تۇپقاراعان اۋدانىنداعى قاراقاباق كونە قالاشىعىندا ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى 2017 جىلدان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ماماندار التىن اشەكەيلەر, مورلەر, كەراميكالىق بۇيىمدار مەن 150-گە جۋىق كونە تيىن تاپقان. تابىلعان جادىگەرلەر ماڭعىستاۋ ءوڭىرىنىڭ ەرتە داۋىردەگى حالىقارالىق ساۋدا بايلانىستارىندا ايرىقشا ءرول اتقارعانىن كورسەتەدى.
ارحەولوگ اندرەي استافەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازبا كەزىندە ۆيزانتيا داۋىرىنە تيەسىلى قورعاسىن ساۋدا ءمورى انىقتالعان. بۇل – ماڭعىستاۋدىڭ كونە زاماندا حالىقارالىق ساۋدا جۇيەسىنە كەڭىنەن ارالاسقانىن دالەلدەيتىن سيرەك ولجا. مۇنداي ايعاقتار ءوڭىردىڭ تاريحي ماڭىزىن ايقىن كورسەتەدى.
عالىمداردىڭ پايىمداۋىنشا, شامامەن ەكى مىڭ جىل بۇرىن قازىرگى تاۋشىق اۋىلىنان 17 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان قاراقاباقتا قىزۋ تىرشىلىك بولعان. سول كەزەڭدە بۇل اۋماق قىتاي مەن ءۇندىستاندى ريم يمپەرياسىمەن بايلانىستىراتىن تەڭىز جانە قۇرلىق جولدارىنىڭ ماڭىزدى بەكەتىنە اينالعان.
وتاندىق تەلەارنانىڭ مالىمەتىنشە, قازىر وبلىستىق مۋزەيدىڭ عىلىمي زەرتحاناسىندا قاراقاباقتان تابىلعان كونە توستاعاندار, كەراميكا سىنىقتارى مەن زەرگەرلىك بۇيىمدار ساقتاۋلى تۇر. ولاردىڭ قاتارىندا اقسۇيەك ايەلگە تيەسىلى بولۋى مۇمكىن التىن سىرعا مەن ادام بەينەسى مەن جەبە قاشالعان ءمور جۇزىك بار. ماماندار بۇل ارتەفاكتىلەردىڭ جاسى شامامەن 1,5 مىڭ جىل ەكەنىن ايتادى.
ماڭعىستاۋ وبلىستىق مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرتاس ءساليدىڭ سوزىنشە, ەجەلگى كاسپي تەڭىزىنىڭ كارتاسىندا عالىم كلاۆدي پتولەمەي كورسەتكەن اسپابوتا قالاسى قازىرگى قاراقاباق بولۋى مۇمكىن.
«قالاشىقتىڭ جالپى اۋماعى 12 شارشى شاقىرىمدى قۇرايدى. جۋىردا ءوڭىر باسشىلىعى مەن قازاقستان ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ماماندارى زەرتتەۋ ناتيجەلەرىمەن تانىسىپ, الداعى بىرلەسكەن جۇمىستاردى تالقىلادى», دەدى ول.
جوبا اياسىندا قاراقاباق اۋماعىندا اشىق اسپان استىنداعى مۋزەي, عىلىمي بازا, تۋريستىك ينفراقۇرىلىم جانە ەكسكۋرسيالىق باعىتتار اشۋ كوزدەلىپ وتىر. ارحەولوگتەر قازبا جۇمىستارىن مامىر ايىنىڭ سوڭىندا قايتا جالعاستىرماق.