ەكونوميكا • 05 تامىز, 2025

اگروونەركاسىبى قۋاتتى قوستاناي

60 رەت
كورسەتىلدى
10 مين
وقۋ ءۇشىن

ءداندى دالاسىمەن داڭقى شىق­قان مەڭدىقارا وڭىرىندە قوستاناي وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جەتىستىك­تەرى مەن تەحنيكا قۋاتىن جاريا ەتكەن حالىقارالىق كورمە ءوتتى. «Jańa Dala-Qarqyn 2025» دەپ اتالعان اۋقىمدى ءىس-شاراعا 20 شاق­تى ەلدەن 500-دەن استام اگرو­تەحنيكا ساتۋشىلار, حالىق­ا­رالىق بيداي ساۋداسى­مەن اينالىساتىن كوم­پانيالار, ديىرمەندەر, ەلەۆا­تورلار, لوگيستيكالىق كوم­پانيالاردىڭ, عىلىمي ينس­تي­تۋتتاردىڭ وكىلدەرى, الىس-جاقىننان كەلگەن ءىرى شارۋ­ا­شىلىقتار, فەرمەرلەر قا­تىسىپ, ءوزارا ساۋدا-سات­تىق, ىنتىماقتاستىق جو­نىندە كەلىسىمشارت جاساستى.

اگروونەركاسىبى قۋاتتى قوستاناي

36 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسادى

كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ارمان ابەنوۆ وڭىردەگى اۋىل شا­رۋاشىلىعى سالاسىندا ىسكە اسى­رى­لىپ جاتقان ءىرى جوبالار مەن ال­د­اعى ماقسات-مىندەتتەر جونىندە ايتتى.

«قوستاناي وبلىسى – ونەركاسىپ ءوندىرىسى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى قاتار دامىعان الەۋەتى اسا جوعارى ءوڭىر. بۇل ايماقتىڭ توپىراعى قۇنارلى, تابيعاتى ەگىنشىلىككە, مال شارۋاشىلىعىنا اسا قولايلى. ءبىز تابيعاتتىڭ ءوزى بەرگەن وسى ءبىر ۇلكەن الەۋەتتىڭ يگىلىگىن ءتيىمدى جاراتۋ جولىندا تىڭ ىزدەنىستەرگە بارىپ, تابىستى جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىرمىز. اگروسەكتورعا كوپتەگەن ينۆەستيتسيا تارتىلىپ جاتىر. بۇگىندە جەرگىلىكتى اۋىل شا­رۋا­شىلىعى ونىمدەرىنىڭ دەنى بۇ­رىن­عىشا شيكىزاتتاي ەمەس, وڭدە­لىپ, ازىق-ت ۇلىك تاۋارى تۇرىندە ساۋ­داعا شىعا­رىلادى. ءونىم كولەمى دە ەداۋىر ۇلعايدى», دەدى اكىم ورىنباسارى.

ايتۋىنشا, بيىل وبلىستىڭ اگرو­ونەر­كاسىپ كەشەنىن قولداۋعا مەملەكەت قازىناسىنان 207 ملرد تەڭگە بولىنگەن.

كومباين

«بۇل 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 1,2 ەسە, ال 2023 جىلعى كورسەتكىشتەن ەكى ەسە كوپ. بيىل كوكتەمگى ەگىس ناۋقانىن قارجىلاندىرۋ ءۇشىن 62 ملرد تەڭگە جە­ڭىلدەتىلگەن نەسيە ءبولىندى. اۋىل شا­رۋا­شىلىعى قۇرىلىمدارى بۇل قار­جى­نى ءتيىمدى پايدالانىپ, بيىل دا جو­عارى ونىمگە قول جەتكىزەدى دەپ سەنەمىز. وڭىر­دە تەحنيكالاردى جاڭارتۋ ماسەلەسى دە بىرتىندەپ شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. ماسەلەن, وتكەن جىلى تەحنيكانىڭ 6%-ى جاڭارتىلسا, بيىل بۇل كورسەتكىشتى ­7%-عا جەتكىزۋ جوسپاردا بار. وسى ماقسات­تا جەڭىلدىكتى ليزينگ باعدارلاماسى ارقىلى اگروتەحنيكا ساتىپ الۋعا 250 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپ­ورنىنىڭ جەتىستىگى زاماناۋي, قۋاتتى تەحنيكاعا تىكەلەي بايلانىستى. ءبىز شارۋا­شىلىقتاردى قار­جىلاي قولداۋ ارقىلى ءوندىرىس­تىڭ تەح­ني­كالىق جانە تەحنولوگيالىق دەڭگەيىن كوتەرۋدى كوزدەپ وتىرمىز», دەدى ا.ابەنوۆ.

