مىڭ ءبىر مىسال • 28 مامىر, 2025

ءلايلى

20 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

شىعىستىڭ كلاسسيكالىق پوەزياسىندا ءمانىن ىشىنە تارتقان جۇمباق ۇعىمدار مول. اتاپ ايتساق, «گۇل مەن كوبەلەك», «جار», «بۇلبۇل» جانە كوپتەپ كەزىگەتىن ء«لايلى» ەسىمى.

جارقىل قاعىپ جانارىڭ جانىپ تۇرعاي, ءلايلىم!

گۇل جۇزىڭنەن قىزىل نۇر تامىپ تۇرعاي, ءلايلىم!

جۇرەگىمدە كىرشىكسىز ماحابباتتىڭ وتى بار,

لاپىل اتقان كۇيىندە قالىپ تۇرعاي, ءلايلىم!

باقساق, ءبىز سۇلۋلارعا ارنال­عان دەپ تۇسىنگەن وسى ءبىر ورنەكتەر قىزعا ەمەس, قۇدايعا, قۇدايدىڭ جامالىنا عاشىقتىقتان تۋعان-دى. ماسەلەن, حافيزدىڭ «ون ەكى جاسار سۇيىكتىم, مەن سەنى تاڭدا كۇتەمىن» دەگەن جىرىنىڭ ءتاپسىرى, شايىر «سۇيىكتىم» دەپ تاڭدا كەلەتىن ون ەكى باس نامازدى ايتقان دەسەدى. حافيز عازال­دارىندا «ساحي», «شاراپ», «گۇل», «كوبەلەك» سوزدەرى رامىزدىك ۇعىمدارمەن استاسىپ بەرىلەدى. ماسەلەن, شاراپ دەگەنىڭىز قۇدايدىڭ نۇرى, كەسە بولسا جۇرەك رەتىندە قولدانىلادى. ياعني كوزەگە تولتىرىپ شاراپ ءىشۋ – قۇدايدىڭ نۇرىن جۇرەككە تولتىرۋ. حافيز ءومىرىن زەرتتەۋشىلەر ول ەشقانداي ب ۇلىكشىل, قىزقۇمار, ماسكۇنەم بولماعانىن, كەرىسىنشە عيبراتتى, ونەگەلى ءومىر سۇرگەنىن, وتباسىنا ءتيىستى قامقورلىق تانىتقانىن بايان ەتەدى. سوندىقتان دا باتىس زەرت­تەۋ­شىلەرى «قوراپتا» ءومىر سۇر­گەن شايىرعا رەنجىپ تە جاتادى.

ء«لايلى» ءسوزى اراب تىلىندە ء«تۇن» دەگەن ۇعىمدى بىلدىرسە, ءماجنۇندى تۇنگە عاشىق بولىپ ەسىنەن اۋىسقان اۋىش دەپ سۋرەتتەيدى. راسىندا, ء«لايلى» ۇعىمى عاسىرلار بويى جۇمباق قالپىندا وقىر­مانداردىڭ كوڭى­لىن بۇرىپ, داستاندارعا ارقاۋ بولىپ كەلەدى. شىعىس شايىر­لارىنىڭ ء«لايلى مەن ءماجنۇن» داستانىن وزىنشە جازباعانى كەمدە-كەم. وسىدان-اق ءبىز تارقاتقان ۇعىمنىڭ شەكسىزدىگىن سارالاۋعا بولادى.

سوڭعى جاڭالىقتار