جەمقورلىق • 26 ماۋسىم, 2025

جەمقورلىققا قارسى جوبا

40 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستى الدىنا ماقسات ەتىپ قويعان جاڭا جوبا ومىرگە كەلدى. ء«ادىل قوعام» دەپ اتالاتىن بۇل قوعامدىق باستاما «زاڭ مەن ءتارتىپ» تۇجىرىمداماسى اياسىندا قولعا الىنىپ, وعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى مەن يۋنەسكو قامقورلىعىنداعى مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعى بىرلەسىپ مۇرىندىق بولدى.

جەمقورلىققا قارسى جوبا

كەشە استانادا مادەني جانە ءبىلىم باعدارلامالارى ارقىلى سىبايلاس جەمقورلىق­قا قارسى دۇنيەتانىمدى نىعاي­تۋ مەن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان جوبانىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. وعان سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى اسحات جۇماعالي, مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ باسشىلارى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, ەلدىڭ عىلىمي جانە شىعارماشىلىق زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.

جيىندا العاشقى ءسوزدى العان اگەنتتىك توراعاسى ا.جۇما­عالي قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق داس­تۇر­لەرى ەجەلدەن-اق ادىلدىك, ادال­­دىق پەن پاراسات قۇندى­لىق­تارىن قالىپتاستىرعانىن اتاپ ءوتىپ, قولعا الىنىپ جاتقان جاڭا باستامانىڭ بولاشاعى جارقىن بولارىنا سەنىم ءبىلدىردى.

«قازاق دۇنيەتانىمىن­داعى بۇل يدەالدار ۇرپاقتان-ۇرپاق­قا بەرىلىپ, اڭىزداردان, ماقال­داردان, ولەڭدەر مەن ادەت-عۇرىپتان كورىنىس تاپتى. رۋحاني مۇراعا باي ۇلتتىق مادە­نيەت حالىق اراسىندا ادام­گەرشىلىك نورمالارى مەن قاعيداتتاردى قۇرمەتتەۋدى تاربيەلەۋگە نەگىز بولدى. وسىلايشا, ۇلتتىق مۇرانى, وتباسىلىق جانە قاۋىمدىق داستۇرلەردى قۇرمەتتەۋ ارقىلى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قۇندىلىقتاردى قۇرا وتىرىپ, ادال قوعامدى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن بەرىك ىرگەتاس قالايمىز», دەدى ول.

مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ا.بالاەۆا ءوز سوزىندە ءادىل قوعام قۇرۋ جولىندا بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋ, رۋحاني قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ مەن دارىپتەۋ باستى پارىزىمىز ەكەنىن ايتا كەلە, ء«ادىل قوعام» جوباسى وسى ورتاق مۇددە جو­لىن­داعى ناقتى قادامداردىڭ ءبىرى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.

«مەملەكەت باسشىسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا ەلگە جانە زاڭعا قىزمەت ەتۋگە بەل بۋعان ءاربىر ازامات ادامگەرشىلىك پەن ادىلدىك قۇندىلىقتارىن باسشىلىققا الاتىنىن ءارى مۇنداي قاسيەتتەر ەڭ الدىمەن تاربيە ارقىلى بەرىلەتىنىن اتاپ وتكەن ەدى. سوندىقتان ءبىز ءار ازاماتتىڭ بويىنا ادالدىقتى دارىتۋ, جاستاردى پاراسات پەن ىزگىلىككە باۋلۋ جولىندا بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە ءتيىسپىز. وسىلاي عانا تۇراقتى, سەنىمدى, ادامگەرشىلىككە نەگىزدەلگەن قوعامدى قالىپتاستىرا الامىز. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, 2019 جىلدان بەرى قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىق سانى شامامەن ەكى ەسە ازايعان. سونىڭ ىشىندە قاراقشىلىق, توناۋ, ۇرلىق پەن بۇزاقىلىق دەڭگەيى 4 ەسە تومەندەپ, كىسى ولتىرۋگە قاتىستى قىلمىس 30 پايىزعا كەمىگەن. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, قوعامدىق ورىندارداعى قىلمىس سانى 80 پايىزعا تومەندەگەنى بەلگىلى بولىپ وتىر», دەدى مينيستر.

ا.بالاەۆا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى قوعامدىق دامۋ, ازاماتتىق ۇستانىمدى قالىپتاستىرۋ, جاستاردىڭ ينتەللەكتۋالدى جانە شىعار­ماشىلىق الەۋەتىن ارتتى­رۋ, اق­پاراتتىق-يدەولوگيالىق نا­سيحات جۇمىستارى بويىنشا بىرقاتار ناقتى جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, مادەنيەت – جاي عانا ەستەتيكالىق كەڭىستىك ەمەس, ۇلتتىڭ جان دۇنيەسى, ادامگەرشىلىك ولشەمى. سوندىقتان مادەنيەت پەن پاراسات, ادىلدىك پەن ادالدىق ءاردايىم قاتار جۇرۋگە ءتيىس.