الداعى ەكى جىلدىڭ ىشىندە وبلىس­تا 383 ملرد تەڭگەگە 93 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلماق. بيىل 36 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 605 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. ايماقتا وتكەن جىلدان بەرى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ينۆەستيتسيالىق جوبالار اياسىندا جالپى قۇنى 20 ملرد تەڭگە قارجىعا بىرنەشە زاماناۋي ءسۇت-تاۋار فەرماسى, سۋارمالى امبەباپ جىلىجايلار سالىنعان.

ءىس-شارانىڭ سالتاناتتى راسىمىنەن كەيىن كوپشىلىك قوستانايداعى «اگرو­ماشحولدينگ KZ», كوكشەتاۋداعى «قازاگروماش», استاناداعى «روستەل­ماش» زاۋىتتارىنان شىققان تەحنيكالار قويىلعان اگروكورمە الاڭىن ارالادى. ءبىر توپ شارۋا «استانا اگرو پارتنەر» كومپانياسى اكەلگەن ەۋروپالىق دانسەپكىش كەشەندى قىزىقتادى. كومپانيانىڭ كوممەرتسيالىق مەنەدجەرى نۇرجان سۇلەيمەنوۆتىڭ سوزىنشە, يتاليادا جاسالعان قۋاتتى تەحنيكانىڭ ءبىرىن بيىل كوكتەمدە مەڭدىقارا اۋدانىنداعى «ساتاي» شارۋا قوجالىعى ساتىپ العان. «اتالعان شارۋاشىلىق كوكتەمدە وسى تەحنيكانىڭ كومەگىمەن 2 500 گەكتارعا مايلى داقىل تۇقىمىن سەپتى», دەدى ن.سۇلەيمەنوۆ.

ال «ديناميكا» اگروكومپانياسى كورمەگە باۋ-باقشا وسىمدىكتەرىن سۋاراتىن, تىڭايتقىش شاشاتىن روبوت اكەلگەن. شىنجىر تاباندى شاعىن تەحنيكا باعدارلامالى پۋلت ارقىلى باسقارىلادى جانە اعاش اراسىندا, بۇرىلىس-قيىلىس, كەدەرگىسى كوپ جەرلەردە ەركىن جۇرە بەرەدى.

 

ەكسپورت كولەمى ەكى ەسە ارتتى

الدا كەلە جاتقان كۇزگى جيىن-تە­رىم ناۋقانىنا وراي وتكەن اۋقىمدى ءىس-شارا اياسىندا «استىق 2025» دەگەن تاقىرىپتا عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. القالى جيىندا ەلىمىزدىڭ اگرارلىق ساياساتىنداعى باسىم باعىتتار, نارىقتىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگى, سالاعا كورسەتىلىپ جاتقان مەملەكەتتىك قولداۋ تەتىكتەرىنىڭ تيىمدىلىگى جونىندە كەلەلى اڭگىمە قوزعالدى.

«ازىق-ت ۇلىك كەلىسىمشارت كورپوراتسياسى» ۇك» اق 2025 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ىشكى جانە سىرتقى نارىققا 850 مىڭ توننادان استام استىق وتكىزگەن. كومپانيانىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى توبىلبەك وماروۆ اتالعان كورپوراتسيانىڭ بيداي نارىعىنداعى ورنى مەن قىزمەتىنە توقتالا كەلىپ, مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ اگرارلىق سەكتور تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋدا جانە ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋدا اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ەكسپورت

