بانك بىرىكسە, كىم ۇتادى؟

«Forte» مالىمدەمەسىندە «Home Credit Bank»-ءتىڭ ادەپكىدە ەنشىلەس بانك بولاتىنى, كەيىن «Forte» پلاتفورماسىنا HCB قۇرىلىمىن قابىلداۋ ءۇشىن پلاتفورما دايىندالاتىنى ايتىلعان. «Forte» ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, بۇل ۇدەرىستە HCB-نىڭ راسىمدەرى, ونىمدەرى, كورپوراتيۆتىك مادەنيەتى جانە جيناقتاعان تاجىريبەسى ساقتالادى.

«بۇل ءۇشىن HCB-عا «Forte» قۇرى­لى­مىن­دا جەتكىلىكتى دەڭگەيدە اۆتونوميا بەرىلەدى. مىسالى, HCB-نىڭ قازىرگى فيليالدىق جەلىسى «Forte» فيليالدار جەلىسىمەن قاتار جۇمىس ىستەپ, بۇرىنعىداي باسقارۋ قۇرىلىمى مەن قاعيداتتارى بويىنشا ارەكەت ەتەدى. ينتەگراتسيا شامامەن ءبىر جىلعا سوزىلادى. «Home Credit Bank» ءوز جۇمىسىن بۇرىنعىداي جالعاستىرىپ, وپەراتسيالىق مودەلىن, باستى باعىتىن جانە باسقارۋ ءستيلىن ساقتايدى. بۇل تەك ۇزدىك تاجىريبەلەردى ساق­تاپ قالۋعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار «Home Credit Bank»-تى تابىسقا جەتەلەگەن يكەمدىلىككە, جەدەلدىككە جانە دەربەستىككە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەلىنەدى بىزگە بەرگەن جاۋاپتا.

بانك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, بىرىگۋ ۇدەرىسى سالا تۇراقتىلىعىن ارتتىرىپ, ونىمدەر بويىنشا ساراپتامانى تەرەڭ­دەتۋگە جانە تەحنولوگيالىق جاڭعىرۋعا جول اشادى.

«Home Credit Bank» ءوز كەزەگىندە شتاتتىق قۇرىلىم, وپەراتسيالىق جانە ىشكى بيزنەس-پروتسەستەردىڭ وزگەرمەيتىنىن, سونداي-اق قىزمەتكەرلەر ءوز لاۋازىمى مەن ەڭبەك شارتتارىن ساقتايتىنىن مالىمدەدى.

«بانك كليەنتتەرگە بارلىق قىزمەتتى ادەتتەگى رەجىمدە, بۇرىنعى تالاپتار بو­يىن­شا ۇسىنا بەرەدى. مىندەتتەمەلەر تولىق كولەمدە ورىندالۋدا. مامىلەنىڭ جۇزەگە اسۋى بانك قىزمەتىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە ونىمدەر سپەكترىن كەڭەيتۋگە جول اشادى. «ForteBank»-پەن جاسالعان مامىلە – تاراپتار ءۇشىن تابىستى ءارى ستراتەگيالىق ءتيىمدى كەلىسىم. بۇل HCB-نىڭ جيناقتالعان تاجىريبەسىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە شىعارۋعا, كليەنتتەرگە قىزمەت كورسەتۋ ستاندارتتارىن كوتەرۋگە جانە نارىقتاعى ۇستانىمىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بانك 20 جىل ىشىندە قازاقستاندا سەنىمدى قارجى ينستيتۋتىنا اينالىپ, ءونىم جەلىسىن كەڭەيتىپ, تۇراقتى بيزنەس-مودەل قالىپتاستىردى. «ForteBank» – سەنىمدى, تاجىريبەلى ارىپتەس جانە بانك قىزمەتىن وعان تاپسىرۋ ارقىلى دامۋ ساباقتاستىعى قامتاماسىز ەتىلەدى», دەدى بانك وكىلى «Egemen» تىلشىسىمەن سۇحباتتا.

HCB مالىمەتىنشە, قازىر بانك اكتيۆتەرى 1,1 ترلن تەڭگەدەن اسادى. 1 ملن-نان استام جەكە كليەنت جانە 42 مىڭنان اسا شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىسى بانك قىزمەتىن پايدالانادى. ەل اۋماعىندا 58 بولىمشە مەن 146 ميكروكەڭسە جۇمىس ىستەيدى. مەنشىكتى كاپيتالى 208,8 ملرد تەڭگەدەن اسقان. NPL90+ دەڭگەيى – 6,05%. «Fitch Ratings»-تەن العان رەيتينگى – «BB–», بولجام – «تۇراقتى».

بانك ماسەلەلەرى بويىنشا تاۋەلسىز سا­راپ­شى نۇرجان بياقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, «Home Credit Bank» بانكتى ساتۋ تۋرالى ءتيىم­دى شەشىمدى دەر كەزىندە قابىلداپ وتىر.

