ءبىلىمنىڭ باسى – بەلگىسىزدىك. قازاق «بىلگەنىم – توعىز, بىلمەگەنىم – توقسان توعىز» دەيدى. دانالىق «توقسان توعىزدا», ياكي وعان ۇمتىلىس دانالىقتىڭ بولمىسى دەۋگە بولادى. مۇنداعى «توعىز» – بارلىق. «توقسان توعىز» – جوقتىق. سەبەبى ونى بىلمەيمىز. ءبىزدىڭ تاراپامىزدا ول جوقتىق داعۋاسىندا.
پايعامبار حاديسىندە اللا تاعالا «مەن قۇپيا قازىنا ەدىم. مەنى تانىپ ءبىلسىن دەپ الەمدى جاراتتىم» دەيدى. الەم – حاتتاعى جازۋ. جاراتۋشى – حاتتىڭ ءوزى ياكي بوس كەڭىستىگى. بوس دەۋگە تاعى بولمايدى, وندا جازۋدان ارتىق قازىنا بار. بىراق ول قۇپيا. ازىرەت سۇلتان حيكمەتتەرىنىڭ بىرىندە «جوقتىققا باتىڭدار, بارلىققا جەتىڭدەر» دەپ جىرلايدى. بۇل – ادامنىڭ ءوز ناپسىسىنەن, جالعان «مەنىنەن» ارىلىپ, جاراتىلىستىڭ شىن بولمىسىنا بويلاۋ دەگەن ءسوز. جوقتىققا باتۋ – جوعالۋ ەمەس, كەرىسىنشە, وزەگىڭە ورالۋ. سەبەبى سول وزەكتە – تىنىشتىق بار, تۇنىقتىق بار, اقيقات بار.
ادام ءۇشىن ەڭ ۇلكەن تانىم – كورگەن ەمەس, كورمەگەنىمەن بەتپە-بەت كەلۋ. ايتىلعان ەمەس, ايتىلماعانعا قۇلاق ءتۇرۋ. سول ايتىلماعان گاپ – كوپتىڭ كوزىنەن تاسا, بىراق جۇرەكتىڭ تورىندە تۇراتىن سىر. الەم دە سونداي – كوزگە كورىنگەنىنەن گورى, كولەڭكەسىندە جاتقان جۇمباقپەن تارتىمدى. جاراتۋشىنى تانۋ دا باردىڭ اراسىنان ەمەس, جوقتىڭ تەرەڭىنەن باستالادى.
ونەر, عىلىم, ءدىن, فيلوسوفيا – ءبارى دە سول جوقتىقتان باستاۋ الادى. اق قاعازداعى ارىپتەردەن بۇرىنعى اق كەڭىستىك – ويدىڭ مەكەنى. سىبىزعى اۋەنىندەگى دىبىستان بۇرىن الىناتىن تىنىس – سەزىمنىڭ ىلكى سەبەبى. سوندىقتان دا, بىزگە كەيدە جازۋدان بۇرىن بوس ورىن كەرەك. سوزدەن بۇرىن ۇنسىزدىك قاجەت.
ادامىڭ رۋحاني وربيتاسىنداعى جوقتىق – شەكسىز كەڭىستىك. سول كەڭىستىككە ساپار شەككەن جيھانكەز ويشىلدار تىرشىلىكتىڭ ارعى ءمانىن, كورىنبەگەن سىرىن ىزدەدى. ولار ءۇشىن جوقتىق – بوس ورىن ەمەس, تولىق مازمۇنداعى حيكمەت. حيكمەت بولاتىنى سول, جوقتىق – تىنىشتىقتاعى اۋەن, قاراڭعىلىقتاعى ساۋلە. بىراق ونى ايداي الەمگە اشىقتاۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ماقالامىزدىڭ تىزگىن تارتار تۇسىندا, جازىپ وتىرعان ءۇشبۋ ءسوزىمىزدىڭ دە ايتىلعان قىرىنان گورى, ايتىلماعان سىرى كوپ ەكەنىن تۇسىنگەن بولارسىز, قادىرلى وقىرمان.
