كادىربەك ابدىقادىر ۇلى بىزگە 1982 جىلى الماتى كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىنىڭ 2-3 كۋرسىندا وقىپ جۇرگەن كەزىمىزدە (ماسكەۋدەگى بەدەلدى سۋريكوۆ ينستيتۋتىن بىتىرگەن كەزى) سۋرەت جانە كوركەم گرافيكا پاندەرىنەن ءدارىس وقىدى. «جاقسى ۇستاز – شاكىرت باعى» دەمەكشى, شىنىندا قازاق ەلىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن, ونەردە كوزىن جاڭا اشقان بولتىرىكتەر سياقتى ءار ۇلگىسىن قۇنىعا قابىلداپ, سۋرەت الەمىنە بويلاي بەردىك. اۋىل بالالارىنىڭ الدىندا بىلىكتى دە ءبىلىمدى, ءسوزى مەن ءىسى ۇيلەسكەن تۇلعانىڭ تۇرۋى شاكىرتتىڭ زور ولجاسى ەدى. ءبىز مۇنى كەزدەيسوقتىق ەمەس, پەشەنەمىزدەگى جازۋ دەپ بىلدىك.
كوركەم گرافيكا ءتاسىلى – بەينەلەۋ ونەرى سالاسىنداعى ءمۇسىن قۇيۋدان كەيىنگى ماشاقاتى مول, تەرىس ويىپ وڭ باساتىن, كاسىبي قىر-سىرى ادامنان شىدامدىلىق پەن سۇيىسپەنشىلىكتى قاتار قاجەت ەتەتىن كۇردەلى جانر. تۇلا بويى وسى قاسيەتكە يە كادىربەك اعايىمىز سول سيرەك امالدى ارقايسىسىمىزدىڭ جانىمىزعا سەنىمدى تۇردە سىڭدىرە ءبىلدى. «ۇستازى جاقسىنىڭ ۇستانىمى جاقسى» دەگەن قاناتتى وي وسىندايدان تۋسا كەرەك.
قوعامدىق ورتادا رۋحانيات كوزى رەتىندە كىتاپ پەن كوركەم گرافيكانىڭ بايلانىسى توننىڭ ىشكى باۋىنداي. سول كىتاپتارعا يلليۋستراتسيا جاساۋ – حالىق تالعامىن, تۇسىنىگىن جەتىلدىرۋ دەگەن ءسوز. ۇلى قالامگەرلەردىڭ ۇلى شىعارمالارى باسىلىمدارىن بەزەندىرۋ – قاي-قاي سۋرەتشىنىڭ دە كاسىبي ولجاسى. حاس سۋرەتشىنىڭ ەڭبەگى ادەبيەت پاراعىنىڭ اراسىندا جۇتىلىپ قالماي, ادەبيەتپەن قاتار تۇرعان تەرەزەسى تەڭ اۆتورلىق ونەر تۋىندىسى رەتىندە الەۋەتىن كوتەرىپ, پلاستيكالىق ءتىل ءبىتىرىپ, ادەبيەتكە شاپان جاپقانداي وقىرماننىڭ ۇيلەسىمدىلىك تانىمىن, دارەجەسىن ارتتىرادى. بۇگىندە قازاق اۋىز ادەبيەتىنىڭ جاۋھارلارى تاسقا باسىلىپ, كوركەم گرافيكا بەينەلەگەن سۋرەتتەرمەن تولىق سيپات الىپ, حالىقتىڭ رۋحاني مۇراسىنا اينالىپ وتىر. سۋرەت ءبۇتىن كىتاپسۇيەر قاۋىمدى سالاماتتاندىرىپ, ەستەتيكا-ەتيكالىق پاراساتىن قالىپتاستىرۋعا زور ىقپالىن تيگىزسە, ونىڭ ءبارى – سۋرەتشىلەر سومداعان سونى بەينەلەردىڭ قۋاتى. مىنە, بىزگە وسى وي-پاراساتتى جاس كۇنىمىزدەن كادىربەك ابدىقادىر ۇلى سىندى ۇستازدارىمىز ءسىڭىردى. جاي سوزبەن ەمەس, قىلقالام كۇشىمەن.
ۇلت كىتاپ الەمىنە سۋرەتپەن جان ءبىتىرۋ – كادىربەك كامەتوۆ شىعارماشىلىعىنىڭ ەلەۋلى باعىتى. مۇنى كوزى اشىق وقىرمان جاقسى بىلەدى. الەمدىك دەڭگەيدەگى قازاقتىڭ ۇلى اقىنى اباي تۇلعاسىن سومداۋدا اتاقتى ە.سيدوركين, م.قيسامەدينوۆ سياقتى گرافيكا-سۋرەتشىلەرىنىڭ قاتارىندا كادىربەك كامەتوۆتىڭ قولتاڭباسى ايدان انىق.
