعى ءبىر مىسال سول: ەسكەلدى اۋدانىنداعى «زاريا كوممۋنيزما» كەڭشارىندا ديرەكتور بولعان كەزدەگى ونىڭ كوزىن كورگەندەر ءوز اۋىلدارىنان ءبىر كوشەنىڭ اتىن بەرىپتى. «جاقسىنىڭ جاتتىعى جوق» دەگەن وسى بولار, ءسىرا! ونشا كوپ مەرزىم بولماسا دا از ۋاقىت ىشىندە ەلدىڭ ىقىلاسىنا بولەنگەن ادەكەڭنىڭ ەسىمىن ولار وسىلايشا ۇلىقتادى. قازىر ءوزى العاش اكىم بولعان اۋدان ورتالىعى – جاركەنت قالاسىنىڭ ۇلكەن ءبىر كوشەسى دە ول كىسىنىڭ ەسىمىمەن اتالادى. كوپ جىل قىزمەت ەتىپ, كوسەگەسىن كوگەرتۋگە كوپ كۇش جۇمساعان كوكتال اۋىلىنىڭ ورتالىق كوشەسى دە اعامىزدىڭ اتىندا.
جالپى, ادەكەڭنىڭ ەل قىزمەتىندە ەرەن ەڭبەگىمەن تانىلىپ, ەرەكشە كوزگە تۇسۋىندە قاي كەزدە دە قاسىنان تابىلىپ, جان جارى عانا ەمەس, جاناشىرى بولا بىلگەن مارقۇم مايرا جەڭگەمىزدىڭ ەڭبەگى وتە زور. ۇنەمى اعامىزدىڭ تىلەۋىن تىلەپ, دەنساۋلىعىنا قورعان بولىپ جۇرەتىن.
اعامىزدىڭ بالا-شاعاسى دا تاربيەلى بولىپ ءوسىپ, اكەلەرىنىڭ اتاق-داڭقىنا قىلاۋ تۇسىرگەن جوق. بۇگىندە ادەكەڭنىڭ تالعاتى – كەدەن قىزمەتكەرى, نازارى – پروكۋرور, گۇلعايشاسى – قازىناشىلىق قىزمەتكەرى, گۇلجانى ەسەپ-قيساپ سالاسىندا. ءيا, ءومىر – وزەن دەگەن, مىنە, وسى. ەگەر دە ول كىسىنىڭ كوزى ءتىرى بولسا, ورتامىزدا جۇرەر ەدى عوي مەرەيلەنىپ.
ءنۇرادىل بەگىمبەت,
قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى.
الماتى وبلىسى,
پانفيلوۆ اۋدانى.
ادىلشايىق ىبىرايمولداەۆ تۋرالى تىلگە تيەك ەتكەندە ەڭ الدىمەن ونىڭ العىرلىعى, قاشان دا شالت قيمىلداپ, شاپشاڭ شەشىم قابىلدايتىندىعى بىردەن ەسكە تۇسەدى. ادەتتە, ونداي ارەكەتكە بەيىم ادامدار كوبىنە-كوپ قاتەلىككە بوي الدىرىپ جاتادى ەمەس پە؟ ال ول كىسىنىڭ ىسىندە مۇنداي جاعداي از, ءتىپتى مۇلدە كەزدەسپەيدى دەسە دە بولادى. ويتكەنى, ونى ءومىردىڭ ءوزى شىڭداپ, ءوزى تاربيەلەپ, ساناسىنا مول تاعىلىمىن تەرەڭ سىڭىرگەن دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ورتا مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ ءتورت جىلداي تۋعان شارۋاشىلىعىندا جۇمىس ىستەپ, سودان سوڭ الماتىداعى اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنا وقۋعا تۇسكەن. ينجەنەرلىك ماماندىق الىپ شىعىپ, تۋىپ-وسكەن قوڭىرولەڭ اۋىلىنداعى ماشينا-تراكتور ستانساسىندا ەڭبەك ەتتى. تۋمىسىنان شيراق, ىسكە مىعىم جىگەرلى جاس ۇزاماي-اق باسشىلىقتىڭ نازارىنا ىلىگىپ, باس ينجەنەرلىككە جوعارىلاتىلدى. ودان كەيىن «وكتيابر» كەڭشارى پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى, ەت كومبيناتىنىڭ ديرەكتورى, «كوكتال» كەڭشارىنىڭ ديرەكتورى, اۋداندىق اگروونەركاسىپ بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, تالدىقورعان اۋدانىنداعى «زاريا كوممۋنيزما» كەڭشارىنىڭ ديرەكتورى, تاعى باسقا دا بىرقاتار ماڭىزدى تەتىكتەردەگى لاۋازىمداردىڭ تۇتقاسىن ۇستاعان.