ء«ادىل قوعام» جوباسى وسى باي مۇرانى زاماناۋي اعار­تۋ ىسىمەن ۇشتاستىرىپ, سىباي­لاس جەمقورلىققا قارسى قوعام­دىق سانا مەن مادەنيەتتى قالىپ­تاس­تىرۋدى كوزدەيدى. بۇل باستا­ماعا شىعارماشىلىق زيالى قاۋىم, مادەنيەت سالاسى وكىل­دەرى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­داردى قوسىپ, ورتاق مۇددەگە جۇمىلدىرۋدىڭ ماڭىزى زور دەپ بىلەمىز. ونى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا مادەني مۇرامىزدى, اشىق ديالوگكە ارنالعان الاڭداردى, تەاتر مەن كوركەمونەردىڭ مۇمكىندىگىن كەڭىنەن پايدالانۋعا نيەتتى­مىز. سەبەبى شىنايى وزگەرىس ادامنىڭ ىشكى دۇنيەسىنەن, سانا وزگەرىسىنەن باستالادى», دەدى ول.

وسى جوباعا ۇيىتقى بول­عان ۇيىمنىڭ ءبىرى يۋنەسكو قامقورلىعىنداعى مادە­نيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سالتانات ءاشىموۆا جاڭا باستاما حالقىمىزدىڭ اسىل مۇرالارىن جاڭعىرتا وتىرىپ, ونى قازىرگى قوعامعا بەيىمدەۋدى, رۋحاني قۇندىلىقتاردى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتپەن ۇشتاستىرۋدى كوزدەيتىنىن ايتا كەلە, ناقتى قانداي ءىس-شارالار جۇزەگە اساتىنىن ايتىپ ءوتتى.

«اباي, شاكارىم, بۇقار جىراۋ جانە باسقا دا ويشىل­داردىڭ ەڭبەكتەرى نەگىزىندە پىكىرتالاستار, ادەبي كەشتەر, ديا­لوگتىك كلۋبتار وتكىزۋ, ادالدىق پەن ادىلەت تاقىرى­بىندا بەينەروليكتەر, پود­كاستار, دەرەكتى فيلم­دەر ازىرلەۋ, جاستار اراسىندا ءتۇرلى بايقاۋ ۇيىم­داس­تىرىپ, حالىق اۋىز ادە­بيەتىن­دەگى ىزگىلىككە قاتىستى ماتىندەردى, قاناتتى سوزدەردى جيناقتاۋ, « ۇلى دالا ادەبى­نىڭ كودەكسى» اتتى كىتاپ شىعا­رۋ, تەاترلاندىرىلعان قويى­لىمدار مەن مادەني فەستيۆال­دار وتكىزۋ, وقۋ ورىندارىندا ارنايى كۋرس­تار, ترەنينگتەر, سەمينارلار, حالىقارالىق دەڭگەيدە فورۋمدار, كونفەرەنتسيالار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر ۇيىمداستىرۋ جانە مادەني ىنتى­ماقتاستىق ورناتۋ كوز­دەلىپ وتىر. جوبانىڭ جۇزە­گە اسۋى – پاراساتتىلىق مادە­نيەتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى», دەدى ول.

ءىس-شارا بارىسىندا سەناتور نۇرتورە ءجۇسىپ, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مارات ءباشىموۆ پەن ايدوس سارىم, اقىن اقۇش­تاپ باقتىگەرەەۆا, وزگە دە قاتىسۋ­شىلار ءسوز الىپ, ء«ادىل قوعام» جوباسىنىڭ مىندەتتەرى مەن كەلەشەگى جايىندا ويلارىن ورتاعا سالدى.

«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتقانداي, «ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ – جاي ۇران ەمەس, ناقتى ءىس-قيمىل جوسپارى. ءاربىر ازامات ءوز ەلىندە لايىقتى ءومىر سۇرۋگە قۇقىلى». سوندىقتان بۇل – ارقاي­سىمىزدىڭ ورتاق بورىشىمىز, ورتاق ماقساتىمىز. ءاربىرى­مىز ءوز سالامىزدا ادىلەتتىلىك قاعي­داتىن ۇستانىپ, قوعامنىڭ دامۋى­نا ۇلەس قوسۋىمىز كەرەك», دەدى سەنات دەپۋتاتى ن.ءجۇسىپ.

جيىنعا قاتىسۋشىلار بۇل جوبا قوعام بەلسەندىلەرىن, بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرىن بىرىكتىرىپ, اشىق قوعامدىق ديالوگ الاڭىنا اينالارىنا سەنىم ءبىلدىردى. 

سوڭعى جاڭالىقتار