شارۋاشىلىق • 04 شىلدە, 2025

ۇن تارتۋشىلاردىڭ ۇپايى تۇگەلدەنەدى

40 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان بىرەر اي بۇرىن ۇن تارتاتىن كاسىپورىنداردىڭ جاپپاي جابىلىپ جاتقانى تۋرالى اقپارات تاراعان. بۇرىن ورتالىق ازيا ەلدەرى ۇندى بىزدەن ساتىپ السا, ەندى بيدايدى عانا ساتىپ الىپ, ۇن وڭدەۋدى وزدەرى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. سالدارىنان وتاندىق ۇن وڭدەۋشىلەر ءۇشىن وتكىزۋ نارىقتارى تارىلدى. وسى رەتتە «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىمشارت كورپوراتسيا­سى» ۇن تارتۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىگىن نارىقتىق باعامەن قامتاماسىز ەتپەك.

ۇن تارتۋشىلاردىڭ ۇپايى تۇگەلدەنەدى

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ىشكى نارىقتاعى استىققا قاتىستى احۋالدى تۇراقتى دەپ باعالاپتى. ولاردىڭ مالىم­دەۋىنشە, قولدا بار كولەم ۇن تارتۋ, مال جانە قۇس شارۋاشىلىعى سياقتى نەگىزگى سالالاردىڭ سۇرا­نىسىن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە جەتكىلىكتى. ال «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىمشارت كورپوراتسياسى» ءتۇرلى كلاستاعى بيدايدى ساتۋدى جالعاستىرىپ جاتىر جانە مۇد­دەلى ساتىپ الۋشىلارعا استىقتى نارىقتىق باعامەن ۇسىنۋعا دا­يىن كورىنەدى.

«2025 جىلعى 19 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا ىشكى نارىقتا 3-كلاسس بيدايىنىڭ ورتاشا باعاسى قوسىلعان قۇن سالىعىمەن بىرگە تونناسىنا 100 000 تەڭگەنى, ال 4-كلاسس بيدايىنىڭ باعاسى تونناسىنا 95 000 تەڭگەنى قۇرادى. بيىل كوكتەمدە ەلدە بيدايعا سۇرانىس ارتتى, بۇل ونىڭ باعاسىنىڭ ازداپ وسۋىنە الىپ كەلدى. 2024 جىلعى قاراشامەن سالىستىرعاندا, استىقتىڭ باعا­سى 25%-دان اسپايتىن دەڭ­گەيدە ءوستى. الايدا باعانىڭ ءوسۋى تۇتى­نۋشىلار تاراپىنان ساتىپ الۋ بەلسەندىلىگىنە ايتارلىقتاي اسەر ەتكەن جوق», دەپ حابارلادى كورپوراتسيا.

جىل باسىنان بەرى ۇلتتىق وپەراتور 483,6 مىڭ توننا استىق وتكىزگەن. ونىڭ نەگىزگى ساتىپ الۋشىلارى – ۇن تارتۋ كاسىپ­ورىن­دارى, قايتا وڭدەۋ زاۋىتتارى, مال جانە قۇس شارۋاشىلىعى سۋبەكتىلەرى.

ايتا كەتەرلىگى, ىشكى نارىقتا بيداي باعاسى 2023 جىلدان باس­تاپ تومەندەي باستاعان. سول كەز­دە استىقتى ساتۋ باعاسى ونىڭ وندىرىستىك وزىندىك قۇنىن جاپ­پاعان ەدى. بۇل جاعداي اگرار­شى­لارعا ەلەۋلى قارجىلىق قيىن­دىق­تار تۋعىزدى. 2024 جىلعى كۇز­دە استىقتىڭ مول ءونىم بە­رۋى مەن ۇسىنىستىڭ ارتۋى­نا باي­لانىستى نارىقتا تاعى دا باعا­نىڭ تومەندەۋى بايقالدى. 2025 جىلدىڭ كوكتەمىندە وڭدەۋ كا­سىپ­­­ورىندارى مەن ترەيدەرلەر تا­را­­پىنان سۇرانىس جاندانىپ, بي­داي باعاسى بىرتىندەپ وسە باس­تادى.

بۇگىندە «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىم­شارت كورپوراتسياسى» قورىندا 1,1 ملن توننا استىق بار. ونىڭ ىشىندە 500 مىڭ توننا كولەمىندە ازىق-ت ۇلىككە ارنالعان تۇراقتى قور جانە 200 مىڭ توننا مال ازىعى ساقتاۋلى.

2025 جىلعى ماۋسىم ايىنىڭ باسىنداعى دەرەك بويىنشا ەلىمىزدە استىق قورى تۇراقتى دەڭ­گەي­دە ساقتالىپ وتىر ءارى ىشكى نارىقتىڭ سۇرانىسىن تولىق قامتاماسىز ەتەدى. ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس, ەلىمىزدە بيداي قالدىعى 7,37 ملن توننانى قۇرايدى. ونىڭ 2,7 ملن تونناسى – وسىمدىك شارۋا­شىلىعىمەن اينالىساتىن زاڭدى تۇل­عالاردىڭ يەلىگىندە, 2,6 ملن تونناسى – ەلەۆاتورلاردا, 818 مىڭ تونناسى – ۇن تارتۋ جانە جارما كاسىپورىندارىن­دا, 167 مىڭ توننا – كوتەرمە ساۋ­داگەرلەر مەن باسقا دا يە­لەر­دىڭ قارا­ماعىندا. جىل­دىق ىشكى قاجەتتىلىك شامامەن 6 ملن توننا دەپ باعالانادى. دەمەك, قازىرگى قورلار نەگىزگى تۇتىنۋشىلاردى ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋگە جەت­كىلىكتى.

«بۇل كورسەتكىشتەر استىق نارىعىنىڭ تۇراقتى ەكەنىن, ىشكى سۇرانىستى تولىق قام­تاماسىز ەتىپ قانا قويماي, بەل­گى­لەنگەن كولەمدە ەكسپورتتى جالعاستىرۋ مۇمكىندىگىن دە كور­سەتەدى. 2024 جىلى ەلدە رەكورد­تىق استىق جينالدى – وڭدەۋدەن كەيىنگى سالماقتا 25,2 ملن توننا, ونىڭ ىشىندە 18,6 ملن تونناسى – بيداي. بۇكىل ماركەتينگتىك جىل بويى ۇن تارتۋ جانە مال شارۋاشىلىعى سالا­لارى ءۇشىن قولايلى باعا ساقتالدى. سونىمەن قاتار قا­زىر­گى ۋاقىتتا «ازىق-ت ۇلىك كور­پوراتسياسىنىڭ» قوي­ما­لارىندا 1,2 ملن توننا استىق بار, ونىڭ ىشىندە 1,0 ملن تونناسى ازىق-ت ۇلىككە ارنالعان. قاجەت بولعان جاعدايدا ۇن تار­تۋ كاسىپورىندارى «ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسىنا» جۇگىنە الادى», دەلىنگەن مينيسترلىك مالىمدەمەسىندە. 

سوڭعى جاڭالىقتار