تەرەڭ بىلىمىمەن, ۇتقىر ۇيىمداستىرۋشىلىعىمەن ەرەكشە تۇلعالانىپ تۇراتىن ول قانداي ءىستىڭ بولسىن كۇرمەۋىن تەز شەشىپ, اينالاسىنداعىلاردى ورتاق ىزگى ماقساتقا جۇمىلدىرا بىلەتىن. قاجەت كەزىندە اقىرىن ايتىپ تا, باتىرىپ ايتىپ تا ءسوزىن وتكىزەتىن. بىراق, ەشقاشان قاراپايىمدىلىعىنان اينىعان ەمەس. شەندىلەرمەن شەڭدەسە, بۇقارامەن بىتە قايناسىپ قىزمەت ەتەتىن. ۇلكەنمەن ۇلكەندەي, كىشىمەن كىشىدەي ءتىل تابىساتىن.
نەگىزى, ناعاشىسى قوجبانبەت بي ەمەس پە, تىلىنەن ماي تامىزاتىن. ونىڭ ۇستىنە قوڭىرولەڭ ءوڭىرى ىرىسكەلدىدەي شەشەن شىققان قازاقى قايماعى قالىڭ ورتا عوي. ۇلكەندەردىڭ ۇزدىك ءۇردىسىن بويىنا مولىنان سىڭىرگەن ول ورىس تىلىنە دە وتە جۇيرىك ەدى. وسى ارادا ەرىكسىز اكەسى ىبىرايمولدا وتەگەن ۇلىنىڭ قايراتكەرلىگى, سۇڭعىلالىعى ەسكە تۇسەدى. ءبىز بۇگىندە «شەكارا» دەسەك, ونىڭ باسشىلىعىندا بولعان ءبىر كەزدەگى باس حاتشى كونستانتين چەرنەنكونى, ونىڭ سەرىكتەسى نيكولاي گولوۆاتسكيدى ايتىپ تاڭدايىمىز تاق ەتە قالادى عوي. شىندىعىنا كەلسەك, وندا كوماندير بولعان قاسىمقان شانىشوۆ, سونداي-اق, سولارمەن قارۋلاس بولىپ, تاپ كۇرەسىنىڭ ءدال قاندى وقيعالارىنىڭ ورتاسىندا وسى ىبىرايمولدا اتامىز جۇرگەن ەكەن. ونىڭ ءوزى بولەك ءبىر ۇلكەن اڭگىمەنىڭ تاقىرىبى. بۇل ارادا ايتايىق دەگەنىمىز: اتامىز سول كەزدەگى زامان اعىمىن دۇرىس باعامداپ, بالاسى ادىلشايىقتى ورىسشا جەتىك بولسىن دەگەن ويمەن اۋىلدا جەتىنشى سىنىپتى بىتىرگەن سوڭ, ادەيى كوكتالداعى ورىس تامىرىنىڭ ۇيىنە تۇرعىزىپ وقىتىپتى. ءسويتىپ, بالا ادىلشايىق مەكتەپتە عانا ءتىل سىندىرىپ قويماي, كۇندەلىكتى تۇرمىستا دا ورىستارمەن ەتەنە ارالاسقان. وسىلايشا قوس ءتىلدى دە قاتار جەتىك مەڭگەرگەن ول كەيىننەن ونىڭ جەتىستىگىن ءبىر كىسىدەي كوردى.