«ازىق-ت ۇلىك كەلىسىمشارت كورپوراتسياسى قۇرىلعان كۇننەن باستاپ ىشكى ازىق-ت ۇلىك نارىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كەشەندى شارالاردى جۇزەگە اسىرادى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە قارجىلاي قولداۋ كورسەتەدى. تەك 2025 جىلدىڭ باسىنان باستاپ كومپانيا 350 مىڭ توننا ءداندى جانە مايلى داقىلداردى ساتىپ الۋدى فورۆاردتىق قارجىلاندىرۋ شەڭبەرىندە شارۋالارعا شامامەن 18 ملرد تەڭگە ءبولدى. اتاپ ايتقاندا, قوستاناي وبلىسى­نىڭ فەرمەرلەرىمەن 105 مىڭ توننا اگروونىمدى جەتكىز­گەنى ءۇشىن 5,4 ملرد تەڭگە الدىن الا تولەم سوماسىنا 121 كەلىسىم جاسالدى. كورپوراتسيا اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە قارجىلاي قولداۋ كورسە­تۋمەن قاتار, ەكسپورت الەۋەتىن دايەكتى تۇردە دامىتىپ كەلەدى. جاڭا ساۋدا سەرىكتەستەرىن ىزدەۋ جانە پەرسپەكتيۆالى وتكىزۋ نارىقتارىن يگەرۋ بو­يىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. 2025 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا كورپوراتسيا 850 مىڭ توننادان استام استىق وتكىزدى. وسى كولەمنىڭ 200 مىڭ توننادان استامى شەتەلدىك نارىقتارعا جونەلتىلدى. بۇل – وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىنە سايكەس كورسەتكىشتەن ەكى ەسە كوپ. ەل ەكسپورتىنىڭ گەوگرافياسى ستراتەگيالىق ماڭىزدى باعىتتاردى قام­تي­دى. كومپانيانىڭ نەگىزگى سەرىك­تەستەرى – قىتاي, يران, تاجىكستان جانە قىرعىزستاننىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىمدارى», دەدى توبىلبەك وماروۆ.

كومپانيا وكىلى اگرارلىق سەكتوردى جۇيەلى مەملەكەتتىك قولداۋ ءوندىرىس­تىڭ وسۋىنە, وتاندىق اگروونەركاسىپ كەشەندەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلى­گىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. «جاڭا دالا» جوباسىنىڭ باس ۇيلەستىرۋشىلەرىنىڭ ءبىرى ادىلەت ساعىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان كورمە قوستاناي وبلىسىندا وسىمەن ءۇشىنشى رەت ءوتىپ وتىر.

ء«ىس-شارا بارىسىندا كوپتەگەن ەلدىڭ اگرارلىق سالاداعى ۇزدىك تاجىري­بەلەرىمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. مۇندا فەرمەرلەر جاڭا تەحنولوگيالار مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ وزىق ۇلگىلەرىن كورۋ ءۇشىن عانا ەمەس, ءوزارا تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن, ناقتى كەلىسىمدەر جاساۋ ءۇشىن كەلەدى. بۇگىن ەكى بىردەي ءماجىلىس زالى جۇمىس ىستەپ تۇر. العاش رەت دالا جاعدايىندا ساتىپ الۋشىلار مەن وندىرۋشىلەر تىكەلەي كەزدەسىپ وتىر. بۇل – وتاندىق اگروونەركاسىپكە ۇلكەن سەرپىن بەرەتىن الاڭ», دەدى اۋقىمدى ءىس-شارانىڭ ۇيلەستىرۋشىسى.

 

قوستاناي استىعى تەڭىز جولى ارقىلى تاسىمالدانادى

جيىندا بيداي ەكسپورتى كولەمىنىڭ ۇلعايۋىنا تەمىرجول تاسىمالىنىڭ دا وڭ ىقپالى بار ەكەنى ايتىلدى. بىلتىر 1 شىلدەدەن وسى جىلدىڭ 30 ماۋ­­سىمىنا دەيىنگى ارالىقتا ۆاگون­مەن تاسى­مالدانعان استىق كولەمى وتكەن ­ماۋ­سىممەن سالىستىرعاندا 40%-عا ­ارت­قان, ال ەكسپورتتىق تاسىمال 50%-عا وسكەن. ءىس-شاراعا «اقتاۋ تەڭىز سولتۇستىك تەر­­مينالى» كومپانياسىنىڭ وكىلدەرى دە ارنايى كەلىپ قاتىستى. كومپانيا­نىڭ بيزنەستى دامىتۋ جونىندەگى مامانى ەسەنجول نۇرلاننىڭ ايتۋىنشا, اتالعان تەرمينال ارقىلى جىلىنا 1 ملن توننادان استام ارپا ەكسپورتتالادى. ونىڭ دەنى يرانعا, ودان ءارى ءۇندىستان, پاكىستان ەلدەرىنە كەتەدى.

