الايدا مينيسترلىك جۇرگىزگەن تالداۋ ناتيجەسى بويىنشا, كينوگەرلەردىڭ دەنى ساپالى ءونىم شىعارۋعا جانە ونى ناسيحاتتاۋعا مۇددەلى ەمەس.
«ۇلتتىق كينونى قولداۋ ورتالىعى» مەملەكەتتىك قارجىلاي قولداۋ بەرۋ ءۇشىن اشىق كونكۋرستار ۇيىمداستىرىپ, ولاردى ىرىكتەۋمەن اينالىسادى.
كينو ورتالىعى جۇمىس ىستەگەن 5 جىل ىشىندە 103 جوباعا قارجى بولىنگەن, جالپى قۇنى 19 ملرد تەڭگە تۇراتىن ءتۇرلى جانردا 98 فيلم ءتۇسىرىلدى. ونىڭ ىشىندە 42 كوركەم, 23 دەرەكتى, 25 قىسقامەتراجدى, 8 انيمتسيالىق فيلم بار. كينوتەاترلارعا, تەلەۆيزيالىق جانە ونلاين پروكاتقا تەك 23 كارتينا شىققان (كوركەم فيلم – 20, دەرەكتى فيلم – 3). 2023 جىلعا دەيىن تۇسىرىلگەن 27 فيلم بيىل كورسەتىلمەك.
سونىمەن قاتار پروكاتتى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن, مينيسترلىكتەن پروكات كۋالىگىن الۋ عانا جەتكىلىكتى ەكەنىن ەسكەرۋ قاجەت. بىراق وسىعان دەيىنگى تاجىريبە كورسەتكەندەي, رەجيسسەرلەردىڭ كوبى فەستيۆالدار مەن كونكۋرستارعا ارناپ فيلمدەر تۇسىرەدى نەمەسە اۆتورلىق كينو دايىندايدى. وسىلايشا وزدەرىنىڭ جەكە شىعارماشىلىق امبيتسيالارىنا باسىمدىق بەرىپ, كوپشىلىك اۋديتوريا سۇرانىسىن ۇمىتىپ كەتىپ جاتادى.
كاسسالىق جيناق كولەمى نەبارى 1,5 ملرد تەڭگەگە جەتكەن, بۇل ۇلتتىق فيلمدەر پروكاتىنىڭ تومەندىگىن ايقىن كورسەتەدى.
قازاقستاندىق كورەرمەننىڭ ءالى كۇنگە دەيىن كەي كارتينالاردى كورمەۋىنىڭ باستى سەبەبى – وندىرۋشىلەر مەن اۆتورلاردىڭ پروكاتقا شىعارۋعا دەگەن نيەتىنىڭ جوقتىعى. ويتكەنى ولار ءوز قالاماقىسىن جوبا بارىسىندا-اق الىپ قويعان.
ماسەلەن, «تۇرسىنوۆفيلم» جشس جەتەكشىسى رەجيسسەر, جازۋشى ەرمەك تۇرسىنوۆ 2019 جىلدان 2021 جىلعا دەيىن «بەسمويناق» تولىقمەتراجدى كوركەم ءفيلمىن شىعارۋعا 500 ملن. تەڭگە كولەمىندە مەملەكەتتىك قارجى الدى. بىراق كورەرمەن ءفيلمدى وسى ۋاقىتقا دەيىن كورگەن جوق.
«باتۋ. تاريحي دەتەكتيۆ» اتتى كينورەجيسسەر راشيد نۇعمانوۆتىڭ كينوسىنا 192 ملن. تەڭگە بولىنگەن. جوبا 2021 جىلى اياقتالعان,بىراق قالىڭ كورەرمەن بۇل فيلممەن دە تانىس ەمەس.
كينورەجيسسەر دامير مانابايدىڭ «تىرنالار» جوباسى 422 ملن تەڭگە كولەمىندە مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولدى.
رەجيسسەر ارداق امىرقۇلوۆتىڭ «حيرۋرگ» ءفيلمىن شىعارۋعا 239 ملن تەڭگە ءبولىندى, كينوتەاترلارداعى كاسسالىق جيناق 1,1 ملن. تەڭگە بولدى.
رەجيسسەر اقان ساتاەۆتىڭ «بوكسەر» ءفيلمىن قارجىلاندىرۋ 900 ملن. تەڭگەنى قۇرادى, كينوپروكاتتان جيناعانى 25 ملن. تەڭگەدەن اسپادى.
رەجيسسەر ەمير بايعازيننىڭ «جيزن» كارتيناسىنا 500 ملن. تەڭگە كولەمىندە مەملەكەتتىك قارجى ءبولىندى, فيلم پروكاتتا 650 مىڭ تەڭگە جينادى.
رەجيسسەر بەكبولات شەكەروۆتىڭ «لەتو 1941-گو گودا» كوركەم ءفيلمىن تۇسىرۋگە 697 ملن. تەڭگەدەن استام قاراجات ءبولىندى. كاسسادا تۋىندى تەك 40,6 ملن تەڭگە نەمەسە جالپى قۇنىنىڭ.
رەجيسسەر ەرنار نۇرعاليەۆتىڭ دە «نا ستارتە» ءفيلمى وسىنداي. مەملەكەتتەن 468,5 ملن تەڭگە ءبولىندى, پروكاتتا بار بولعانى 15,5 ملن تەڭگە نەمەسە بيۋدجەتتىڭ 3,3%-ىن جينادى.