ادەكەڭنىڭ قايراتكەرلىگىنىڭ شارىقتاۋ شىڭى اسىرەسە, سوناۋ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاڭى اتقان العاشقى كەزەڭدە ايقىن اڭعارىلدى. ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ ءبىر سوزىندە ايتقانداي: «سانا-سەزىمنىڭ شيەلەنىسى مەن شيرىعۋى ەرەكشە بولعان...» وسىناۋ توقسانىنشى جىلدارى ادەكەڭ تۋعان ءوڭىرى پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ ەڭ العاشقى اكىمى بولىپ تاعايىندالعان بولاتىن. ەسكى مەن جاڭا تايتالاسىپ, قاراپايىم حالىق تىعىرىققا تىرەلگەن سول ءبىر الاساپىران كەزەڭدە ول ءوزىنىڭ ناعىز تۋعان جەرىنىڭ پاتريوتى, ەل ءۇشىن تۋعان ەر ەكەندىگىن كورسەتتى. قارىم-قابىلەتى مەن ۇيىمداستىرۋشىلىق قاسيەتى بار قىرىنان جارقىراي اشىلدى. قىسىلتاياڭ كەزىندە حالىققا ەڭ كەرەگى نان ەكەنىن ۇعىنعان ول اۋداندا كۇرت بەتبۇرىس جاساپ, ەلدى ەگىنشىلىككە, ونىڭ ىشىندە ەڭ قاجەتتىسى – بيداي ەگۋگە بەيىمدەدى.
اقيقاتىن ايتۋ كەرەك, جاركەنت جەرىنە «ەركىن ەكونوميكالىق ايماق» مارتەبەسىن اپەرۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزى ول اۋدانعا اكىم بولىپ كەلەردىڭ الدىندا قالانعان بولاتىن. ال ونى ءىس جۇزىندە پايدالانۋ جۇمىسىن تىكەلەي ادەكەڭ جۇزەگە اسىردى. ول كەزدە مەملەكەتىمىزدە وسى اۋداننان باسقا ەكى-اق جەردە عانا وسىنداي ايماق بار ەدى. ءبىرى كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ ۆيتسە-سپيكەرى بولعان مۇحامبەت كوپەي باسقارعان جايرەم وڭىرىندە, ەكىنشىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولعان البەرت راۋ جەتەكشىلىك ەتكەن ليساكوۆ جەرىندە قۇرىلعان ەدى. وسى قۇرىلىمدار اراسىندا تىعىز ىسكەرلىك بايلانىس بولۋى – ءىستى ىلگەرىلەتۋگە ءوزىنىڭ يگى اسەرىن تيگىزدى. ونىڭ ارتىقشىلىعىن پايدالانۋدا ادەكەڭ ءوزىنىڭ تاپقىرلىعى مەن ىسكەرلىگىن مەيىلىنشە مولىنان قولداندى. قولدا باردى ۇقساتۋعا تىرىسىپ, جاركەنت جەرىندە كوتەرمە بازار سالعىزۋ ارقىلى اۋدان بيۋدجەتىنە قىرۋار قارجى قۇيعىزدى. اۋدان اۋماعى ارقىلى كۇن سايىن ارى-بەرى اعىلىپ ءوتىپ جاتاتىن جۇزدەگەن اۆتوكولىكتەردىڭ ەكولوگياعا تيگىزگەن كەرى اسەرى وتەۋىن قايتارۋدى دا قاداعالادى.
قاشان دا جاڭالىققا جانى قۇمار, تىڭنان تۇرەڭ سالۋعا تالپىنعىش ادەكەڭنىڭ سول ءبىر كەزدەرى الماتى, تالدىقورعان سەكىلدى قالالاردا وقىپ جۇرگەن جاركەنتتىك جاستارعا جاساعان جاقسىلىعى تىپتەن ءتانتى ەتەرلىك. وزات ستۋدەنتتەرگە اۋداننان شىققان اتاقتى ونەر, ءبىلىم, عىلىم, ەڭبەك مايتالماندارىنىڭ اتىندا شاكىرتاقى تاعايىنداتىپ بەرگىزدى. جىلىنا ەكى رەت مەرەكە كەزىندە ارنايى اۆتوبۋستار جىبەرىپ, ولاردى اۋىلدارىنا تەگىن تاسىمالداۋدى ۇيىمداستىردى. قازىرگى كۇندەرى ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىندە ءار سالادا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن ءبىر كەزدەگى سول بوزبالالار مەن بويجەتكەندەر بۇگىندە سول ەل اعاسىنىڭ اكەلىك قامقورلىعىن تامسانا ەسكە الادى.