«2022 جىلى اقپاندا رەسەي مەن ۋكرا-ي­ن­­ا اراسىندا شيەلەنىس باستالعان كەزدە بانك­تىڭ بىرقاتار رەسەيلىك اكتسيونەرى سانك­تسياعا ۇشىراماس ءۇشىن اكتسيونەرلەر قا­تارىنان شىعىپ كەتتى. ءسويتىپ, بانك يە­لەرى رەتىندە تەك چەحيالىق توپ قالدى. وسىنداي كەزدە بولات وتەمۇراتوۆ يەلىك ەتەتىن «ForteBank» اتىنان ۇسىنىستىڭ جاسالۋى «Home Credit Bank» اكتسيونەرلەرى ءۇشىن وتە ءتيىمدى كورىندى. «Forte» بۇل بانكتىڭ بارلىق وبلىس پەن اۋداندارداعى بو­لىمشەلەرىن, قارىز پورتفەلى بويىنشا ءتاۋىر تەڭگەرىمدەرىن ەسكەرە وتىرىپ ۇسى­نىس جاسادى, وعان «Home» كەلىستى. كەي­بىر وليگارحتار قوجالىق  جاسايتىن­ كولەڭكەلى توپ­تاردان نەمەسە بيلىك قۇرىلىمىنداعى كەيبىر توپتاردان قانداي دا ءبىر قىسىم كورگەنشە, قانداي دا ءبىر سانكتسيالىق قىسىمدارعا ۇشىراعانشا ولار ءۇشىن نارىقتان كەتكەن قولايلى. ارينە, ولار تەك قازاقستاندىق نارىقتان كەتىپ وتىر. مەنىڭشە, العان اقشانى باسقا جوبالارعا سالادى. ناقتىراق ايتقاندا, ميكروقارجىلىق ۇيىمدى ساتىپ الىپ, ونى ترانسفورماتسيالاپ, كەزەكتى ەكىنشى دەڭگەيلى بانككە اينالدىرۋى مۇمكىن», دەگەن بولجامىن ايتادى.

«R-Finance» قارجىلىق كەڭەسشىسى ارمان بايعانوۆ, مامىلەنى تازا كوممەر­تسيا­لىق جوبا دەيدى.

«Home Credit Bank» ەلدەگى احۋالمەن جاقسى تانىس, سوندىقتان دەر كەزىندە ساتىپ, ءتيىستى پايداسىن العىسى كەلگەن سياقتى. سولاي سالعان ينۆەستيتسياسىن قايتارادى. ولار نەگىزىنەن تۇتىنۋشىلىق نەسيە بەرەدى, بۇل رەتتە «Kaspi» بانكپەن باسەكەلەسۋ دە وڭايعا تۇسپەيدى. ال «ForteBank» مۇنداي مامىلەنى جاساسۋ ار­قىلى مۋلتيپليكاتيۆتى اسەرگە يە بو­لادى. ولاردا تۇتىنۋشىلىق نەسيە دە, كورپوراتيۆتى نەسيە دە جاقسى جول­عا قويىلعان. سوندىقتان مامىلەدەن «Forte»-ءنىڭ ۇتارى كوپ. ويتكەنى جاڭادان دە­پو­زيت­تىك, كليەنتتىك بازا قوسىلعالى وتىر. وسى­نىڭ اسەرىنەن ولار وپەراتسيالىق شى­عىن­دارىن دا ازايتادى. ۇنەمى وسىلاي ەكى بانك كۇيىندە تۇرا بەرمەيدى عوي. بىرىگەدى, بىرىككەن سوڭ بۇكىل كاپيتال «Forte»-گە قۇيىلادى. «Halyk Bank» قاتارىنا «قازكومدى» قوسىپ العان كەزدە كىرىستىلىگى دە, كاپيتالدانۋ دەڭگەيى دە ءوسىپ شىعا كەلدى», دەيدى ول.

جاقىندا «Dala Inside» تەلەگرام-ارناسى «ەۋرازيالىق بانك» ءۇشىن تالاس باستالدى» دەگەن اقپارات تاراتتى. ولاردىڭ جازۋىنشا, «Freedom» مەن «تسەنتركرەديت» توبى «ەۋرازيالىق بانككە» كوز سالۋى مۇمكىن.

«كەلىسسوزدەردەگى باستى پروبلەما – «ەۋرازيالىق بانكتىڭ» ءۇش تەڭ اكتسيونەرى اراسىندا ءوزارا ءبىتىم جوق. شوديەۆ پەن ماشكەۆيچ تاراپى بانكتى جاقسى سوماعا ساتىپ, سەكتوردان كەتكىسى كەلەدى. وعان شۋحرات يبراگيموۆ كەلىسپەي وتىر», دەپ جازدى ارنا.

ايتپاقشى, «Dala Inside» ارناسى «Forte» توبى «Home Credit Bank»-ءتى شامامەن 1 ملرد دوللارعا ساتىپ الدى دەپ ەسەپتەيدى. بۇل ارنانىڭ سوزىنە قاراساق, وليگارحتار 2 ملرد دوللار ۇسىنسا «ەۋرازيالىق بانكتى» كەلىستىرۋگە بولاتىن سىڭايلى. بىراق وعان تۋرلوۆ پەن بايسەيىتوۆتە باسى ارتىق اقشا جوق كورىنەدى. سوندىقتان «ەۋرازيالىق بانك» اكتسيونەرلەرىنە جاسالاتىن ۇسىنىس 800 ملرد تەڭگەمەن شەكتەلۋى مۇمكىن.

