قازاقستان ەكونوميكاسى سوڭعى ءتورت ايدا جوعارى ناتيجە كورسەتتى

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ الدىن الا دەرەكتەرىنە سايكەس, 2025 جىلدىڭ قاڭتار–ساۋىر ايلارىندا قازاقستاننىڭ ناقتى ءجىو 6%-عا ءوستى. بۇل قاڭتار-ناۋرىز ايلارىنداعى وسىمنەن (5,6%) جوعارى جانە 2024 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىندەگى كورسەتكىشتەن (3,4%) شامامەن ەكى ەسە كوپ. ءۇش اي قاتارىنان ەكونوميكالىق ءوسىم قارقىنى ۇدەمەلى: قاڭتاردا — 3,8%, ەكى ايدا — 5,4%, ءۇش ايدا — 5,6%. بۇل ناتيجەگە تاۋار ءوندىرىسىنىڭ كۇشەيۋى مەن قىزمەت كورسەتۋ اۋقىمىنىڭ كەڭەيۋى بىردەي اسەر ەتتى.

ناقتى سەكتور: ونەركاسىپ پەن قۇرىلىس الدا كەلەدى

تاۋار ءوندىرۋ كولەمى 7,5%-عا ارتىپ, ەكونوميكانىڭ باستى لوكوموتيۆى بولىپ وتىر. ونەركاسىپتىك ءوندىرىس 6,4%-عا ءوستى, ونىڭ ىشىندە وڭدەۋشى ونەركاسىپ 7,2%-عا ۇلعايعان.

ارتىپ وتىرعان ونىمدەردىڭ قاتارىندا — كۇنباعىس مايى, ۇن, قانت, كۇرىش, تابيعي ۋران, بەنزين, ديزەل وتىنى, بەتون, تىڭايتقىشتار, بولات, شويىن, جالپاق پروكات, جۇك ۆاگوندارى, ديزەل جانە تەمىرجول لوكوموتيۆتەرى بار.

كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبى دە ەكپىن الدى — ءوسىم 7,1% ء(بىرىنشى توقساندا — 6,1%). بۇعان مۇناي (8,8%), كومىر (11,2%) جانە مەتالل كەندەرىن (1,4%) ءوندىرۋ كولەمىنىڭ ارتۋى ىقپال ەتتى.

قۇرىلىس سالاسى دا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ وتىر: ورىندالعان قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 16,2%-عا ءوستى. 4,9 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى — بۇل 6,8%-عا ارتىق. نەگىزگى جوبالار قاتارىندا — ماڭعىستاۋداعى تۇششىتۋ كەشەنى, قوستانايداعى KIA زاۋىتى, تۇركىستانداعى «ساستوبە» حيميا زاۋىتى, پاۆلودارداعى ەرتىس ۇستىندەگى كوپىر, جامبىل وبلىسىنداعى بيوفارماتسەۆتيكالىق جانە سودا زاۋىتتارى, سونداي-اق مەكتەپتەر, ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم, جولدار مەن تۇرعىن ۇيلەر بار.

قىزمەت كورسەتۋ سەكتورى: ساۋدا مەن كولىك سالاسى قارقىن الدى

قىزمەت كورسەتۋ سالاسى 5,3%-عا ءوستى. ساۋدا — 7%, كولىك — 22,4%-عا ارتتى. بۇل لوگيستيكانىڭ قالپىنا كەلۋى مەن جۇك اعىنىنىڭ كوبەيۋىمەن بايلانىستى. كولىك سالاسىنداعى ءوسىم, نەگىزىنەن, تەمىرجولمەن جۇك تاسىمالداۋ قىزمەتىنىڭ ۇلعايۋىمەن قامتاماسىز ەتىلدى: بۇل قىزمەتتىڭ جالپى سالاداعى ۇلەسى — 20,5%. ەلدەگى جۇك اينالىمىنىڭ 65%-ىن «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى قامتاماسىز ەتۋدە. 2025 جىلدىڭ قاڭتار–ساۋىرىندە كتج-نىڭ نەتتو جۇك اينالىمى 92,1 ملرد توننا-شاقىرىمدى قۇراپ, 2024 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 9,8%-عا ارتتى.