ادىلشايىق ىبىرايمولدا ۇلىنىڭ ەسىمى سونىمەن قاتار العاش سوناۋ 1993 جىلى بۇكىل التى الاشقا ساۋىن ايتىپ, قازاق ەلىنىڭ تاريحىنداعى ايرىقشا ورنى بار ايتۋلى وقيعا – وربۇلاق شايقاسىنداعى ۇلى جەڭىستىڭ 365 جىلدىعىنا ارنالعان ۇلان-اسىر توي وتكىزۋمەن ەستە قالدى. بۇل جاي باسقوسۋ ەمەس, ۇلتتىق رۋحتىڭ ءتىرىلۋ, رۋحاني جان دۇنيەمىزدىڭ جاڭعىرۋ تويى ەدى. كەلمەسكە كەتكەن كەڭەستىك كەزەڭدەگى تاريحي جادىمىزدى بۇعاۋلاپ تاستاۋعا تىرىسقان ارەكەتتەرگە قاراماستان بۇل وراسان زور وقيعا تۋرالى كورنەكتى زەرتتەۋشى-جازۋشى جەرلەسىمىز بەكسۇلتان نۇرجەكە ۇلى سانانى قۇرساۋلاعان قىرىق قاتپارلى ساياساتقا سىنالاپ ەنىپ, ءوزىنىڭ «جايلاۋداعى جيىرما كۇن» اتتى پوۆەسىندە تۇڭعىش رەت كوركەم شىعارمانىڭ كورىنىسى رەتىندە وقىرمان قاۋىمعا پاش ەتكەن بولاتىن. كەيىننەن الىس-جاقىن شەتەلدەردەگى ارحيۆتەردى اقتارىپ, قۇجاتتاردى انىقتاپ, كوز مايىن تاۋىسىپ, دەرەكتى دۇنيەلەر جازىپ, ونىڭ اقيقاتتىلىعىن قاراپايىم بۇقارا حالىقتان – بۇكىل بيىك دارەجەلى لاۋازىمدىلار مەن زيالى قاۋىم اراسىندا ناقتى عىلىمي دەرەكتەرمەن قالامىنىڭ قۋاتى ارقاسىندا دالەلدەپ شىقتى. سونىمەن, بەكەڭنىڭ بەكەم دە بەدەلدى ىسكەرلىگىنىڭ ناتيجەسىندە وي-ارمانى مەملەكەتتىك دارەجەدەگى ءىس-شاراعا ۇلاسىپ, باسشىلىعىندا قۋانىش سۇلتانوۆتاي ەلجاندى جەرلەس باۋىرىمىز وتىرعان رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ ارنايى قاۋلىسى دا شىقتى. باياعىدا باتىرلارى ات تۇياعىمەن دۇبىرلەتكەن, وسى ەر بابالارىنىڭ ەرلىك ىستەرىن قالامگەر پەرزەنتى باتىل وي-پىكىرىمەن دالەلدەگەن وڭىردە ەمىرەنگەن ەلىن ەلەۋلى شارانى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمىلدىرا بىلەتىن جۇرەكتى ەل اعالارى دا جوق ەمەس ەكەن. ونى وڭدى ىسىمەن كورسەتىپ, ەل مەن جەر دەگەندە جۇرەگىن ج ۇلىپ بەرۋگە ءازىر ەكەنىن بايقاتقان تاعى دا وسى ادەكەڭ. ول جاراتىلىسىنان ەڭبەكقور جاركەنت جۇرتىن جارتى الەم نازارىن تىككەن ۇلكەن مەرەيتويدى ۇيىمشىلدىقپەن وتكىزۋگە جۇمىلدىرا ءبىلدى.
