ابايعا ارنالعان تسيفرلىق جوباسى اشىلدى
حاكىم ابايدىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ونكۇندىك سەمەي قالاسىنداعى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى پەداگوگيكالىق كوللەدجدىڭ «ەس-ايماق» رۋحاني ورتالىعىندا «Abai akademiasy» اتتى ەنتسيكلوپەديالىق پورتالدىڭ تۇساۋكەسەرىنەن باستالدى. اباي شىعارماشىلىعىنا ارنالعان تۇڭعىش ەنتسيكلوپەديالىق پورتالدىڭ تانىستىرىلىمىنا وبلىس اكىمى بەرىك ءۋالي, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, ابايتانۋشى عالىمدار قاتىستى.
ەنتسيكلوپەديالىق پورتالدىڭ تۇساۋكەسەرىندە ءسوز سويلەگەن ايماق باسشىسى اباي تويى بيىل تۇڭعىش رەت 10 كۇندىك رەتىندە اتاپ وتىلەتىنىن ايتىپ, 1-10 تامىز ارالىعىندا سەمەي قالاسى مەن اباي, وبلىستىڭ وزگە دە اۋداندارىندا ءتۇرلى مادەني-رۋحاني, تانىمدىق, ينتەللەكتۋالدىق ءىس-شارالاردىڭ جوسپارلانىپ وتىرعانىنا توقتالدى.
«اتاپ ءوتۋ كەرەك, اتالعان ونكۇندىكتىڭ وتۋىنە قارجىنى تۇگەلدەي جاناشىر دەمەۋشىلەر كوتەرىپ وتىر. اباي تويىنىڭ وڭىرىمىزگە ەڭ باستى سىيلىعى – مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولداۋىمەن باستالعان «ابايعا قۇرمەت» اكتسياسى. حاكىمنىڭ تويىندا ەلىمىزدىڭ ءار ءوڭىرى جاڭادان قۇرىلعان وبلىسىمىزعا ءبىر نىساننان سالىپ بەرەتىن بولدى. ماڭعىستاۋ «دوستىق ءۇيىن», شىمكەنت شىعارماشىلىق ورتالىق, تۇركىستان كورمە ورتالىعىن, استانا جايلى مەكتەپ, اقتوبە جەكپە جەك ورتالىعى, پاۆلودار وبلىسى ۇستەل تەننيس ورتالىعىن سالۋعا, شىعىس قازاقستان ەرتىس جاعالاۋىن جاساپ بەرەمىز دەپ وتىر. وزگە وڭىرلەر دە حابارلاسىپ, ىقىلاس-نيەتتەرىن ءبىلدىرىپ جاتىر», دەدى وبلىس اكىمى.
ەنتسيكلوپەديالىق پورتالدىڭ اباي مۇراسىن زاماناۋي فورماتتا جەتكىزۋ تۇرعىسىندا ماڭىزدى ەكەنىن جەتكىزدى.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ «اباي جانە 21 عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالاسىندا «ابايدىڭ شىعارمالارىنا زەر سالساق, ونىڭ ۇنەمى ەلدىڭ العا جىلجۋىنا, ءوسىپ-وركەندەۋىنە شىن نيەتىمەن تىلەۋلەس بولعانىن, وسى يدەيانى بارىنشا دارىپتەگەنىن بايقايمىز. ال, ىلگەرىلەۋدىڭ نەگىزى ءبىلىم مەن عىلىمدا ەكەنىن انىق بىلەمىز. اباي قازاقتىڭ دامىلسىز وقىپ-ۇيرەنگەنىن بار جان-تانىمەن قالادى. «عىلىم تاپپاي ماقتانبا» دەپ, ءبىلىمدى يگەرمەيىنشە, بيىكتەردىڭ باعىنا قويمايتىنىن ايتتى» دەپ ابايدىڭ مۇراتىن, ماقساتى مەن ارمانىن جىلىكتەپ ايتىپ, بۇگىنگى قازاق بالاسىنا وي سالعان بولاتىن. دەمەك, بۇگىن كوپكە جول تارتاتىن ابايعا ارنالعان ەنتسيكلوپەديالىق پورتال, حاكىم مۇرالارىن وسكەلەڭ ۇرپاققا ناسيحاتتاۋ جولىندا نەگىزگى باعدارشام بولماق. سونداي-اق اباي تۋرالى اقپارات ىزدەگەن ادام «Abai akademiyasy» پورتالى ارقىلى تولىققاندى قول جەتكىزە الادى. ەڭ باستىسى بۇل پورتال ابايدىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويىنان كەيىن دە ءوز جۇمىسىن توقتاتپاي, جۇمىسىن جالعاستىرا بەرەدى», – دەدى ايماق باسشىسى.
