سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»
4 ماۋسىم – تاريح پاراعىنا التىن ارىپپەن جازىلعان قاسيەتتى كۇن. سەبەبى وسىدان 33 جىل بۇرىن ءدال وسى ماۋسىم ايىنىڭ ءتورتىنشى جۇلدىزىندا تاۋەلسىز قازاق جۇرتىنىڭ تۋ, ەلتاڭبا ءھام ءانۇرانى دۇنيەگە كەلىپ, ەگەمەن ەلدىڭ باستى رامىزدەرى زاڭمەن شەگەندەلدى. بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىك رامىزدەر تاۋەلسىزدىكتىڭ باس نىشانى عانا ەمەس, حالقىمىزدىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە بىتە قايناسىپ كەتكەن, قۇرمەت تۇتاتىن قاسيەتتى جادىگەرى.
«كوك تۋدىڭ جەلبىرەگەنى,
جانىما قۋات بەرەدى.
تالاسقا تۇسسە جان مەن تۋ,
جان ەمەس ماعان كەرەگى» دەگەن ءاندى ەستىگەندە ءار قازاقتىڭ جۇدىرىقتاي جۇرەگى تىپىرشىپ, رۋحى شاتتانادى. ءانۇراندى ەستىگەندە ورنىنان قارعىپ تۇرىپ, قولىن جۇرەگىنە قويىپ, شىرقاي جونەلەدى. شاڭىراق پەن قوس پىراق بەينەلەنگەن ەلتاڭبانى كورگەندە ارمانى قاناتتى اتقا ءمىنىپ, قيالىن قامشىلايدى. بۇل ءبىز ايتىپ وتىرعان 33 جىل بەدەرىندە مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىز ەل ازاماتتارىنىڭ جۇرەگىن تولىق جاۋلاعانىن كورسەتەدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «قاسيەتتى نىشاندارىمىزدا قازاقتىڭ مىڭجىلدىق ارمان-تىلەگى, ماقسات-مۇراتى تۇگەل توعىسقان. تۋ حالقىمىز ءۇشىن قاشاندا ەرلىك پەن ەلدىكتىڭ سيمۆولى سانالعان. كوك تۇرىكتەر زامانىندا بابالارىمىز ءبورىلى بايراقتىڭ توڭىرەگىنە توپتاستى. قازاق حاندىعىنىڭ تۋى بۇكىل ۇلتتى ۇيىستىردى, ەل بىرلىگىن بەكەمدەدى. ال وتكەن عاسىردا ارىستارىمىز «الاش تۋى استىندا كۇن سونگەنشە سونبەيمىز!» دەپ حالىققا جىگەر بەردى. كونە داۋىردەن ميراس بولعان وسى ءداستۇر ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسىپ, بۇگىنگى كۇنگە جەتتى. قازاق ەلىنىڭ كوگىندە ۇلى دالانىڭ ايبىنىن اسىرعان تاۋەلسىزدىك تۋى جەلبىرەدى. كوك بايراعىمىز – مىزعىماس مەملەكەتتىلىكتىڭ بەلگىسى. ەلتاڭبامىز – ازاتتىقتىڭ ايشىقتى كورىنىسى. ال ءانۇرانىمىز – ەركىندىك پەن ەلدىكتىڭ ءۇنى. تاۋەلسىزدىكتىڭ وسى ءۇش سيمۆولى حالقىمىزعا ەرەكشە رۋح بەرەدى. ارقايسىسىمىزدىڭ كەۋدەمىزگە ماقتانىش ۇيالاتادى. ويتكەنى بۇل – بابالارىمىزدىڭ ورىندالعان ارمانى», دەۋى – وسى ءسوزىمىزدىڭ ايعاعى.
راس, پرەزيدەنت ايتقانداي, حالقىمىزدىڭ مىڭجىلدىق ارمان-تىلەگى دە, ماقسات-مۇراتى دا ازاتتىق بولاتىن. سول ازاتتىققا «مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن» قازاقتىڭ ءناسىلى, بۇگىنگى ءبىز جەتتىك. ىقىلىم زاماندا ءبورىلى بايراقتىڭ استىندا رۋحتانعان قازاقتىڭ جانى بۇگىندە كوگىلدىر كوك پەن ۇلى دالانىڭ توسىندە قىران بولىپ قالىقتاپ ءجۇر. سول قىراننىڭ قاققان قاناتىنان ەركىندىكتىڭ لەبى ەسەدى. الەمنىڭ ءتۇرلى دودالارىندا اتوي سالعان وعلاندارىمىز جەڭىسكە جەتكەندە تۋىمىز كوككە كوتەرىلىپ, ءانۇرانىمىز شىرقالادى. وسى وتىز جىلدىقتا سول رۋحتى جىردى كەۋدەسىن كەرە شاتتانا جىرلايتىن ۇرپاق ءوسىپ-جەتىلدى.