«كورمە بارىسىندا قوستاناي­لىق شارۋالارعا, ارپا, بيدايدى ەكسپورت­تاي­تىن كومپانيالارعا ءوز قىزمەتىمىز­دى ۇسىندىق. ءبىزدىڭ تەرمينال ارقىلى ­ەۋروپا, يران, ازەربايجان, تۇر­كياعا استىق جەتكىزۋگە بولادى. قازىر ەلىمىزدە تەڭىز شارۋاشىلىعى دا دامىپ جا­تىر. كاسپي تەڭىزىندە كەمەلەر كو­بەي­دى. سوندىقتان ء­ىرى شارۋاشىلىقتار ءبىز­دىڭ قىزمەتىمىزدى ­پايدالانىپ, ءونىمىن ەكسپورتقا جىبەرە الادى. ناتيجەسىندە, جول, ۋاقىت قىسقارادى. وسى ءىس-شارا اياسىن­­دا الداعى كۇزدە قوستاناي وبلى­سىن­­­داعى ەكى اگروفيرمانىڭ 600 مىڭ توننا استىعىن شەتەلگە جەتكىزۋ تۋرالى كە­لى­سىم­­­شارتقا وتىردىق», دەيدى ەسەنجول نۇرلان.

كونفەرەنتسياعا وزبەكستاننان «ۋزەگمويسانوات» قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى دە قاتىستى. وزبەكستانداعى اگرار­لىق نارىق جانە لوگيستيكا جونىندەگى ساراپشى الىشەر ماحمۋ­دوۆتىڭ سوزىنشە, اتالعان قاۋىم­داستىق وزبەك ەلىندە ماقتا, كۇن­باعىس ءتارىزدى ءتۇرلى شيكىزاتتان سۇيىق ماي وندىرەتىن 320 كاسىپورىننىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىر.

ء«بىزدىڭ وڭدەۋشىلەر قازاقستاننان جىلىنا 200 مىڭ توننادان اسا شيكىزات پەن جارتىلاي دايىندالعان ونىمدەردى, سونداي-اق 150 مىڭ توننادان استام دا­يىن ماي ساتىپ الادى. بۇل جولعى كور­مەگە قازاقستاندىق ارىپتەستەرىمىزدىڭ جاڭا ماۋسىمداعى مۇمكىندىكتەرىمەن تانى­سىپ, ساۋدا-ساتتىق سالاسىنداعى ىنتى­ماقتاستىعىمىزدىڭ كەلەشەگى تۋرالى كەڭەسۋ, تىكەلەي تاۋار جەتكىزۋشىلەرمەن ۋاعدا­لاستىققا وتىرۋ ماقساتىندا كەلىپ وتىرمىز», دەيدى ءا. ماحمۋدوۆ.

كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلاردى مولدوۆانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى شتەفان گوردا دا قۇتتىقتاپ, اتالعان ءىس-شارانىڭ حالىق­ارالىق ماڭىزى بار ەكەنىن ­ايتتى.

«مۇنداي كورمەلەر شارۋالارعا اگرار­لىق يننوۆاتسيانى تانىستىرۋمەن عانا شەك­تەلمەيدى, سونىمەن قاتار ەلدەر ارا­سىنداعى وندىرىستىك بايلانىستاردى نىعايتادى. ءبىز مولدوۆا مەن قازاقستان اراسىنداعى دوستىق بايلانىستاردى جوعارى باعالايمىز. قوستاناي وبلىسىن تۇراقتى ارىپتەس ءوڭىر رەتىندە ۇسىنىپ وتىرمىز. بۇل ناقتى ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا جول اشادى», دەدى ەلشى.

 

قوستاناي وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار