«يندەر – 2025» حالىقارالىق عىلىمي زەرتتەۋ ەكسپەديتسياسىنا ۆ.تاتيششەۆ اتىنداعى استراحان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى الەكسەي لاكتيونوۆ جەتەكشىلىك ەتتى. ەكسپەديتسياعا اتالعان وقۋ ورنىنىڭ اسپيرانتى ساياگۇل احمەدەنوۆا, رەسەي عىلىم اكادەمياسىنىڭ ەكاتەرينبۋرگتەگى ورال فيليالىنا قارايتىن بوتانيكالىق باق زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ميحايل كنيازەۆ, سونداي-اق م.وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى قاتىستى.
«بۇل وسىمدىك يندەر اۋدانىنداعى تۇز كۇمبەزى ايماعىنىڭ ەندەميگى بولىپ شىقتى. العاشقى جينالعان گەرباري ۇلگىسى سانكت-پەتەربۋرگتەگى رەسەي عىلىم اكادەمياسىنىڭ ۆ.ل.كوماروۆ اتىنداعى بوتانيكالىق ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي گەرباريىندە ساقتاۋلى. گەرباري حالىقارالىق دەرەكتەر قورىنا ەنگىزىلدى. يۆانوۆ استراگالى – كوپجىلدىق جارتىلاي بۇتا. وسىمدىكتىڭ ۇزىندىعى 5–10 سم-دەن اسپايدى. اشىق قىزعىلت ءتۇستى گۇل شوعىنىڭ ۇزىندىعى – 5–8 سم. جەمىسى – جۇمىرتقاعا ۇقساس, ۇزىندىعى 12–20 مم-لىك شار ءتارىزدى بۇرشاق. ال بۇرشاعىنىڭ ءىشى قۋىس, 25-كە جۋىق ءدانى بار», دەيدى ا.لاكتيونوۆ.
عالىمنىڭ پىكىرىنشە, ەجەلگى سكيفتەر استراگالدى ولمەيتىن ءشوپ دەپ اتاعان. بۇل وسىمدىكتى قاتەرلى ىسىك جانە جۇرەك اۋرۋلارىن ەمدەۋ ءۇشىن قولدانۋعا بولادى.
«ويتكەنى استراگال اۋرۋعا قارسى تىڭ يممۋندىق جۇيەنى نىعايتىپ, ۆيرۋسقا توتەپ بەرەتىن ينتەرفەروندى جەتىلدىرەدى. اعزانىڭ سۋىق تيۋ, تۇماۋ جانە برونحيت سەكىلدى سىرقاتتارعا قارسى كۇرەسۋ ءۇشىن ىشكى مەحانيزمىن ىسكە قوسۋعا كومەكتەسەدى. باۋىر قىزمەتىن جاقسارتادى, قانداعى قانت دەڭگەيىن تومەندەتەدى. قان تامىرلارىن كەڭەيتىپ, قان قىسىمىنىڭ تومەندەۋىنە ىقپال ەتەدى», دەيدى عالىم.
رەسەيلىك عالىمدار استراگالدىڭ بىرنەشە ءتۇرىن ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگە پايدالانۋ ماقساتىندا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدى قولعا الىپتى. ال حالىقارالىق ەكسپەديتسيانىڭ مۇشەلەرى وسىمدىكتىڭ تاعى ءۇش جاڭا ءتۇرىن تاپقان. ەندى ولار جەرگىلىكتى فلورا مەن وسىمدىكتەردى زەرتتەۋدى جالعاستىرۋدى كوزدەپ وتىر.
«قۋىس بۇرشاعى بار وسىمدىكتى كورگەندە, ونىڭ ەرەكشە ەكەنىن بىردەن تۇسىندىك. بۇل – مەنىڭ عىلىمي قىزمەتىمدەگى ايتۋلى جەتىستىك», دەيدى ساياگۇل احمەدەنوۆا.
اتىراۋ وبلىسى
