كەڭەستىك توتاليتارلىق جۇيەنىڭ قامىتىن شەشىپ, تاۋەلسىزدىك العان ەلدەردىڭ ءبارى بەلگىسىز ءبىر باعدارعا جولعا شىقتى. ەسكى مەن جاڭا تايتالاسىپ, قۇندىلىقتار كۇنىنە سان قۇبىلىپ, اسپان اينالىپ جەرگە ءتۇستى. الدىڭ – تۇمان, ارتىڭ – جار. بارار باعىتىمىز – بەيمالىم. مەملەكەت بولىپ تۇرۋ, ەل بولىپ قالۋ, ۇلت بولىپ ۇيىسۋدىڭ اڭسارى ادىرا قالىپ, قارا قۇلقىننىڭ قامىن كۇيتتەۋگە ءماجبۇر بولدىق. بەينەلەپ ايتقاندا, اشىق تەڭىزگە سال بايلاپ ەسكەكسىز شىعىپ كەتكەندەي ەدىك. كوك ايدىندا جول تاپپاي قالتىراعان قاڭباق قايىقتى ءتۇرلى يدەيالاردىڭ جال-جال تولقىنى جان-جاعىنان سوعىپ, توڭكەرىپ تاستاماق بولادى. بىراق تولقىن تاعدىرعا قارسى جۇزۋگە قاۋقارى جوق جانى ءسىرى سالىمىز سۋعا كەتپەي العا قاراي ءىلبىپ جۇرە بەرىپتى. تاۋەلسىزدىكتى قىرعىز حالقىمەن قاتار العان بىزگە دە سول تەڭىزدەگى شىبىن جانى شىرىلداعانداردىڭ مۇڭى جات ەمەس. سوندىقتان دا تەمىر ءبىرنازاروۆتىڭ «بەلگىسىز مارشرۋت» فيلمىندەگى ءار ءسات, ءار ديالوگتىڭ كوتەرگەن جۇگى ارقامىزعا ايازداي باتتى.
وسىدان ون جەتى جىل بۇرىن كورەرمەنگە جول تارتقان, سويتە تۇرا قازاق قوعامى ءالى كورە قويماعان بۇل ءفيلمنىڭ سيۋجەتىن, وقيعالار استارىنداعى ايتار ويىن وقىرمانعا شىم-شىمداپ قانا تانىستىرعان ءجون بولار. تۋىندىدا كەلەشەك (اۋىل اتىنا ءمان بەرەرسىز) اۋىلىنا جول تارتقان كونە اۆتوبۋستىڭ ىشىندە قوعامداعى ءارتۇرلى الەۋمەتتىك توپ وكىلدەرى باس قوسادى. اۆتوبۋس ىشىندە كىم جوق دەيسىز... ارىن اقشاعا ساتقان قىز, اۋزى اراقتان قۇرعامايتىن القاش اعا, ادىلەتتى ادامنىڭ وبرازىنداعى ۇرى, الاڭعاسار اۋىل جىگىتى, قىز-كەلىنشەككە قىرعيداي تيەتىن اقىن, اقىننىڭ سۇلۋ سوزىنە اربالعان دارىگەر, الا قاپ ارقالاعان ساۋداگەر اجە, جاڭا تۋعان ءسابيىن ومىراۋىنان ەرتە اجىراتقان انا, بۇرىن اتەيست بولعان مولدا, ءتىنى مەن ءدىنىن ساتقان ميسسيونەر, كونە كەزەڭدى كوكسەيتىن قارت كوممۋنيست, جاڭا زامانعا ەلىتكەن جاس دەموكرات, وقۋشى دەيسىز بە, مۇعالىم دەيسىز بە, پوليتسيا دەيسىز بە, ت.ب ءبارى بار. وسىلاردى كەلەشەك اۋىلىنا اپاراتىن سالدىرلاعان كونە اۆتوبۋس ءىشى – قىرعىزستان, ياعني مەملەكەتتىڭ – اللەگورياسى. اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىسى – قىرعىز بيلىگى. جولاۋشىلار – حالىق. شوپىردى اۋىستىرعان سايىن كورشى ەلدەگى بەرەكەسىز توڭكەرىستىڭ ساياسي سالقىنى مەن حالىققا تيگىزگەن زاردابىن اينادان قاراعانداي انىق كورىپ, رەجيسسەردىڭ جانىن شىرىلداتقان جانايقايىن جازباي تانيسىز.