رەجيسسەر فارحات شاريپوۆتىڭ «سحەما» كارتيناسى نەبارى 21,8 ملن تەڭگە جيناي الدى, ال ونى وندىرۋگە 300 ملن تەڭگە ءبولىندى.
340 ملن تەڭگەگە تۇسىرىلگەن «بۇركىت» ءفيلمى نەبارى 254 مىڭ تەڭگە جينادى.
جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەت بولەتىن سوماعا 10% مولشەردە رەجيسسەرلەردىڭ گونورارى دا تولەنگەنىن قوسا كەتكەن ءجون.
جەكە كينوكومپانيالار وزدەرىنىڭ كينوكارتينالارىن ودان ءارى پروكاتقا شىعارۋ مەن تاراتۋ ماسەلەسىنە بەي-جاي قارايدى, بىراق باسقا جوبالار ارقىلى كينو ورتالىعىنىڭ اشىق كونكۋرستارىنا قاتىسۋدى جالعاستىرۋدا جانە مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولىپ جاتىر. بايقاۋدان وتپەگەن جاعدايدا ولار نارازىلىق كورسەتىپ, جوبالاردى تاڭداۋداعى وبەكتيۆتىلىك پەن اشىقتىققا كۇمان كەلتىرەدى, كينەماتوگرافيستەردى ميتينگكە شىعارامىن دەپ قورقىتۋ ارقىلى كونكۋرس ناتيجەسىن ءوز جاعىنا بۇرعىسى كەلەدى.
ءدال وسىنداي جاعداي مۋلتيپليكاتسيا جانە انيماتسيا سالاسىندا دا بايقالادى. 2019 جىلدان بەرى جاسالعان انيماتسيالىق فيلمدەردىڭ ەشقايسىسى قازاقستاندىق كورەرمەنگە ءالى كۇنگە ۇسىنىلعان جوق. ماسەلەن, «ADAY Production» جشس-نىڭ «كەنجە قىز» تۋىندىسىنا 232,8 ملن تەڭگە بولىنگەن, «ىرىسى اق قازاقستان» جشس تاسپالاعان «كاراۆان يستوري» مۋلتفيلمىنە 213,9 ملن تەڭگە كولەمىندە قولداۋ كورسەتىلسە, «Dala Animation» جشس-نىڭ «بەسىك جىرىنا» 32,4 ملن تەڭگە بەرىلگەن.
وسىعان بايلانىستى ۆەدومستۆو وسى يندۋستريانى دامىتۋ تاسىلدەرىن وزگەرتۋ جانە كينەماتوگرافيستەرگە قولداۋ كورسەتۋ شارتتارىن قايتا قاراۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. سونداي-اق كونكۋرستىق ىرىكتەۋ كەزىندە فيلم اۆتورلارى مەن كينوكومپانيالاردىڭ كورەرمەنگە كورسەتىلگەن جوباسىنىڭ ساپاسى مەن ناتيجەسى ەسكەرىلەتىن بولادى.
مينيسترلىكتىڭ نەگىزگى مىندەتى – فيلمدەر شىعارۋ كەزىندە زاڭدىلىق پەن ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ.
ۆەدومستۆو شىعارماشىلىق ەركىندىكتى قۇرمەتتەيدى, بىراق زاڭ مەن ءتارتىپ بارىنە ورتاق جانە ءسوزسىز ساقتالۋى كەرەك.
سونداي-اق, مينيسترلىك قازىر جاعدايى اقساپ تۇرعان «قازاقفيلم» مەملەكەتتىك كينوستۋدياسىنا بارلىق قاجەتتى كومەك كورسەتىلۋ قاجەت دەپ سانايدى.
كينو قاۋىمداستىقپەن بىرلەسىپ ۇسىنىلاتىن كينەماتوگرافيا سالاسىنداعى, ونىڭ ىشىندە «قازاقفيلمگە» قاتىستى زاڭنامالىق تۇزەتۋلەر ەلدەگى كينويندۋستريانىڭ تۇراقتىلىعى مەن دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەت.
كينوستۋدياعا كينو ورتالىعىنىڭ كونكۋرسىنا قاتىسپاي-اق, قارجىلىق قولداۋ كورسەتۋ ۇلتتىق كينونى قولداۋ ءۇشىن قاجەتتى قادام بولار ەدى. بۇل ستۋدياعا مەملەكەتتىك تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋعا, ساپالى فيلمدەر شىعارۋعا جانە قازاقستان مادەنيەتى مەن تاريحىن ىلگەرىلەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ۇسىنىلىپ وتىرعان قارجىلاندىرۋ مەحانيزمى جەكە كينوكومپانيالار اراسىندا كينوجوبالاردى كونكۋرستىق ىرىكتەۋدى جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىلايشا, كينەماتوگرافيالىق يندۋستريادا باسەكەلەستىك ورتا قالىپتاسادى.
«قازاقفيلمنىڭ» تۇراقتى جۇمىس ىستەۋى ۇلتتىق جانە حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن ساپالى فيلمدەر شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇل قازاقستاندىق كينەماتوگرافيانىڭ الەمدىك ارەناداعى ورنىن نىعايتۋعا جانە دارىندى قازاقستاندىق كينەماتوگرافيستەردىڭ جولىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
2019 جىلدان 2023 جىلعا (قوسا ەسەپتەگەندە) دەيىنگى مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولعان كينوجوبالاردىڭ ءتىزىمى تومەندەگى قوسىمشادا.
