ادەبيەت • 12 مامىر, 2025

قوش بول, اقيقاتتىڭ الداسپانى: الماتىلىقتار تەمىرحان مەدەتبەكتى جەر قوينىنا تاپسىردى

70 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى تەمىرحان مەدەتبەك تە كەلمەستىڭ كەمەسىنە ءمىنىپ كەتە باردى. سەكسەندى القىمداپ دۇنيە سالعان اقىن الماتىداعى كەڭساي زيراتىندا جەرلەندى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

قوش بول, اقيقاتتىڭ الداسپانى: الماتىلىقتار تەمىرحان مەدەتبەكتى جەر قوينىنا تاپسىردى

ۇلتتىڭ ۇلى جىرشىسىنا اينالعان, ۇيات پەن ار-نامىستى بارىنەن جوعارى قويعان, جولى مەن سالعان ءىزى بولەك اقىن تەمىرحان مەدەتبەك 80 جاسىندا بۇل فانيمەن قوش ايتىستى. ادامگەرشىلىك پەن ادىلدىك ۇعىمىن تۋىندىلارىنىڭ نەگىزگى باعىتىنا اينالدىرعان قالامگەر قازاق رۋحانياتىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوستى. شىندىقتى ايتتى, ادال ءجۇرىپ, ادال تۇردى.

«تاسقا تامىر ءبىتىرۋ, تەمىرگە جان ءبىتىرۋ — بۇل قۇدىرەتتىڭ عانا قولىنان كەلەدى. ال سونداي قۇدىرەتتى ونەر يەسى — تەمىرحان مەدەتبەك. سول سەبەپتى مەن ونى قۇدىرەتتى اقىن دەپ ايتامىن. تەمىرحان اعامىزدىڭ ومىردەن ءوتۋى — ءبىر ۇلكەن مەكتەپتىڭ, ءبىر ءداۋىردىڭ اياقتالعانى سياقتى. بىراق شىنايى قاراساق, سول مەكتەپتىڭ شاكىرتتەرى بار, سول ءداۋىردىڭ وقىرماندارى بار. سوندىقتان بۇل رۋحاني جول, بۇل ادەبي باعىت ءوز جالعاسىن تاباتىنىنا مەن سەنەمىن», – دەدى اقىن, قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ۇلىقبەك ەسداۋلەت.

تۇركىستاننىڭ تورىندە تۋىپ, الماتىدا قىزمەتتىك جولىن جالعاعان جازۋشى ءار جىلدارى ءتۇرلى باسىلىمداردا ءىس اتقاردى. شىعارماشىلىق ورتادان الىستامادى. كوپ جازدى. قازاق پوەزياسىنا جاڭا لەپ سىيلادى. وعان اقىننىڭ ەجەلگى تاريحتى زەرتتەي وتىرىپ شىعارعان «كوك تۇرىكتەر سارىنى» اتتى ەڭبەگى دالەل.

«مەن تەمىرحان مەدەتبەكتى قازاق پوەزياسىنا توڭكەرىس جاساعان, شىن مانىندەگى رەۆوليۋتسيا جاساعان اقىن دەپ ەسەپتەيمىن. بۇعان دالەل — ونىڭ ايگىلى «كوك تۇرىكتەر سارىنى». بۇل شىعارما — تەك پوەتيكالىق تۋىندى عانا ەمەس, تۇتاس رۋحاني سەرپىلىس.

تەمىرحاننىڭ پوەزياسىن ەكى كەزەڭگە ءبولىپ قاراۋعا بولادى: العاشقىسى — قازاقتىڭ قارا ولەڭى ۇلگىسىندە جازىلعان تۋىندىلارى بولسا, ەكىنشىسى — كۇلتەگىن ءداۋىرىنىڭ كونە تۇركى رۋحىمەن كومكەرىلگەن, تەرەڭ تاريحي ساناعا قۇرىلعان پوەزياسى. مەنىڭشە, قازاق ادام بولۋى ءۇشىن — ابايدى وقۋى كەرەك. ال رۋحى مىقتى, تۇعىرى بيىك بولۋى ءۇشىن — تەمىرحاندى وقۋى كەرەك», – دەدى جۋرناليست, وڭداسىنوۆتانۋشى گۇلسىم ورازالىقىزى.

تەمىرحان مەدەتبەك العاشقى جىر جيناعىن «جانىمنىڭ جاس قۇراعى» اتاۋىمەن 1970 جىلى باسىپ شىعاردى. كەيىن «جانىمنىڭ جاپىراقتارى», «مارتەبە», «داۋىس», «مەنىڭ ابايىم» سىندى ەڭبەكتەردىڭ اۆتورى اتاندى. ولەڭدەرى الەمنىڭ 6 تىلىنە اۋدارىلدى. ال ەڭ باستىسى, ونىڭ ءار شىعارماسىنان ءور رۋح پەن ەرىك-جىگەر جالىنى انىق سەزىلەدى.

«وتكىر, كەشەگى ماحامبەتتەردىڭ ءىزىن قۋىپ كەلە جاتقان مىقتى اقىندارىمىز ەدى. سوندىقتان ءبىز ءۇشىن بۇگىن وتە قايعىلى كۇن. ويتكەنى دۇنيەدەن تەمىرحان مەدەتبەك ءوتتى. بىراق ونىڭ پوەزياسى, ونىڭ جىرلارى, ونىڭ جازعان ەسسەلەرى مەن سىن ماقالالارى قازاقتىڭ كوكەيىندە ءومىر بويى ساقتالادى», – دەدى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ.

اقىن دارا جولمەن جۇرۋگە ۇمتىلدى. كوك تۇرىكتەر سارىنىن بويىنا ءسىڭىرىپ, اقيقاتتى جىرلادى. ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قالامىن سەنىمدى سەرىگى ەتتى. ءوز ءىسىن شىن ءسۇيدى. كوپگە ۇلگى بولدى.

سوڭعى جاڭالىقتار