سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – جانگەلدى ابدىعالىم
وبلىس باسشىسى الدىمەن ءوڭىردىڭ باستى جەتىستىكتەرىنە توقتالدى.
«2024 جىلى جالپى وڭىرلىك ءونىم كولەمى 9 ترلن تەڭگەدەن استى, ونىڭ 45%-ى ونەركاسىپ سالاسىنا تيەسىلى. بيىل بۇل كورسەتكىشتى 7%-دان اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. جىلدىڭ العاشقى بەس ايىندا ونەركاسىپ ءوندىرىسى 2 ترلن تەڭگەگە جەتتى. ءوسىم – 8,9%. ونەركاسىپ ونىمدەرىنىڭ 78%-ى وڭدەۋ سەكتورىنا تيەسىلى ەكەنىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل باعىتتا مەتاللۋرگيا, ماشينا جاساۋ, حيميا, قۇرىلىس يندۋسترياسى كوش باستاپ تۇر. نەگىزگى كاپيتالعا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى – 327 ملرد تەڭگە. ونى جىل سوڭىنا دەيىن 1,5 ترلن تەڭگەگە جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى وبلىس اكىمى ە.بولەكپاەۆ.
2031 جىلعا دەيىن وڭىردە 108 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلادى دەگەن جوسپار بار. ولاردىڭ جالپى قۇنى 4,3 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. ياعني 11 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلادى. بيىلدىڭ وزىندە 200 ملرد تەڭگەدەن اساتىن قاراجاتقا 36 جوبا ىسكە قوسىلادى. سونىڭ ارقاسىندا 2 مىڭنان استام ادام جۇمىسپەن قامتىلادى.
ءوڭىر باسشىسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءىرى جوبالاردى اتاپ ءوتتى. بۇل قاتاردا مەتالل بۇيىمدارىن ىستىق مىرىشپەن قاپتاۋ زاۋىتى, بولاتتان تىك تىگىستى قۇبىر شىعاراتىن «تەمپو قازاقستان» زاۋىتى, وساكاروۆ اۋدانىنداعى «گيپەربورەيا» جەل ەلەكتر ستانساسى, «سيلۋمين وف كازاحستان» كومپانياسىنىڭ اليۋميني رادياتورلار زاۋىتى بار. سونىمەن بىرگە وسى جىلدىڭ ءىرى جوباسى – «Qaragandy Power Silicon» فەرروسيليتسي وندىرەتىن كەشەن.
بيىل قاراعاندى, ساران, تەمىرتاۋ قالالارىندا ءۇش شاعىن ونەركاسىپ ايماعى ىسكە قوسىلادى. ولاردىڭ ءبىرى 20 مىڭ شارشى مەتر اۋماققا, «Qarmet Service» بازاسىندا ورنالاسادى. شاعىن قالالار ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋدىڭ تاعى ءبىر باعىتى – ءتۋريزمدى تۇلەتۋ. بالقاش وڭىرىندە تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى كەشەندى دامىتۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. كول جاعالاۋىن جاڭارتۋ, جىل سايىن وتەتىن «Balkhash-TourFest» فەستيۆالى تۋريستەر سانىن 10–15%-عا ارتتىرۋعا سەبەپ. بالقاش اۋەجايىن قايتا جاڭعىرتۋ اياقتالىپ قالدى.
وبلىستا 99 مىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىسى جۇمىس ىستەيدى. بيزنەستە 245 مىڭعا جۋىق ادام ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. جىل سوڭىنا قاراي شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى وڭىرلىك جالپى ءونىمنىڭ 22,8%-ىنا جەتىپ قالادى. كاسىپكەرلەرگە 15,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە قولداۋ كورسەتىلدى, ونىڭ ىشىندە, 11,6 ملرد تەڭگەسى سۋبسيديا, كەپىلدىك, شاعىن نەسيە ەسەبىنەن بەرىلگەن كومەك.
ساۋدا كولەمى جونىندە وبلىس رەسپۋبليكادا 4-ورىندا. ساۋدا سالاسىن تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى جالعاسىن تاۋىپ جاتىر. «تeez» ماركەتپلەيسى ەرەكشە قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. ونىڭ 2025 جىلعا جوسپارلانعان اينالىمى – 1 ملرد تەڭگە. بۇل وتكەن جىلعىدان 6 ەسە كوپ.
