جيىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى باۋىرجان وماربەكوۆ, ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ۆيتسە-ءمينيسترى ولجاس ساپاربەكوۆ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ, ەكىباستۇز قالاسىنىڭ اكىمى ايان بەيسەكين بايانداما جاسادى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ مونوقالالاردىڭ ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ اسا وزەكتى ماسەلە ءارى مونوقالالاردى وركەندەتۋگە قاتىستى ناقتى ۇستانىم مەن ورتاق پىكىر كەرەكتىگىن ايتقان ەدى. قازىر ەلىمىزدە شامامەن 1,5 ملن ادام تۇراتىن 20 مونوقالا بار. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس ولاردىڭ ۇلەسىنە ونەركاسىپ ءوندىرىسى كولەمىنىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامى تيەسىلى. بىلتىرعى قورىتىندى بويىنشا بۇل كورسەتكىش 36,4 پايىزدى قۇرادى. ولاردىڭ قاتارىندا ينجەنەرلىك جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, وركەندەۋدىڭ جاڭا باعىتتارىن انىقتاۋ, IT, اوك, تۋريزم جانە عىلىم سالالارىنىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ, كولىك دالىزدەرى بويىنداعى سەرۆيستىك قىزمەتتى دامىتۋ, يندۋستريالىق جانە شاعىن ونەركاسىپتىك ايماقتار قالىپتاستىرۋ شارالارى بار. جاڭا وندىرىستىك قۋاتتى ورنىقتى جۇكتەۋگە باعىتتالعان وتاندىق وندىرۋشىلەرمەن ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارتتار مەن وفتەيك-كەلىسىمدەر تەتىگىن ودان ءارى دامىتۋعا جانە قولدانۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
پرەمەر-مينيستر ەكىباستۇز قالاسى ەكونوميكاسىن كوتەرۋدىڭ جانە ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ورنىقتى سەرپىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە 800-دەن استام جۇمىس ورنىن اشا وتىرىپ, قۇنى 138,4 ملرد تەڭگە بولاتىن فەرروقورىتپا زاۋىتىن سالۋ جوباسىن ىسكە قوسۋ, سونداي-اق يندۋستريالىق ايماق قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى ءرول اتقاردى.
– مونوقالالار «وسۋگە ىقپال ەتە الاتىن» ايماقتارعا اينالا الادى. ءبىز بۇعان «جاسىل» تەحنولوگيالار مەن تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمنىڭ نەمەسە كرەاتيۆتى ەكونوميكانىڭ دامۋ مۇمكىندىكتەرى رەتىندە قاراۋىمىز كەرەك. بولاشاق يندۋسترياسى وسىنداي شاعىن قالالاردا باستاۋ الۋى كەرەك. مونوقالالاردىڭ ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا باسا نازار اۋدارۋ قاجەت. بۇل ولاردىڭ ەكونوميكاسىن كوتەرۋگە جانە مونوقالالار قاتارىنان شىعۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. مىسالى, قازىرگى ۋاقىتتا ەكىباستۇز ەكونوميكالىق قۇرىلىمى ءارتۇرلى, كوپسالالى قالاعا اينالۋدا. ياعني ول ءۇشىن مونوقالا مارتەبەسى وزەكتى ەمەس. زاماناۋي ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن جاڭا ينفراقۇرىلىمدىق ساياسات قۇرۋ بويىنشا جۇمىستى كۇشەيتۋ قاجەت, – دەيدى و.بەكتەنوۆ.
مۇنىمەن قوسا پرەمەر-مينيستر تۇراقتى دامۋدىڭ نەگىزگى شارتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە كاسىپكەرلەر مەن ينۆەستورلار ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ ەكەنىنە توقتالدى.
– ەڭ باستى ماسەلە – مونوقالالارعا ينۆەستورلار تارتۋ. ءبىز, ارينە, ءاربىر قالادا اۋرۋحانا, مەكتەپ, ستاديون جانە باسقا دا الەۋمەتتىك نىساندار سالا الامىز, بىراق جۇمىس بولماسا, ەشكىم ول جاقتا تۇرمايدى. سوندىقتان ينۆەستورلار تارتۋىمىز كەرەك, ولارعا قاجەتتى جاعداي جاساۋ قاجەت. ولارعا بوس تۇرعان عيماراتتاردى, جەر تەلىمدەرىن ۇسىنىپ, جاڭا كاسىپورىندار اشۋعا جاعداي جاساۋ كەرەك. ەگەر مۇنداي ءتاسىل بولماسا, وندا ەشقانداي دامۋ بولمايدى. سوندىقتان ەڭ باستى ماسەلە – ينۆەستورلار تارتۋ. ءبىز قازىر ساران, ەكىباستۇز جانە باسقا قالالاردا ناتيجەلەر بار ەكەنىن كورىپ وتىرمىز, بىراق بۇل باعىتتا بەلسەندىرەك جۇمىس ىستەۋ كەرەك, – دەپ اتاپ ءوتتى ۇكىمەت باسشىسى.
بۇل رەتتە بيزنەستى قولداۋ جۇيەسىندە جەرگىلىكتى دەڭگەيدە قوسىمشا قۇرالداردى قولدانۋ ماڭىزدى. اتاپ ايتقاندا, الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار (اكك) جۇمىسىنىڭ ماڭىزدىلىعى جانە ولاردىڭ ەكسپورتقا باعىتتالعان باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, وڭىردە جاقىن اراداعى ءۇش جىلدا مونوقالالاردا 6 ترلن تەڭگەدەن استام ونەركاسىپتىك ءونىم ءوندىرۋ جانە 2,3 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ ءوسىمى 4 پايىزدان, ينۆەستيتسيا 5 پايىزدان اسادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل وبلىستىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىن 9 پايىزعا, جالپى وڭىرلىك ءونىمىن 7,6 پايىزعا دەيىن وسىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
– قاراعاندىداعى 4 مونوقالادا وبلىس حالقىنىڭ 30 پايىزى تۇرادى. وڭىردە ىسكەرلىك جانە ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىك ارتىپ كەلەدى, بۇل جالپى ەكونوميكاعا وڭ اسەرىن تيگىزىپ وتىر. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءوسۋ قارقىنى 11,3 پايىزعا جەتتى. وبلىستىڭ جالپى وڭىرلىك ءونىمى 9 ترلن تەڭگەدەن استى, 45 پايىزىن ونەركاسىپ قۇرايدى. سول ءونىمنىڭ جارتىسىنان كوبى مونوقالالاردا شىعارىلادى. وتكەن جىلى ەكونوميكاعا 1,4 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلدى, ونىڭ 40 پايىزى – مونوقالالاردا. 90 پايىزى – جەكە ينۆەستيتسيالار. بيىل وبلىسقا 1,5 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋدى كوزدەپ وتىرمىز, – دەدى وبلىس باسشىسى.
مونوقالالاردى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە ءوڭىردىڭ جەتەكشى ەكونوميكالىق جانە تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن بىرگە عىلىمي زەرتتەۋلەر وتكىزىلىپ, ولاردىڭ دامۋ بولاشاعى ازىرلەندى. ناتيجەسىندە, «Qarmet» ءوندىرىسى بار 3 مونوقالا قاراعاندى اگلومەراتسياسىن دامىتۋ قۇرامىنا كىردى. «قازاقمىس» ءوندىرىسى بار بالقاش قالاسىن جەكە كەشەندى جوسپار بويىنشا دامىتۋ قولعا الىندى.
جۇيەلى ترانسفورماتسيانى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن پرەمەر-مينيستر بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى.
قاراعاندى وبلىسى