ادەكەڭ شەكارالىق شەپكە قونىس تەپكەن اۋدانىمىزداعى اسكەري بولىمدەر باسشىلىعىمەن ءاردايىم تىعىز قارىم-قاتىناستا بولىپ, «اسكەر مەن حالىق – ءبىرتۇتاس» دەگەن قاعيدا قالپىن ساقتاي ءبىلدى. رەسپۋبليكامىزداعى شەكارا اسكەرلەرىنىڭ جوعارعى قولباسشىلىعىنداعى بولات زاكيەۆتىڭ وزىمەن تىكەلەي بايلانىس جاساپ, بۇل باعىتتاعى ءىستىڭ ىلگەرىلەۋىن قامتاماسىز ەتتى. سول تۇستا جاركەنت شەكارا وتريادىنا كومانديرلىك ەتكەن شىنتاس وتەپوۆ, اسقات شويىنباەۆ سياقتى وفيتسەرلەر بۇگىندە ەسىمدەرى ەلگە بەلگىلى گەنەرالدار. جاقسى ادامدار قاشان دا ءبىر-ءبىرىن جاتسىنباي, جاقىن تۋىستارداي بولىپ كەتەدى ەمەس پە. شاكەڭ ادەكەڭمەن تەك قىزمەت بابىندا ەمەس, وتباسىلارمەن دە ارالاس-قۇرالاس بولىپ, اعايىندارداي سىيلاسىپ كەتتى. سول تۋىستىق ءتىنى – جىلىلىق ءجىبى قازىر دە ۇزىلمەي, تىپتەن بەكي ءتۇستى. ادەكەڭنىڭ تالعاتى ءۇشىنشى ۇلىن وسكەندە گەنەرال بولسىن دەپ ىرىمداپ, اتىن شىنتاس دەپ قويدى.
كوزى تىرىسىندەگى كەلەلى ءىسى, كەمەل قالپى قازىر دە كومەسكى تارتپاي, قايتا ادەكەڭنىڭ كىسىلىك كەلبەتىن ودان ءارى كورىكتەندىرىپ كەلە جاتقانىنا مۇنداي مىسال وتە كوپ.
كەزىندە قىزمەت بابىندا تىعىز بايلانىستا بولىپ, كەيىنىرەك تانىسا-بىلىسە كەلە سىيلاس ازاماتقا اينالعان سەكەڭ – پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرىك ۇمبەتوۆتىڭ ءوزى ادەكەڭ تۋرالى اڭگىمە بولا قالسا, اعىنان اقتارىلا ادامي قاسيەتتەرىن, قايراتكەرلىك قابىلەتىن مايىن تامىزا ايتادى. ورايىن تاۋىپ حابارلاسىپ, ول كىسىنىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە ۇدايى قارايلاسادى.
ەل ءۇشىن, ەلىنىڭ قازىرگى قامى مەن تاريحي جادى ءۇشىن جان-ءتانىن ايامايتىن اياۋلى اعا سول كەزدەرى «اكىم بول, حالقىڭا جاقىن بول» دەگەن قاعيدانى بۇلجىتپاي ورىنداپ, وزىنە دە, ەل بيلىگىندە جۇرگەن وزگەلەرگە دە قاتاڭ تالاپ قوياتىن. تالدىقورعانعا كەلگەن ءبىر ساپارىندا ەلباسىمىز اكىمدەردىڭ ەل-جۇرتتىڭ جاعدايى جايلى ەسەبىن تىڭداپتى. سوندا ادەكەڭ وزىنە ءتان جىگەرلى دە اشىق داۋسىمەن اۋدان تۋرالى جان-جاقتى ايتا كەلىپ, تەك جاعىمدى دەرەكتەر مەن دايەكتەردى عانا تىلگە تيەك ەتپەستەن بارلىق اۋىرتپالىقتى, ءتىپتى قىلمىس جاساپ, ءىستى بولعاندار جونىندە, ولاردىڭ قايدا, قانداي جاعدايدا ەكەندىگى جايلى ناقتى مىسالدارمەن ايشىقتاپ ايتىپ بەرىپتى. ونى ەستىگەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ءوزى: «ناعىز اكىم دەگەن وسىنداي بولادى» دەپ ءيزرايلدىڭ وزىق ىستەرىمەن تانىسۋ ساپارىنا بىرگە اپارعان ەكەن.