جۇك تاسىمالداۋ كولەمى 85 ملن تونناعا جەتىپ, 4,5%-عا ۇلعايدى. ونىڭ ىشىندە ىشكى تاسىمال — 54,6 ملن توننا, ەكسپورت — 30,4 ملن توننا (بىلتىرعىدان 12,7%-عا كوپ).

قارجىلىق قولداۋ مەن كلاستەرلىك دامۋ

2025 جىلى «بايتەرەك» حولدينگى ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋ كولەمى — 8 ترلن تەڭگە. بۇل ءجىو وسىمىنە قوسىمشا 1,3 پايىزدىق پۋنكت قوسۋى مۇمكىن. قاراجات شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا جانە ۇلتتىق جوبالارعا باعىتتالادى.

نەفتەحيميادان تۋريزمگە دەيىنگى تەرەڭ وڭدەۋ بويىنشا 17 ءىرى جوبا ايقىندالدى.

ماقساتتار:

• 2030 جىلعا دەيىن شوب-تىڭ ءجىو-دەگى ۇلەسىن 40%-عا جەتكىزۋ;

• IT قىزمەتتەر ەكسپورتىن 1,5 ملرد اقش دوللارىنان اسىرۋ;

• جىل سايىنعى تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار كولەمىن 24–25 ملرد دوللارعا جەتكىزۋ.

سىرتقى تاۋەكەلدەر مەن ماكروەكونوميكالىق باعدارلار

ءساۋىر ايىنان باستاپ سىرتقى نارىقتاعى جاعداي قيىنداي ءتۇستى: اقش-تىڭ تاريف ساياساتى, OPEC+ مۇناي ءوندىرۋدى ۇلعايتۋ تۋرالى شەشىمى, لوگيستيكالىق ىركىلىستەر مەن قارجى نارىقتارىنداعى جوعارى قۇبىلمالىلىق مۇناي باعاسى مەن جاھاندىق سۇرانىسقا قىسىم كورسەتۋدە. قازاقستان ۇكىمەتى ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاي وتىرىپ, ينۆەستيتسيالار مەن ەكسپورتتى ىنتالاندىرۋ جانە وتاندىق كومپانيالاردى جاھاندىق تىزبەكتەرگە ينتەگراتسيالاۋ باعىتىن ۇستانۋدا.

2025 جىلدىڭ العاشقى ءتورت ايىنداعى ورنىقتى ءوسىم ەكونوميكاداعى ءارتاراپتاندىرۋ ساياساتىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەدى. قۇرىلىس سەكتورى مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر بەرسە, يندۋستريا قارقىندى دامىپ, قىزمەت كورسەتۋ سالاسى جاندانا ءتۇستى. ەندىگى مىندەت — ءوندىرىس قۇرىلىمىن كۇردەلەندىرۋ, يننوۆاتسيالار ەنگىزۋ جانە ەكسپورتتىق نارىقتى كەڭەيتۋ ارقىلى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ.

«6%-دىق ءوسىم — جاقسى ناتيجە. ونىڭ ۇستىنە, بۇل ءوسىمنىڭ باسىم بولىگى مۇناي مەن گاز وندىرۋگە قاتىسى جوق. بۇل ماڭىزدى بەلگى. نارىق تۇراقسىز كەزدە ەكونوميكا مۇنايعا عانا سۇيەنە المايدى. ديۆەرسيفيكاتسيا — جالعىز جول. الايدا لوگيستيكا مەن قارجى ينفراقۇرىلىمىنا ءىرى ينۆەستيتسيالارسىز الداعى ءۇش جىلدا شوب-تىڭ ورنىقتى ءوسۋى تۋرالى ايتۋ قيىن», دەيدى قارجىگەر راسۋل رىسمامبەتوۆ.

سونىمەن قاتار ماكروەكونوميست ەلدار بەيسيمبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ الدا بولۋى جاقسى ناتيجە.

«قازىر قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر تۋرالى ايتۋعا ەرتە بولسا دا, باعىت ايقىن. نەگىزگى مىندەت — كۇردەلى ونىمدەردى ءوندىرۋ مەن جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ءونىم ەكسپورتىن ارتتىرۋ. مۇنداي ءوندىرىس تۇراقتى ءوسىمدى قامتاماسىز ەتىپ, جاقسى جالاقىلى جۇمىس ورىندارىن اشا الادى», دەيدى ول.