ەسىرتكى • 26 ماۋسىم, 2025

باس پروكۋراتۋرادا ەسىرتكى بيزنەسىنىڭ جاھاندىق سىن-قاتەرلەرىن تالقىلادى

90 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

باس پروكۋراتۋرادا «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا حالىقارالىق ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس كۇنىنە ورايلاستىرىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدىلىقتى, قۇقىقتىق ءتارتىپتى جانە قىلمىسقا قارسى كۇرەستى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ وتىرىسى وتكىزىلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.

باس پروكۋراتۋرادا ەسىرتكى بيزنەسىنىڭ جاھاندىق سىن-قاتەرلەرىن تالقىلادى

كەڭەس الاڭىندا ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا بايلانىستى قازىرگى زامانعى سىن-قاتەرلەر قارالىپ, ولاردى ۇلتتىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە بەيتاراپتاندىرۋ بويىنشا بىرلەسكەن شارالار ازىرلەندى.

وتىرىسقا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ, ۇكىمەتتىڭ وكىلدەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارى, حالىقارالىق سەرىكتەستەر, سونىڭ ىشىندە بۇۇ-نىڭ ەسىرتكى جانە قىلمىس جونىندەگى باسقارماسى, ەقىۇ, ءواواۇو (ەسىرتكى قۇرالدارىنىڭ, پسيحوتروپتىق زاتتار مەن ولاردىڭ پرەكۋرسورلارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەس جونىندەگى ورتالىق ازيا وڭىرلىك اقپاراتتىق ۇيلەستىرۋ ورتالىعى), CADAP, شەت ەلدەردىڭ ديپلوماتيالىق ميسسيالارى (قازاقستانداعى اقش, گەرمانيا, قىتاي, ساۋد اراۆيا كورولدىگى, تۇركيا مەملەكەتتەرىنىڭ ەلشىلىكتەرى), سونداي-اق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

ءوز سوزىندە باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەلىمىزدە ەسىرتكى بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىگىن قاتاڭداتۋعا, ەسىرتكى ارنالارىن انىقتاۋ جانە جولىن كەسۋ تەتىكتەرىن تسيفرلاندىرۋعا, قارجى اعىندارىن جابۋعا جانە حالىقارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتۋگە نەگىزدەلگەن ەسىرتكىگە قارسى جۇيەلى ساياسات ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

ەسىرتكىنى باقىلاۋ جونىندەگى بۇۇ-نىڭ بارلىق ءۇش نەگىزگى كونۆەنتسياسىن راتيفيكاتسيالاعان قازاقستان بۇۇ-نىڭ ەسىرتكى جونىندەگى كوميسسياسىنىڭ قۇرامىنا سايلانعان جانە 2029 جىلعا دەيىن ازيا-تىنىق مۇحيتى ءوڭىرىنىڭ اتىنان وكىلدىك ەتەدى, بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزگە ەلەۋلى جاۋاپكەرشىلىكتى جۇكتەيدى.

سوڭعى بەس جىلدا زاڭسىز اينالىمنان الىنعان سينتەتيكالىق ەسىرتكىنىڭ كولەمى 100 ەسەگە - 13 كگ-نان 1,5 تونناعا دەيىن ۇلعايعان.

تەك اعىمداعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ 9 ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ, ونىڭ ىشىندە 3 ترانسۇلتتىق توپ جويىلعان. ەسىرتكى جەتكىزۋدىڭ 111 ارناسى جابىلعان, ونىڭ 19-ى حالىقارالىق.

قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بارلىعى 10 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا ەسىرتكى تابىسىن بۇعاتتاعان. 

«Follow the money» قاعيداتى بويىنشا كريپتوۆاليۋتالاردى پايدالانا وتىرىپ, جاسالعان قىلمىستىق سحەمالاردىڭ جولى كەسىلگەن, 2,4 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا 50 مىڭنان استام دروپ-شوتتار بۇعاتتالعان.

رەزونانستىق تەرگەۋلەردىڭ ناقتى مىسالدارى جاريا ەتىلدى.

ماڭعىستاۋ وبلىسىندا قىلمىستىق توپ جويىلعان, ولاردىڭ 2,3 ملرد تەڭگە سوماسىنا قولما-قول اقشالارى مەن تسيفرلىق اكتيۆتەرى تاركىلەنگەن.

ۇلىتاۋ وبلىسىندا شەتەل ازاماتتارى ۇيىمداستىرعان «Kaef-mafia» ءىرى ەسىرتكى الاڭى انىقتالىپ, جويىلعان. 6 ميلليون اقش دوللارى كولەمىندەگى كريپتوۆاليۋتا بۇعاتتالىپ, ءۇش ادام ۇستالعان, تورتەۋىنە ىزدەۋ جاريالانعان.

حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلعان.