«Abai akademiasy» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى ايجان تاباراكقىزى جينالعاندارعا پورتالدى تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, «Abai akademiyasy» پورتالى – اباي مۇراسىن وسكەلەڭ ۇرپاققا ناسيحاتتايتىن, اقىن تۋرالى تولىق مالىمەت ۇسىناتىن عىلىمي-تانىمدىق دەرەككوز. پلاتفورمادا اقىننىڭ ادەبي, عىلىمي, پۋبليتسيستيكالىق جانە ەپيستوليارلىق ەڭبەكتەرى تەكستولوگيالىق ساراپتامامەن, ءتۇرلى فورماتتا جيناقتالعان. ماتەريالدار اباي ينستيتۋتتارى, عىلىمي ورتالىقتار, ارحيۆتەر مەن مۇراجايلاردان الىنىپ, تسيفرلى تۇردە ەنگىزىلگەن. سونداي-اق تەلە-راديو حابارلار مەن دەرەكتى فيلمدەر دە قامتىلعان.
ايتۋلى ءىس-شارادا ابايتانۋشى اراپ ەسپەنبەتوۆ, «جيدەباي-ءبورىلى» مۋزەي-قورىعىنىڭ ديرەكتورى ۇلان ساعاديەۆ, ادەبيەتتانۋشى-عالىم, PhD دوكتورى قارلىعاش اۋباكىر ەنتسيكلوپەديالىق پورتال تۋرالى پىكىرلەرىن ايتتى.
«بۇگىن اشىلىپ وتىرعان «Abai akademiasy» ەنتسيكلوپەديالىق پورتالى – عىلىمي, مادەني, اقپاراتتىق ورتاداعى بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەرەكشە قۇبىلىس دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. بۇل – ۇلكەن جاڭالىق. ەلەكتروندىق پورتال بارىمىزگە ورتاق. ول جاس عالىمعا دا, ىزدەنۋشىگە دە, ستۋدەنتكە دە, وقۋشىعا دا, قاراپايىم جۇمىسشىعا دا ورتاق. ءوزىنىڭ دوسى سياقتى اڭگىمەلەسىپ, قاجەتتى دەرەكتەرىن قابىلداپ, ارى قاراي ءوزىنىڭ ۇلى اقىن تۋرالى ويلارى مەن قارىمدارىن دامىتاتىنى ءسوزسىز. ابايدى بىلەمىن, تانيمىن, ۇعامىن, تۇسىنەمىن دەيتىن جاننىڭ بارلىعىنا كومەك بەرەتىن, ەڭ ۇلكەن باستى قۇرال, ەنتسيكلوپەديا», دەدى اراپ ەسپەنبەتوۆ.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەنتسيكلوپەديالىق پورتال حالىقتىڭ اباي مۇراسىنا دەن قويىپ, قاراڭعى تۇندە اداستىرماس تەمىرقازىق رەتىندە تانۋىنا كومەگىن تيگىزە بەرمەك. كەلەشەكتە تسيفرلىق جوبانىڭ مۇمكىندىكتەرى جەتىلە تۇسەدى, جاساندى ينتەللەكتكە نەگىزدەلگەن ۆيرتۋالدى كومەكشى – اباي چات-بوتى دا قولدانۋشىلاردىڭ يگىلىگىنە جۇمىس ىستەمەك. ول ءاربىر قويعان سۇراققا اباي جاۋاپ قاتقانداي اسەر بەرەتىن بولادى.