ءىس بارىسىندا ايبارلى ادەكەڭ جايشىلىقتا وتە جايدارلى ەدى. «سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى» دەۋگە ابدەن لايىق ونىڭ مۋزىكالىق تالعام-قابىلەتىن اۋدان ونەرپازدارىنان قۇرىلعان ۇلكەن وركەستردىڭ ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىن رەتتەپ, باسقارىپ بەرگەن ءبىر ساتىنەن ءوز كوزىمىزبەن كورگەن ەدىك. ال ورايى كەلگەندە ورىپ تۇسەتىن ءتىل شەبەرلىگىنە تالايلار ءتانتى بولعان.
ءوزى ءان دە ايتىپ, دومبىرا دا تارتاتىن. ۇلكەنگە قانداي ىزەتتى بولسا, كىشىگە دە سونشالىقتى قامقور ەدى. ولارعا سەنىم ارتىپ, جىگەرىنە جىگەر, قايراتىنا قايرات قوساتىن. ول كىسىنىڭ قامقورلىعىمەن, شىڭداۋىمەن شيراپ وسكەن ءبىرتالاي ازامات كەزىندە ءبىر-ءبىر مەكەمە, شارۋاشىلىق, وكرۋگ, اۋداندى باسقارعان. قازىر الدى مينيسترلىكتە, قالعاندارى ءار الۋان دەڭگەيدەگى ءىس باسىندا تىزگىن ۇستاپ وتىر.
سۇيىكتى شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى, كەزىندە پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىلىعىنان ءوسىپ, كەڭشار ديرەكتورى بولعان, اۋدان باسقارىپ, ورمان جانە اڭ شارۋاشىلىعى كوميتەتىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان, ەكى مارتە پارلامەنت دەپۋتاتى بولىپ سايلانىپ, قازىر الماتى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى قىزمەتىن اتقارىپ جۇرگەن ەرمەك كەلەمسەيىت:
– مەن اعامەن اۋىلداسپىن. ەس بىلگەلى ول كىسى تۋرالى ەل-جۇرتتان جاقسى پىكىر ەستىپ, ەلىكتەپ ءوستىم. كەيىننەن «وكتيابر» كەڭشارى پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى كەزىندە قىزمەتتىك كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى بولعاندا تىپتەن ەتەنە ارالاستىم. اعانىڭ وزگەلەردى ءوز ىسىنە باۋراي, باۋلي بىلەتىندىگى سونشالىق, جۇرە كەلە مەن پارتورگتىڭ شوفەرى عانا ەمەس, ءدال ءبىر پارتيا ۇيىمىنىڭ نۇسقاۋشىسى دەڭگەيىنە جەتكەنىمدى كەيىن اڭعاردىم. ءوزى قات-قابات قاربالاس شارۋالارمەن باس الا الماي جاتقان كەزىندە مەنى كەيبىر جەڭىل-جەلپى پارتيالىق جۇمىستارعا دا جەگىپ جىبەرەتىن. سويتسەم, جارىقتىق اعامىزدىڭ: «جاس قوي, جان-جاقتى جەتىلىپ ۇيرەنە بەرسىن», دەگەن اعالىق قامقورلىعى ەكەن ول.
وسى قامقورشىل قالپىنان ەشقاشان اۋىتقىپ كورمەگەن اعام توقسانىنشى جىلداردىڭ ورتاسىندا ون ءۇشىنشى شاقىرىلعان جوعارعى كەڭەس تاراپ, رەسپۋبليكامىزدا ەكى پالاتالى پارلامەنت سايلاناتىن كەزدە ءماجىلىستىڭ دەپۋتاتتىعىنا ۇمىتكەرلىككە تۇسۋگە كەڭەس بەردى, باعىت-باعدار سىلتەدى...
