سۋرەتتى تۇسىرگەن – يگور بۋرگاندينوۆ
ءىس-شارادا مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمينيسترى ايبەك سىدىقوۆ, يۋنفپا-نىڭ قازاقستانداعى وكىلى چينۆە وگبوننا, ءماجىلىس دەپۋتاتى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا ءسوز الىپ, فورۋمنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
«اكەلەر وداعى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ماقسۇتبەك ايتماعانبەت كىرىسپە سوزىندە القالى جيىن توي تويلاۋ ەمەس, جىل بويى اتقارىلعان جۇمىستىڭ ەسەپ بەرۋى ىسپەتتى ءىس-شارا ەكەنىن ايتتى. بۇعان دەيىن وڭىرلەردە وتكەن فورۋمدا بالا تاربيەسىنەن باستاپ دەنساۋلىق جاعدايى, دۇرىس تاماقتانۋ مادەنيەت قالىپتاستىرۋ ءىسى دە قامتىلعانىن اتاپ ءوتتى.
«جاس بۋىننىڭ تسيفرلىق تەحنولوگياعا تاۋەلدى ەكەنى بەلگىلى. بالاسى ۋانسىن دەپ, اتا-انا دا «جان تىنىشتىعى ءۇشىن» قولىنا تەلەفوندى ۇستاتا سالادى. بالالار اراسىندا ارتىق سالماق ارقالاپ جۇرگەندەر از ەمەس. ءتۇرلى سىرقاتقا شالدىققاندار دا بار. مەكتەپ اسحانالارىندا وقۋشىلارعا بەرىلەتىن تاعام ءمازىرى قانداي بولۋى قاجەت ەكەنىن كوتەرىپ, ۇسىنىسىمىز قابىلداندى. بۇعان دەيىن وتكەن فورۋمداردا دا وسىنداي قاداۋ-قاداۋ ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن قالاي تارقاتۋ كەرەكتىگى ايتىلدى», دەدى م.ايتماعانبەت.
فورۋمدا لايىقتى اتا-انا بولۋ, بالا تاربيەسى, ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىعى ورتا تانۋداعى ەرەكشەلىگى سىندى ماڭىزدى ماسەلەلەر جان-جاقتى ءسوز بولدى. فورۋمنىڭ پانەلدىك سەسسياداعى تاقىرىپتارى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بۋرابايدا وتكەن بيىلعى ۇلتتىق قۇرىلتايدا ايقىنداعان باعىتتارىمەن ءوربىدى. «تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى». سوندىقتان بىلىممەن قاتار تاربيەگە ايرىقشا نازار اۋدارۋ وتە ماڭىزدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى بۋرابايداعى ۇلتتىق قۇرىلتايدا سويلەگەن سوزىندە.
اكەلەر فورۋمى 10 جىل قاتارىنان اتا-انالاردى, تاربيەشىلەردى, پسيحولوگتەر مەن ساراپشىلاردىڭ باسىن قوسىپ, تاجىريبە, ءبىلىم, وزىق ۇلگى الماسۋ الاڭىنا اينالدى. باستى ماقسات – قاۋىپسىز, وتباسىلىق ۇيلەسىمدى ورتادا, زورلىق-زومبىلىقسىز ءھام ومىرلىك باعىتى ءتۇزۋ جاڭا ۇرپاقتى قالىپتاستىرۋ.
فورۋم بارىسىندا ء«ححى عاسىر اكەسى: ارەكەتكە شاقىرۋ» دەكلاراتسياسى قابىلداندى. قۇجاتتا ءححى عاسىردا اكە بولۋ تەك مىندەت ەمەس, سونىمەن قاتار العاشقى كۇندەردەن باستاپ بالانىڭ ومىرىنە بەلسەندى ارالاسىپ, قامقورلىق پەن جاۋاپكەرشىلىكتى بولىسەتىن يگى ءىس ەكەنى جازىلعان. سونداي-اق دەكلاراتسيا ءححى عاسىرداعى اكەنىڭ قۇندىلىقتارىن انىقتايدى. اتاپ ايتقاندا, سۇيىسپەنشىلىك, قامقورلىق پەن قۇرمەت كورسەتەتىن, بالانى تاربيەلەۋگە, ءبىلىم بەرۋگە جانە دامىتۋعا بەلسەندى ارالاساتىن, زورلىق-زومبىلىقسىز ورتانىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەتىن, ايەلدەر قۇقىعىن قۇرمەتتەيتىن, گەندەرلىك تەڭدىكتى ساقتايتىن, ءوزىنىڭ پسيحيكالىق ءارى فيزيكالىق دەنساۋلىعىن كۇتەتىن, ۇيدەگى مىندەتتەر مەن تۇرمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتى بولىسەتىن ادام, سونىمەن قاتار وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلگى بولا الاتىن تۇلعا. ماڭىزدى قۇجاتتا 2030 جىلعا دەيىن اتا-انا تاربيەسى, رەپرودۋكتيۆتى جانە پسيحيكالىق دەنساۋلىق باعدارلامالارىنا ەرلەردىڭ قاتىسۋىن ارتتىرۋعا, بۇكىل ەل بويىنشا اكەلەر كلۋبتارى مەن قوعامداستىقتارىن قۇرىپ, جۇمىسىن قولداۋعا باعىتتالعان مىندەتتەمەلەر دە قامتىلعان.
القالى جيىندا قوعامنىڭ كەسەلىنە اينالعان تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق, ەسىرتكى قىلمىسى, ۆانداليزم سىندى قاتەرلەردىڭ الدىن الۋ جايى دا كەڭىنەن تالقىلاندى.