شىمكەنت قالاسىندا ارنايى پروكۋرورلار العاش رەت اقش ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس باسقارماسىمەن (DEA) بىرلەسىپ,«كاربون» ەسىرتكى ماركەتىنە قاتىستى ءىس بويىنشا مەملەكەتارالىق جەدەل-تەرگەۋ توبىن قۇرعان. كريپتوۆاليۋتا ترانزاكتسياسىن قوسا العاندا, شەتەلدىك شوتتار انىقتالعان.

ناتيجەسىندە حالىقارالىق قىلمىستىق سحەما اشىلىپ, 70 ملرد تەڭگەگە 500 مىڭ زاڭسىز ترانزاكتسيا انىقتالعان, 500 ملن تەڭگە م ۇلىككە تىيىم تاركىلەندى. 24 قىلمىسكەر ۇستالىپ, 18-ءى قاماۋعا الىندى.

ب. اسىلوۆ اتاپ وتكەندەي, تسيفرلىق ەسىرتكى جەلىسى قازاقستان ءۇشىن جاڭا شىندىققا اينالعان. ەسىرتكى قىلمىستارىنىڭ بارلىعى دەرلىك ينتەرنەت كەڭىستىگىندە جاسالادى جانە كوبىنەسە شەتەلدەن ۇيىمداستىرىلادى.

ەسىرتكى بيزنەسىنىڭ جاھاندانۋى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, حالىقارالىق سەرىكتەستەردىڭ جانە ازاماتتىق قوعامنىڭ جاڭا تاسىلدەرى مەن كۇش-جىگەرىن شوعىرلاندىرۋدى تالاپ ەتەدى.

زاڭنامالىق رەفورما باستالعان.

سونداي-اق, ەسىرتكى وندىرگەنى ءۇشىن ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا دەيىن جازا كۇشەيتىلگەنى ايتىلدى. ءبىر مەزگىلدە ەسىرتكى تىزبەگىنىڭ ەڭ تومەنگى بۋىنىنا جاتاتىن «ەسىرتكى جاسىرىپ كەتۋشىلەر» ءۇشىن جازالاۋ شارالارى جەڭىلدەتىلگەن.

بۇل وزگەرىستەر 3 800-دەن استام سوتتالۋشىعا اسەر ەتكەن: 328-ءى بوساتىلىپ, 2 600-دەن استامىنا جازالاۋ مەرزىمى قىسقارتىلعان.

وتىرىس بارىسىندا, حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى بىرلەسكەن ءىس-قيمىلدارعا قاتىسۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن راستادى.

سونىمەن بىرگە, باس پروكۋرور ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ نازارىن ترانسۇلتتىق ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىل, حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن جانە كريپتوبيرجالارمەن ىنتىماقتاستىق, ەسىرتكى جارناماسىنىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا قوسىمشا شارالار قابىلداۋ قاجەتتىگىنە اۋداردى.

ناشاقورلاردى وڭالتۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.

قاداعالاۋ ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى قوعامنىڭ ناشاقورلىققا, اسىرەسە جاستار اراسىندا تۇراقتى يممۋنيتەتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

وسىعان بايلانىستى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا وقۋ-اعارتۋ جانە ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, ازاماتتاردى ناشاقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلعا تارتۋ ارقىلى پروفيلاكتيكالىق جۇمىستى جانداندىرۋ ۇسىنىلدى.

قوعامدىق ۇيىمدار, ونىڭ ىشىندە ءىىم جانىنداعى ەسىرتكى قۇقىق بۇزۋشىلىقتارىنىڭ الدىن الۋ جونىندەگى كەڭەسى سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان اقپاراتتىق كومپانيالاردى بلوگەرلەردىڭ, سپورتشىلاردىڭ جانە جاستار بىرلەستىكتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكىزۋ بويىنشا باستامالار كوتەردى.

وتىرىس سوڭىندا ەسىرتكى بيزنەسىمەن كۇرەسكە ۇلەس قوسقان قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرى, سونداي-اق ەسىرتكىگە قارسى ساياسات پەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان حالىقارالىق ارىپتەستەر مەن ازاماتتىق سەكتور وكىلدەرى ماراپاتتالدى.

وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ترانسۇلتتىق ەسىرتكى بيزنەسىنىڭ ودان ءارى جولىن كەسۋگە, ونىڭ قارجى اعىندارىن بۇعاتتاۋعا, حالىقارالىق ۇيلەستىرۋدى كۇشەيتۋگە, تالداۋ مەن مونيتورينگتىڭ تسيفرلىق قۇرالدارىن دامىتۋعا, سونداي-اق پروفيلاكتيكالىق جانە وڭالتۋ باعدارلامالارىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان ۇسىنىمدار ازىرلەندى.

بۇل باعىتتاعى جۇمىس ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل, حالىقارالىق ارىپتەستىك جانە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانۋ نەگىزىندە دايەكتى تۇردە جالعاستىرىلاتىن بولادى.

سوڭعى جاڭالىقتار