اگرارلىق سەكتوردا دا ايتارلىقتاي جەتىستىك بار. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ جالپى كولەمى بيىل 64,8 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. سونىمەن قاتار 46 ملرد تەڭگەگە 33 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. اگرارلىق سەكتوردا قولعا الىنعان ءىرى جوبالاردىڭ قاتارىندا نۇرا اۋدانىندا قۇرىلىسى اياقتالعان ءسۇت فەرماسىن مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. وساكاروۆ اۋدانىندا 6 مىڭ باسقا ارنالعان ءسۇت فەرماسىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. بۇل جوبالار وبلىستاعى ءسۇت ونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىستى تولىق قامتيدى. مال شارۋاشىلىعى, كارتوپ ءوسىرۋ, سۋارمالى ەگىنشىلىكتە زاكىرلىك جوبالار دامىپ كەلەدى. مىڭداعان گەكتار سۋارمالى جەرلەر اۋىل شارۋاشىلىعى اينالىمىنا قايتارىلدى. سونداي-اق وبلىستا زاماناۋي كارتوپ قويمالارى, كوكونىس, استىق ساقتاۋ ورىندارى, قايتا وڭدەۋ كەشەندەرى سالىنىپ جاتىر.
ءوڭىر باسشىسى جىل سوڭىنا دەيىن 545 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«بالقاش – بۋرىلبايتال», «قاراعاندى – قارقارالى» جول ۋچاسكەلەرى اياقتالۋعا جاقىن. «قاراعاندى – جەزقازعان» باعىتى بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنىپ جاتىر. «دوستىق – مويىنتى» تەمىرجول ۋچاسكەسى ءوڭىردىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن 5 ەسە ارتتىرماق.
قاراعاندى اۋەجايىن جۇك تەرمينالىنا اينالدىرۋ حالىقارالىق جۇك رەيستەرىنىڭ سانىن, سونىڭ ىشىندە ەۋروپا, قىتاي باعىتىن دا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اۋەجاي ارقىلى جىلىنا 50 مىڭ توننا جۇك اينالىمى وتەدى.
ء«وڭىر كولەمىندە 36 سۋ نىسانى سالىنىپ, جاڭعىرتىلىپ جاتىر. بۇل 200 مىڭنان استام اۋىل تۇرعىنىنىڭ تازا سۋعا قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتەدى. قوسىمشا ارنايى مەملەكەتتىك قور قاراجاتى ەسەبىنەن 11 سۋ قۇبىرى جوباسى ىسكە اسىرىلادى. وسى ورايدا گازداندىرۋ جۇمىستارىنىڭ دا جۇيەلى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتقىم كەلەدى. قاراعاندى مەن تەمىرتاۋدا 5 266 ءۇي گازعا قوسىلدى, تاعى 4 323 ۇيدە قوسىلۋعا تەحنيكالىق مۇمكىندىك بار», دەدى وبلىس اكىمى.
ايماقتا 6 جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, تاعى 8 مەكتەپ سالىنىپ جاتىر. ونىڭ التاۋى «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا بوي كوتەرەدى. سونىمەن قاتار قازىرگى ۋاقىتتا 13 مەكتەپ جوندەلىپ, 2027 جىلعا دەيىن 68 وقۋ ورنىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلەدى. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس اۋىلدىق جەرلەردە 92 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى سالىنىپ جاتىر. ولاردىڭ 51-ءى ارنايى مەملەكەتتىك قور قاراجاتى ەسەبىنەن, ياعني قايتارىلعان اكتيۆتەر ەسەبىنەن جۇزەگە اسادى. قازىردىڭ وزىندە 40 نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى.
ء«بىز مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن قولداۋدى كۇشەيتتىك. دارىگەرلەرگە بەرىلەتىن كوتەرمە جاردەماقى 8,5 ملن تەڭگەگە دەيىن كوبەيدى. بۇل تاجىريبە اۋىلدا عانا ەمەس, قالادا دا قولدانىلادى. وتكەن جىلى 62 دارىگەر تارتىلسا, بيىل تاعى 70 دارىگەر كەلمەك», دەدى وبلىس اكىمى.
سونداي-اق وبلىس اكىمى مادەنيەت سالاسىندا دا جاعىمدى جاڭالىقتار بار ەكەنىن جەتكىزدى. «دەمەۋشىلەر قاراجات ەسەبىنەن ءۇش ماڭىزدى مادەني نىسان – تسيرك, «شالقىما» كونتسەرت زالى, ك.ستانيسلاۆسكي اتىنداعى قاراعاندى دراما تەاترىنىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنىپ جاتىر. كونتسەرتتىك زال قۇرىلىسى ءالى دە كەلىسىلۋدە. وسى رەتتە وبلىستىڭ بەينەلەۋ مۇراجايىن جەكە عيماراتقا كوشىرۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن تاپپاي تۇر. قازىردە ءبىر نىساندارمەن كەلىسسوزدەر ءجۇرىپ جاتىر, الايدا ول تۋرالى ايتۋعا ءالى ەرتە», دەدى ەرماعانبەت قابدۋلا ۇلى.
بريفينگ بارىسىندا ايماق باسشىسى جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
قاراعاندى وبلىسى