حح عاسىردىڭ كۇردەلى دە جاۋاپتى كەزەڭدەرىندە قازاق قولدانبالى ونەرىنەن بەينەلەۋ ونەرىنە قادام باسقان شاقتا, ەۋروپالىق ءداستۇردى تەز جانە ورنىمەن مەڭگەرىپ, كەنەپتەگى كەسكىندەمە, گرافيكالىق كەسكىندەمە سىندى ەليتارلىق جانرلارعا تۇرەن سالىپ, سۋرەت ونەرى تاريحىندا بەتبۇرىس جاسالعانى – تاريحي فاكت. ءابىلحان قاستەەۆ, ورال تاڭسىقباەۆ, اۋباكىر يسمايلوۆ, ت.ب. اتىمەن بايلانىستى رۋحاني مادەنيەتىمىز جاڭا سەرپىنمەن دامي باستادى. ەجەلگى انتيكا زامانىنان باستاۋ العان, مىڭ جىلداعان دامۋ تاريحى مەن ءداستۇرى بار زايىرلى ەۋروپا ەلدەرىنەن كەلگەن بيىك ونەردى قازاق سۋرەتشىلەرى جاتسىنباي قابىلداپ, ءا دەگەننەن كاسىبي زاڭدىلىقتارىن تەز يگەرىپ, يگى ناتيجە كورسەتە ءبىلدى. ارينە, بۇل ونەر تىكەلەي جەتپەي, ەكشەلىپ-ءسۇزىلىپ, كەڭەستىك يدەولوگيانىڭ قۇرىلىمى مەن الەۋمەتتىك اۋەنىن ەسكەرىپ ەنگەن ەدى. بىراق تالانت پەن ىزدەنىسكە, شەشىم مەن تاپقىرلىققا شەك جوق. بەينەلەۋ ونەرى مەن كەسكىندەمە-گرافيكادان ءبىلىم العان ۇلت ماماندارى «الپىسىنشى», «جەتپىسىنشى» جىلدىقتار بولىپ, بەيرەسمي ايشىقتالىپ, توپتاسىپ, لەك-لەگىمەن بوي كورسەتە باستادى. 80-جىلدارى ونەرگە ات ويناتىپ كەلگەن بۋىن باسىندا ك.كامەتوۆ, ە.تولەپباي, ب.تۇلكيەۆتەر تۇردى. وسى ۇشەۋدەن كەيىنگى بۋىن 90-جىلدىقتار شىعارماشىلىعىنا, ياعني ءبىزدىڭ ونەرىمىزگە بۇلاردىڭ اسەرى ايقىن.
سونىڭ ىشىندە بۇرىنعى وداق, رەسپۋبليكا, كەيىنگى تمد, تۇركى دۇنيەسى اياسىندا تانىمال كادىربەك كامەتوۆ – ونەردىڭ سارا جولىندا كەيىنگى بۋىن مەن شاكىرتتەرىنە ۇلگىلى تۇلعا, ونەگەلى ۇستاز.
كادەكەڭ بىزگە ۇستازىق ەتكەن سوڭ, ءسوزسىز ىقپالى كۇشتىرەك بولدى. سونداي-اق سۋرەتشىنىڭ شىعارماشىلىعىن دا, ءوزىن دە جاقىن تانىدىق. ارتىق سوزگە جوق, مىنەزى تىك. وزىنە دە, ستۋدەنتتەرىنە دە تالاپشىلدىعى مەن قاعيداتشىلدىعى كوپ جاعدايدا كاسىبي جەتىلۋىمىزگە اسەر ەتتى. سوندىقتان شىعار, اعا بۋىننىڭ دا, ورتا بۋىننىڭ دا, وزىمىزدەن كەيىنگىلەردىڭ دە حالىقارالىق كاسىبي ورتاداعى بەدەل-قۇرمەتىن كورىپ-بىلگەن سايىن ۇستازىمىز ءۇشىن مارقايىپ جۇرەمىز.
ال وسى ماسكەۋ سىيلاپ, باكۋ باعالاعان, پاريج تاڭدانىپ, ۆەنا قادىرلەگەن كادىربەك كامەتوۆتىڭ بىردە-ءبىر مەملەكەتتىك ماراپاتى جوق دەسە, سەنەسىز بە؟ قازاقستاندا قىلقالام ۇستاعانى بار, ونەردى باعالايتىندار بار, رۋحانيات سالاسى ماماندارى بار – ءبارى «كادىربەك كامەتوۆتىڭ ۇلت بەينەلەۋ ونەرىندەگى ورنى بولەك» دەپ باعالاپ جاتسا, بۇل ەلدىك ۇلكەن ماراپاتتىڭ نەگىزى دەپ ەسەپتەيمىز.
«ەشتەن كەش جاقسى», باردى باعالاي بىلگەن – ازاماتتىق. ونەر تۇلعاسىن, ونەر تۋىندىسىن قادىرلەي ءبىلۋ – ءارى ساۋاتتىلىق, ءارى جاۋاپكەرشىلىك.
سۋرەتشى كادىربەك كامەتوۆ سالعان بەينەلەر, كەسكىندەمەلەر, پورترەتتەر حح عاسىردىڭ ۇزدىك شىعارمالارى رەتىندە مارتەبەلى ورىندا تۇر. بۇل – اقيقات.
سەمبىعالي سماعۇلوۆ,
مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, شاكىرتى
