بارلىعى باۋىرىن باقىلاۋدان باستالعان
ميراس قوستاناي وبلىسىنىڭ ارقالىق قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. سول جەردە قازاق-تۇرىك ليتسەيىن ءبىتىرىپ, استانا مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە گرانتقا تۇسكەن. كەيىپكەرىمىز بالا كەزىنەن ادامدارعا كومەكتەسۋگە ىنتىق بولىپتى. بىردە اناسى دەكرەتتىك دەمالىسقا شىققاننان كەيىن, ونى مەكتەپكە اپارىپ, الىپ كەلۋ جۇمىسى اعاسىنا جۇكتەلەدى.
ء«ىنىمنىڭ قايدا جۇرگەنىن بىلگىم كەلدى. ۋايىمدايتىنمىن. سول كەزدە GPS ساعاتتارىن ساتىپ الىپ, وعان سىيعا تارتتىم. بۇل شىنىمەن اتا-انالار ءۇشىن كەرەمەت شەشىم ەكەن. ساعات ارقىلى ونىڭ قايدا جۇرگەنىن باقىلاپ, ءتىپتى قاجەت كەزدە قوڭىراۋ شالۋعا بولاتىن. وسىدان كەيىن مەن باسقا اتا-انالار دا مۇنداي قۇرىلعىعا قىزىعاتىنىن ءتۇسىندىم», دەيدى ميراس.
جىلقىعا GPS ورناتتى
ميراستىڭ بيزنەس جولى ءدال وسى GPS ساعاتتاردان باستالدى. Instagram ارقىلى ساتۋدى ۇيىمداستىرىپ, ايىنا 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىن تابىس تاپتى. بىراق ونىڭ ءومىرىن وزگەرتكەن ءبىر سۇراق بولدى.
ء«بىر كۇنى كليەنتىم: «بالالاردى باقىلاۋعا بولادى, ال جىلقىلاردى شە؟» دەپ سۇرادى. سول كەزدە ويلانىپ قالدىم. جىلقىلار ەلىمىزدىڭ ۇشى-قيىرى جوق دالاسىندا جايىلادى, ال ول جەرلەردە ۇيالى بايلانىس جوق. مۇنداي جاعدايدا ولاردى قالاي باقىلايدى؟ – دەپ ويلانىپتى ميراس.
بۇل سۇراق ونىڭ جاڭا يدەياسىنىڭ باستاۋى بولدى. ول فەرمەرلەرمەن كەزدەسىپ, ولاردىڭ ماسەلەلەرىن ءتۇسىندى. جىلقىلار ءجيى جوعالىپ كەتەدى, جولدارعا شىعىپ, اپاتقا سەبەپشى بولادى نەمەسە ەگىستىك القاپتارىن تاپتايدى. سوندىقتان فەرمەرلەرگە جانۋارلاردى باقىلاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنگەن.
وتاندىق ءونىمدى ىسكە قوستى
العاشقى كەزدە ميراس پەن ونىڭ سەرىكتەسى ماقجان يكرام شەتەلدىك GPS ترەكەرلەرىن پايدالاندى. بىراق فەرمەرلەردىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن ۇسىنىستارىن تىڭداي وتىرىپ, ولار وزدەرىنىڭ قوسىمشاسىن جاساۋعا كىرىستى.
«العاشقى قوسىمشامىز وتە قاراپايىم بولدى. جىلقىلاردىڭ ورنالاسۋى مەن ولاردىڭ قوزعالىس تاريحى عانا كورسەتىلدى. بىراق فەرمەرلەر بىزگە «جەل كارتاسىن» قوسۋدى سۇرادى. سەبەبى جىلقىلار جەلگە قارسى نەمەسە جەل باعىتىمەن جۇرەتىنىن بايقادىق. ءبىز بۇل فۋنكتسيانى قوسىپ, فەرمەرلەردىڭ سەنىمىنە يە بولدىق», دەيدى ميراس.
جۇيە قازىر فەرمەرلەرگە كەلەسى مۇمكىندىكتەردى ۇسىنادى:
• توپوگرافيالىق جانە سپۋتنيكتىك كارتالار – مالدىڭ ناقتى ورنالاسۋىن كورۋگە بولادى.
• جەل كارتاسى – جىلقىلاردىڭ قوزعالىسىن بولجاۋعا كومەكتەسەدى.
• گەوشارباقتار – پايدالانۋشىلار مالدىڭ جۇرەتىن اۋماعىن بەلگىلەي الادى. ەگەر جىلقى بۇل اۋماقتان شىقسا, قوسىمشا حابارلاما جىبەرەدى.
«ادەتتە ءبىر ترەكەردى تابىننىڭ جەتەكشىسىنە نەمەسە بيەسىنە ورناتادى. بۇل ءۇيىردى باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىر فەرمەر: «مەن ەندى جىلقىلارىمدى جوعالتامىن دەپ الاڭدامايمىن. سەندەردىڭ جۇيەلەرىڭ كوڭىلىمدى تىنشىتتى» دەپ ايتتى. بۇدان ارتىق نە كەرەك؟ بىزگە وسىنداي پىكىرلەر شابىت بەرەدى», دەيدى ميراس.
ايىنا 20 ميلليون تەڭگە
بۇگىنگى تاڭدا iGPS Tech جۇيەسى ارقىلى قازاقستان بويىنشا 100 مىڭنان استام جىلقى باقىلانادى. فەرمەرلەر جىلقىلارىنىڭ قايدا ەكەنىن, قاي جاققا بەت العانىن ناقتى بىلەدى. جىلقىلاردى باقىلاۋ ارقىلى كومپانيا اي سايىن 20 ميلليون تەڭگە تابىس تابادى, ونىڭ 5 ميلليونى – تازا پايدا.
ء«بىزدى فەرمەرلەردىڭ سەنىمى العا جەتەلەپ كەلەدى. ولار ءوز تاجىريبەسىمەن بولىسەدى, ال ءبىز ولاردىڭ پروبلەمالارىن شەشۋگە تىرىسامىز. جىلقىلاردى باقىلاۋ – بۇل جاي عانا بيزنەس ەمەس, بۇل – ادامداردىڭ ءومىرىن جەڭىلدەتۋ», دەيدى ميراس.