ءبىز بۇل ماسەلەنىڭ دە ءمان-جايىن «ەۋرازيالىق بانكتەن» سۇرادىق. ولاردىڭ ايتۋىنشا, بانككە باسقا قارجى ۇيىمدارىنان بىرىگۋ تۋرالى رەسمي ۇسىنىس تۇسكەن جوق.

«مۇنداي شەشىمدەر تەك اكتسيونەرلەر­دىڭ قۇزىرىندا. قازىر بانك ءوزىنىڭ دامۋ ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋدى كوز­دەيدى جانە وسى باعىتتا جۇمىسىن جال­عاس­تى­رادى. ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا نا­رىقتىڭ نەگىزگى سەگمەنتتەرىندەگى ءوز پوزي­تسيالارىن ساقتاپ, نىعايتۋدى جوسپارلاپ وتىر. تسيفرلىق سەرۆيستى دامىتۋعا, ين­نوۆاتسيالىق شەشىمدەر ەنگىزۋگە جانە قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا با­سىم­دىق بەرەمىز. باستى باعىتىمىزدىڭ ءبىرى – سەنىمدىلىك پەن تۇراقتىلىققا نەگىزدەلگەن ورنىقتى ءوسۋ», دەپ قىسقا قايىردى.

«Dala Inside» ساراپشىلارى «ەگەر «ەۋرازيالىق بانك» ساتىلماي قويسا, وندا رەزەرۆتى تىزىمدە «نۇربانك» بار» دەيدى. بۇل ساۋالدى ناقتىلاۋ ماقساتىندا «نۇربانككە» رەسمي ساۋال جولدادىق, الايدا جاۋاپ كەلگەن جوق.

«نۇربانك»-ءتىڭ قارىز پورتفەلىنىڭ جاعدايى سونشالىقتى جاقسى ەمەس.  قانشا تىرىسسا دا قارىز پورتفەلىن جاقسارتا المادى. كىرىستىلىگى اناۋ ايت­قانداي جوعارى ەمەس. پرۋدەنتسيالدىق نورماتيۆتەر تولىققاندى ساقتالىپ جاتقان جوق. «نۇربانك» پەن «ەۋرازيالىق بانك» بىرىگۋدى ويلاستىرۋى مۇمكىن. بىراق «نۇربانك» «Halyk Bank»-كە قوسىلۋى دا مۇمكىن. ويتكەنى «نۇربانك» كەزىندە بۇرىنعى پرەزيدەنت نازارباەۆقا جاقىن بولدى عوي. سوندىقتان ق ۇلىباەۆتار وتباسى اكتسيونەرلەرى دەڭگەيىندە كەلىسىم جاساسۋى ىقتيمال. «ەۋرازيالىق بانكتە» كەزىندە «كاپيتال بانكتى» وزىنە قوسىپ الاتىن مۇمكىندىك بولدى. الايدا ول پروبلەمالىق بانك بولعاندىقتان, ونداي شەشىمگە بارماعان سياقتى», دەيدى نۇرجان بياقاەۆ.

قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى بانكتەردىڭ ىرىلەنۋىنەن ەشقانداي وعاش قيمىل بايقالمايدى دەگەن كوزقاراستا. سونداي-اق ولار اگەنتتىكتە «نۇربانك» جانە «ەۋرازيالىق بانك»-پەن مامىلە جۇرگىزۋ تۋرالى اقپارات جوق دەپ ءمالىم ەتتى. ساراپشى ارمان بايعانوۆتىڭ پايىمداۋىنشا, بىرىگۋ بانكتەرگە پايدالى, ال نارىق ءۇشىن ءتيىمسىز.

«سەبەبى بانك ازايعان سوڭ باسەكە دە ازايادى. سەكتوردىڭ مونوپوليالىق سيپاتى كۇشەيەدى. ءىرى سەگمەنتتەر ارقاشان ءوزارا وڭاي كەلىسىمگە كەلە الادى. بۇل جەردە زارداپ شەگەتىندەر – اينالىپ كەلگەندە جەكە تۇلعالار. باسەكە دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى قارجىلىق قىزمەتتەر قۇنىنىڭ قىمباتتاۋىنا اكەلىپ سوعۋى ىقتيمال», دەيدى ول.

سەگمەنتتەگى وزگەرىستەردىڭ سيپاتىن سان قىرىنان تاپسىرلەۋگە بولادى: نارىقتاعى ۇلەسىن كوبەيتۋ, قارجىلىق مۇمكىندىگىن مولايتۋ, شەتەل نارىعىنا شىعۋ, تاعىسىن تاعى. بىراق سان الۋان سەبەپتىڭ اراسىندا ساياسي, گەوساياسي مۇددەنىڭ دە سىنالاپ ەنىپ جاتقانىن جاسىرۋعا بولماس. سەگمەنتتەگى وسى جولعى دابىل قاي تاراپتان كەلدى؟ كەلەسى كەزەك كىمدىكى؟