قالىڭ تۇماندا اداسىپ, جول تاپپاي ساندالعان اۆتوبۋس ىشىندەگى كەيىپكەرلەردىڭ ءوزارا قاقتىعىسى, ۇرىس-كەرىس پەن قاراما-قايشى پىكىرتالاستارى كۇلكى مەن قايعىنى كەزەك تۋعىزىپ, بۇل ساپار ۇلكەن ءبىر وقيعاعا اينالادى. كورەرمەندى اۆتوبۋستىڭ ىشىندە عانا تۇسىرىلگەن فيلمگە بايلاپ قويعان نەندەي كۇش ەكەنىن تۇسىنە الماي دال بولىپ, تۋىندىنىڭ مەتافورالىق ءمانى مەن ماعىناسىنا, رەجيسسەر مەن اكتەرلەردىڭ كاسىبي شەبەرلىگىنە ەرىكسىز باس يەسىز.
قىزىعى, تەمىر ءبىرنازاروۆتىڭ باسىنا بۇل يدەيا 1991-1992 جىلدارى الماتىداعى تەاتر جانە كينو ينستيتۋتىندا ستۋدەنت بولىپ جۇرگەن كەزدە كەلىپتى. الماتىدان اۆتوبۋسقا ءمىنىپ, بىشكەككە شىققان ستۋدەنت وسى ساپاردا كوزبەن كورگەندەرىن شاعىن اڭگىمە ەتىپ جازادى. سول اڭگىمەسىنىڭ جەلىسىمەن ءبىر ساعاتتىق دەرەكتى فيلم ءتۇسىرۋدى ارمانداپ, 2007 جىلعا دەيىن يدەيانى ءيى قانعانشا شيرىقتىرا دامىتادى. ءسويتىپ, اڭگىمەنىڭ باعى ارادا 15 جىل وتكەننەن كەيىن جانىپ, اۆتور ويلاعانداي دەرەكتى ەمەس, 1 ساعات 45 مينۋتتىق تولىقمەترلى كوركەم فيلم كورەرمەنگە جول تارتتى. رەجيسسەر كاستينگ پەن دايىندىققا ءتورت اي ۋاقىت جۇمسايدى. ساحنانىڭ ءبارى تۇگەلدەي پاۆيلون ىشىندە ءبىر عانا كامەرامەن تۇسىرىلەدى. جەتى ايلىق بالادان باستاپ, جاسى جەتپىستەن اسقان قارت ارتىسكە دەيىن ونەر كورسەتكەن (21 اكتەر) كوركەم تۋىندى قىرىق كۇندە تاسپالانىپ, ەكى اي مونتاجدالعان. ارينە, رەجيسسەردىڭ جالعىز كامەرامەن كورەرمەنگە تۇتاس ۇلتتىڭ كوكەيىندەگى مۇڭ-زارىن ايتىپ, زار-زاپىرانىن توكتىرۋى راسىندا ەرلىكپەن پارا-پار ءىس.
ءبىزدى زامانانىڭ زارىن ايتقان ءفيلمدى دۇنيەگە اكەلگەن تالانتتى رەجيسسەردىڭ ءبىلىمدى قازاقستاندا العانى, وسىنداي تۋىندىنىڭ تۋىنا الماتىدان بىشكەككە جول تارتقان اۆتوبۋس ىشىندەگى وقيعانىڭ وزەك بولعانى قۋانتتى. مۇنىڭ سىرتىندا ونەر ادامىنىڭ ءبىر يدەيانى جەرىنە جەتكىزىپ, كوركەم تۋىندىعا اينالدىرۋ ءۇشىن ۇزاق جىلدىق ۋاقىتىن قۇرباندىققا بەرۋى, ءبىلىمى مەن بىلىگىن تەك ءبىر ارناعا قۇيۋى ءبىزدىڭ رەجيسسەرلەردىڭ بويىندا جوق قاسيەت سىندى كورىندى.
قوش! تۇيىندەي ايتقاندا, «بەلگىسىز مارشرۋت» ءفيلمى – كەڭەستەر وداعى قۇلاعاننان كەيىنگى تاۋەلسىزدىك العان ەلدەردىڭ باسىنان وتكەن تاعدىردى بوياماسىز بەينەلەگەن شىعارما. ونەردە شەكارا بولماق ەمەس. سوندىقتان دا كومەديا جانرىندا تۇسىرىلگەن وسى ءبىر تۋىندىنىڭ نارقى جىلدار كەرۋەنى العا وزعان سايىن ارتا بەرەرىنە سەنىم مول.