رەسمي دەرەككە قاراعاندا, 1992 جىلدان بەرى قازاقتىڭ تۋى حالىقارالىق جانە الەمدىك دەڭگەيدەگى مادەني ءىس-شارالاردا 5 مىڭعا جۋىق مارتە كوتەرىلىپتى. 1994 جىلى 1 شىلدەدە قازاقتىڭ تۋىن تالعات مۇساباەۆ العاش رەت عارىشقا الىپ شىقتى, ال 2015 جىلى عارىشكەر ايدىن ايىمبەتوۆ جالاۋىمىزبەن جۇمىر جەردى 150 رەت اينالىپ ۇشتى. ءتىپتى جۋىردا عانا جەرلەسىمىز انار بوراشەۆا ەۆەرەست شىڭىن باعىندىرىپ, قازاقتىڭ تۋىن الەمنىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسىندە جەلبىرەتتى. ول تۋدى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا تارتۋ ەتتى.
وسى جايتتاردان-اق مەملەكەتتىك رامىزدەر ەل يدەولوگياسىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالىپ كەتكەنىن انىق اڭعارامىز. قۇدايعا شۇكىر, بۇگىندە كوك تۋىمىز بىرلىك پەن بەيبىتشىلىكتىڭ بايراعى رەتىندە تانىلدى. دەسە دە, بۇگىنگى ۇرپاق تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلىندا رامىزدەردىڭ جوبالارىن دايىنداۋ ماقساتىندا كونكۋرس جاريالانىپ, بايگەگە 600-دەن اسا ۇمىتكەر قاتىسقانىن بىلە بەرمەيدى. سول تۇستا مەملەكەتتىك تۋ ەسكيزدەرىنىڭ سانى 1 200-دەن اسىپ, بولاشاق ەلتاڭباعا قاتىستى 245 سۋرەت پەن 67 جوبالىق سىزبا ۇسىنىلىپتى, انۇرانعا 750 ءتۇرلى نۇسقا ازىرلەنىپتى. 2006 جىلى قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق پاتريوتتىق رۋحىن, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى پاش ەتەتىن ايگىلى «مەنىڭ قازاقستانىم» ءانى حالىقتىڭ سۇراۋىمەن انۇرانعا اينالدى. ال ەلتاڭبا مەن تۋ 33 جىلدان بەرى حالىق كادەسىنە جاراپ كەلەدى.
مەملەكەتتىك رامىزدەرگە قاتىستى يدەولوگيالىق جۇمىستاردى جانداندىرۋ قاي كەزەڭدە بولسىن وزەكتى ەكەنىن ۇمىتپاعانىمىز ءجون. تۋ, ەلتاڭبا جانە ءانۇراننىڭ ءمان-ماڭىزىن ناسيحاتتاۋ تەك 4 ماۋسىم كۇنىمەن شەكتەلىپ قالماۋى قاجەت. الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە مەملەكەتتىك رامىزدەر قوعام تاراپىنان كۇندەلىكتى ناسيحاتتالادى. مىسالى, تۇركيادا اسحانالاردا, كولىك جوندەيتىن ورىنداردا, ءتىپتى جەكە ۇيلەردىڭ ماڭدايشاسىندا دا ۇلتتىق تۋ ءىلىنىپ تۇرادى. بۇل, بىرىنشىدەن, رامىزدەرگە دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى, ەكىنشىدەن, حالىقتىڭ ەلدىك رۋحىنىڭ بيىك ەكەنىن كورسەتەدى. سوندىقتان ءبىز دە, مەملەكەتتىك رامىزدەرگە دەگەن قۇرمەتتى ۇرپاق ساناسىنا سىڭىرۋگە ءتيىسپىز.
ەۋرازيا قۇرلىعىنىڭ ءتوسىن تۇلپاردىڭ تۇياعىمەن دۇبىرلەتىپ, ازاتتىق جولىندا قوڭىراۋلى نايزاسىن قولعا, جالاۋلى نايزاسىن جانعا الىپ, نەبىر قانقۇيلى مايدانعا كىرگەن الاش بالاسى « ۇلىم – قۇل, قىزىم كۇڭ بولماسىن» دەپ, ارپالىسىپ ءجۇرىپ, اقىرى ازاتتىققا جەتتى. سوندىقتان دا, «تۋىرلىقسىز قارا ۇيگە, تۋ بايلاماق نە كەرەك؟» دەيتىن زامان ەمەس ەكەنىن ۇمىتپاساق يگى.
