ايتىس • 27 مامىر, 2025

قىزىلوردا استانا بولعاندا...

40 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىل قىزىلوردانىڭ ەل استاناسى اتانعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر. قاي زاماندا دا قازاققا قۇتتى ۇيا بولعان بايىرعى مەكەندە اتاۋ­لى جىلعا بايلانىستى ءىس-شارا جۇيەلى ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. قالاداعى «ونەر ورتالى­عىندا» وتكەن ء«ۇش ءداۋىردىڭ استا­ناسى – قىزىلوردا» اتتى رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسى دا «قازاق» اتاۋىن قايتارعان قاسيەتتى توردەگى تويعا ارنالدى.

قىزىلوردا استانا بولعاندا...

ايتىسقا جينالعان جۇرت ورتالىق فويەسىندەگى ءوڭىردىڭ ونەر مەن مادەنيەت سالاسىنداعى جە­تىس­تى­گىنە ارنالعان كورمەمەن تانىستى. كورمە تورىنە «التىن دومبىرا» سايىسىندا ءۇش مارتە وزىق شىققان سىر جۇيرىگى مۇحتار نيازوۆ پەن بىلتىرعى سايىستا جەرلەستەرىن قۋانتقان مەيىربەك سۇلتانحاننىڭ, جىل باسىندا جاس اقىندار اراسىنداعى «كۇمىس دومبىرا» ايتىسىندا ۇزدىك دەپ تانىلعان بەكسۇلتان ورىنباساردىڭ تابىسى – قوس التىن, ءبىر كۇمىس دومبىرا قويىلدى. مىڭ ورىندىق زالعا سىيماي, ءسوز دوداسىن تۇرە­گەپ تۇرىپ تاماشالاعاندار كوپ بولدى.

مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ توراعالىق ەتكەن قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىندا قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءاسانالى ءاشىموۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءجۇرسىن ەرمان, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن عالىم جايلىباي, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى, اقمولا وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى قۇدايبەرلى مىرزا­بەك, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايرات­كەرى الماس الماتوۆ, سونداي-اق ايتىس­كەر اقىن, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كاندي­داتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­رات­كەرى مەلس قوسىمباەۆ بولدى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن قايراتكەرى امانجول ءالتاي جۇرگىزگەن ءسوز دوداسىندا وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ قىزىلوردانىڭ ەل باي­تاعى اتانعان كەزەڭىنىڭ 100 جىلدىعى اسىل مۇرامىز ايتىسپەن باستالىپ جاتقانىن جاقسى ىرىمعا بالايتىنىن ايتتى.

«مەملەكەت باسشىسى بۋرابايدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا كەلەسى, V وتىرىستى سىر بويىندا, كەزىندە قازاق ەلىنىڭ استاناسى بولعان قىزىلوردا قالاسىندا وتكىزۋدى ۇسىندى. القالى جيىندا قابىلدانعان بۇل تاريحي شەشىم ايماق جۇرتشىلىعىنىڭ مەرەيىن اسقاقتاتتى. بۇل – ءبىز ءۇشىن زور مارتەبە, پرەزيدەنتىمىزدىڭ وڭىرىمىزدە اتقارىلعان جۇمىسقا بەرگەن وڭ باعاسى دەپ بىلەمىز. قازاقىلىقتىڭ قايماعى بۇزىلماعان, بىرلىك پەن ۇلت تۇتاستىعىنىڭ التىن دىڭگەگىنە اينالعان قاسيەتتى سىر وڭىرىنە كەلگەن قادامدارىڭىز قۇتتى بول­عاي!», دەدى وبلىس باسشىسى. 

ەلدىڭ ءار وڭىرىنەن جينالعان 12 اقىن باق سىناسقان ايتىستا ءار جۇپقا تاقى­رىپ بەرىلىپ, ەل الدىنا ءبىرىنشى مەيىربەك سۇلتانحان مەن شىعىستىڭ شاڭ جۇقتىر­ماس جۇيرىگى رۇستەم قايىرتاي شىقتى. ءسو­زىن زامانىندا بار قازاققا قادىرى بولەك قۇنانبايدىڭ سىرعا ساپار شەككەنىنەن باستاعان مەيىربەك ەجەلگى ىزبەن كەلىپ وتىرعان قارسىلاسىنا ساتتىلىك تىلەدى. «ساعان دا بوتەن ەمەس سىردىڭ ەلى, سويلەي بەر ساحنادا سارساڭ بولماي» دەگەن مەيىربەككە رۇستەم تۇيدەكتەتە جاۋاپ بەردى.

كەلەسى جۇپ – جانسايا مۋسينا مەن ماقسات احانوۆقا بەرىلگەن تاقىرىپ ءشامشى قالداقوۆتىڭ 95 جىلدىعى بولدى. تاقىرىپتى ادەمى ازىلمەن ادىپتەي تاراتقان ەجەلگى قارسىلاستاردىڭ ونەرى كوپتى ءتانتى قىلدى.  ايتىستى ء«ۇش ءداۋىردىڭ استاناسى – سىر ەلى, مۇندا ادام باقىتتى ءومىر سۇرەدى»  دەپ اياقتاعان جانسايا مەن ماقساتتىڭ ونەرى تەڭ باعالاندى. اقتوبەدەن كەلگەن نۇربول جاۋىنباەۆ پەن شىمكەنتتىك نۇرماحان جاقىپبەكتىڭ ءسوز سايىسى دا زالداعى جۇرتتى ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى.

سىر ەلىنىڭ ماقتانىشى مۇحتار نيازوۆ پەن ايتىس ساحناسىنا ۇزاق ۇزىلىستەن كەيىن قايتا ورالعان  سارا توقتامىسوۆانىڭ, بەكارىس شويبەكوۆ پەن ديدار قاميەۆتىڭ, اسپانبەك شۇعاتاي پەن ونەردەگى جولىن جاڭا باستاعان زليقا ناۋرىزالينا اراسىنداعى ءسوز سايىسىن تاپجىلماي تاماشالاعان جۇرت ءداستۇرلى ونەرگە قاپىسىز قۇرمەت تانىتتى. 

تاڭناڭ كەشكە دەيىن جالعاسقان الامان ايتىستىڭ باس جۇلدەسى سارا توقتامىسوۆا­عا بۇيىردى. ءى ورىن مەيىربەك سۇلتانحانعا, II ورىن مۇحتار نيازوۆقا, ال III ورىن رۇستەم قايىرتاي مەن ماقسات احانوۆقا بەرىلدى. جانسايا مۋسينا مەن بەكارىس شويبەكوۆ ارنايى جۇلدەمەن ماراپاتتالسا, ديدار قاميەۆكە, اسپانبەك شۇعاتايعا, زليقا ناۋرىزاليناعا, نۇربول جاۋىن­باەۆ پەن نۇرماحان جاقىپبەككە 500 مىڭ تەڭگەدەن سىياقى تابىستالدى.

 

قىزىلوردا 

سوڭعى جاڭالىقتار