قازىر مىنە, ءوزىمىز دە الپىستىڭ اسقارىنا شىقتىق. الايدا, ءالى كۇنگە دەيىن قانداي دا ءبىر سىندارلى ءسات تۋا قالسا الدىمەن «مۇنداي جاعدايدا سول كىسى نە ىستەر ەدى؟» دەپ اكەمدەي بولىپ كەتكەن قايران ادەكەڭدى ەسىمە الامىن, – دەيدى تەبىرەنىپ.
ادەكەڭدى قاراپايىم حالىقتىڭ قانشالىقتى قۇرمەتتەيتىنىنە تاعى ءبىر مىسال سول: ەسكەلدى اۋدانىنداعى «زاريا كوممۋنيزما» كەڭشارىندا ديرەكتور بولعان كەزدەگى ونىڭ كوزىن كورگەندەر ءوز اۋىلدارىنان ءبىر كوشەنىڭ اتىن بەرىپتى. «جاقسىنىڭ جاتتىعى جوق» دەگەن وسى بولار, ءسىرا! ونشا كوپ مەرزىم بولماسا دا از ۋاقىت ىشىندە ەلدىڭ ىقىلاسىنا بولەنگەن ادەكەڭنىڭ ەسىمىن ولار وسىلايشا ۇلىقتادى. قازىر ءوزى العاش اكىم بولعان اۋدان ورتالىعى – جاركەنت قالاسىنىڭ ۇلكەن ءبىر كوشەسى دە ول كىسىنىڭ ەسىمىمەن اتالادى. كوپ جىل قىزمەت ەتىپ, كوسەگەسىن كوگەرتۋگە كوپ كۇش جۇمساعان كوكتال اۋىلىنىڭ ورتالىق كوشەسى دە اعامىزدىڭ اتىندا.
جالپى, ادەكەڭنىڭ ەل قىزمەتىندە ەرەن ەڭبەگىمەن تانىلىپ, ەرەكشە كوزگە تۇسۋىندە قاي كەزدە دە قاسىنان تابىلىپ, جان جارى عانا ەمەس, جاناشىرى بولا بىلگەن مارقۇم مايرا جەڭگەمىزدىڭ ەڭبەگى وتە زور. ۇنەمى اعامىزدىڭ تىلەۋىن تىلەپ, دەنساۋلىعىنا قورعان بولىپ جۇرەتىن.
اعامىزدىڭ بالا-شاعاسى دا تاربيەلى بولىپ ءوسىپ, اكەلەرىنىڭ اتاق-داڭقىنا قىلاۋ تۇسىرگەن جوق. بۇگىندە ادەكەڭنىڭ تالعاتى – كەدەن قىزمەتكەرى, نازارى – پروكۋرور, گۇلعايشاسى – قازىناشىلىق قىزمەتكەرى, گۇلجانى ەسەپ-قيساپ سالاسىندا. ءيا, ءومىر – وزەن دەگەن, مىنە, وسى. ەگەر دە ول كىسىنىڭ كوزى ءتىرى بولسا, ورتامىزدا جۇرەر ەدى عوي مەرەيلەنىپ.
ءنۇرادىل بەگىمبەت,
قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى.
الماتى وبلىسى,
پانفيلوۆ اۋدانى.
پاۆلوداردا سالىنىپ جاتقان ەرتىس كوپىرىندە ەكىنشى رەت ءورت شىقتى
ايماقتار • كەشە
كادردىڭ قادىرىن كەتىرمەسەك يگى...
قوعام • كەشە
مەملەكەت باسشىسى تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمونمەن كەزدەستى
پرەزيدەنت • كەشە
قازاقستان موڭعوليانى بيدايمەن قامتاماسىز ەتەدى
قازاقستان • كەشە
اقتاۋداعى ساۋدا ورتالىعىندا بومبا قويىلعانى راس پا؟
ايماقتار • كەشە
مەملەكەت باسشىسى بىرقاتار ماڭىزدى زاڭعا قول قويدى
پرەزيدەنت • كەشە
كەنشىلەرگە بەرىلەتىن وتەماقى قالاي وزگەرەدى؟
قوعام • كەشە