ۇلتتىق اۋىل ەسىگىن ايقارا اشتى
سەمەيدەگى تۇيەمويناق ارالىندا اباي تويىنىڭ ءمانى مەن سانىنە اينالعان ەتنواۋىلدىڭ كەلۋشىلەرگە رەسمي تۇردە ەسىگى اشىلدى. حالىقتىڭ ۇلتتىق مۇراسى مەن باي مادەنيەتىن ناسيحاتتايتىن اۋىل الداعى ون كۇنى بويى تويشى قاۋىم مەن تۋريستەرگە جۇمىس ىستەيدى. ءبىر ايتارلىعى, ابايدىڭ 180 جىلدىعىنا ءدۇبىرلى توي باعدارلاماداعى ءىس-شارانىڭ دەنى وسى, وسى ارالىندا وتەدى. ەتنواۋىل اۋماعىندا وننان اسا كيىز ءۇي تىگىلگەن, جاستاردىڭ كوڭىل كوتەرۋىنە ءۇش التىباقان ورناتىلعان. قالا جۇرتى مەن قوناقتارى اۋىلعا ءتۇسىپ, ۇلتتىق تاعامداردان ءدام تاتىپ, ءتۇرلى كورمەگە كوزايىم بوپ, كونتسەرتتىك كەشتەردى تاماشالاي الادى.
كەشە وندا «اسىل مۇرا» قولونەر شەبەرلەرىنىڭ وبلىستىق فەستيۆالى باستالدى. فەستيۆالدە ءوڭىردىڭ ۇزدىك شەبەرلەرى جاساعان بۇيىمدارىن كوپتىڭ نازارىنا ۇسىندى. ۇلتتىق مۇرانى ناسيحاتتاۋعا, شىعارماشىلىق باستامالاردى قولداۋعا باعىتتالعان ءىس-شارا بيىل ءۇشىنشى مارتە ءوتىپ وتىر. فەستيۆال قورىتىندىسىندا «الامان قۇراق-2025» بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالادى. وبلىس باسشىسى بەرىك ءۋالي دە ەتنواۋىل اشىلۋىنا ارنايى قاتىسىپ, كورمەنى تاماشالادى.
ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ەتنواۋىل اۋماعىندا 1-10 تامىزدا قازاق كۇرەسى, كاراتە-دو كەكۋشينكاي, تاەكۆوندو, ساداق اتۋ, قول كۇرەسى, دويبى, توعىزقۇمالاق, تۋرنيككە تارتىلۋ, گىر كوتەرۋ, اسىق اتۋ سىندى ۇلتتىق جانە زاماناۋي سپورت تۇرىنەن قالالىق اشىق چەمپيوناتتار وتەدى. ۇلتتىق اۋىلداعى تاريح پەن بولاشاقتى جالعايتىن رۋحاني مەرەكەگە ءسىز دە اسىعىڭىز.
ارباتتا ارت مەرەكە بوپ جاتىر
سەمەيدىڭ اربات الاڭىندا دا مەرەكەلىك ءىس-شارالار باستالدى. سونى ءبىرى – تانىمال يلليۋستراتور, سۋرەتشى اڭساعان مۇستافانىڭ «كوڭىلگە ءتۇرلى وي سالار» كورمەسى. ۇلى اقىننىڭ مەرەيتويىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان كورمەدە ءومىر, رۋحانيات, ىشكى الەم, قوعام تۋرالى ونەر تۋىندىلارى فيلوسوفيالىق تولعانىس پەن زاماناۋي وبرازدار ارقىلى جۇرت نازارىنا ۇسىنىلعان. ەكسپوزيتسيا قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا ەستەتيكالىق اسەر سىيلاپ, توي كوركىنە كورىك قوستى.
اڭساعان مۇستافا – ايەل قۇقىعى, رۋحاني قۇندىلىقتار, وتباسىلىق قارىم-قاتىناس جانە ىشكى الەم تاقىرىبىن قوزعايتىن تۋىندىلارىمەن تانىمال. سۋرەتشىنىڭ جۇمىستارى بىرنەشە حالىقارالىق كورمەگە قاتىسىپ, وتاندىق باق-تا كەڭىنەن تالقىلانىپ كەلەدى.
بۇدان سوڭ «اسپان سينەما» جوباسى اياسىندا اباي تۋرالى فيلمدەردىڭ كورسەتىلىمى ءجۇرىلىپ, كەشكە «ارەنا» مادەني-سپورت كەشەنىندە «ادامزاتتىڭ الىبى – حاكىم اباي» اتتى مەرەيتويلىق گالا-كونتسەرتكە ۇلاستى.
اباي تويىنداعى العاشقى كۇننىڭ كەلبەتى وسىلاي باستالدى. اباي تويى جاي عانا توي ەمەس, رۋحاني جاڭارۋ جولىندا كەمەلىنە كەلگەن توي بولماعى انىق.
اباي وبلىسى
