فوتو: URA.RU
دەپۋتات ءوز سوزىندە «قولجەتىمدى ينتەرنەت» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا بارلىق وقۋ ورىندارىن ينتەرنەتپەن قامتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس, ەلىمىزدەگى 5247 اۋىل مەكتەبىنىڭ 5122-ءسى ينتەرنەتكە قوسىلعان. الايدا, بۇل كورسەتكىشتەردىڭ ساپاسى كوڭىل كونشىتپەيدى.
«2022 جىلعى 24 قاراشاداعى №473 ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن مەكتەپتەر ءۇشىن ينتەرنەت جىلدامدىعىنا قويىلاتىن ەڭ تومەنگى ستاندارتتار بەكىتىلگەن. الايدا جۇرگىزىلگەن تالداۋ كورسەتكەندەي, بۇل سالادا ءالى دە كۇردەلى ماسەلەلەر بار», دەدى ەركەبۇلان ساۋرىقوۆ.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, وڭىرلەردى زەردەلەۋ بارىسىندا, اتاپ ايتقاندا اقتوبە وبلىسىندا اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ 78%-ىندا ينتەرنەت جىلدامدىعى تالاپ ەتىلگەن دەڭگەيدىڭ 50%-ىنا دا جەتپەيتىنى انىقتالعان. مۇنداي جاعداي باسقا وڭىرلەردە دە كەزدەسەدى.
«كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە كوپتەگەن اۋىل مەكتەپتەرى بايلانىسسىز قالىپ, بۇل تەك وقۋ پروتسەسىن عانا ەمەس, وقۋشىلار مەن مۇعالىمدەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن دە قاۋىپ-قاتەرگە ۇشىراتتى. Starlink سياقتى بالاما سپۋتنيكتىك ينتەرنەت تەحنولوگيالارىن قولدانۋ دا ءالى كۇتكەن ناتيجەلەردى بەرمەي وتىر: بايلانىس ءجيى ءۇزىلىپ, جىلدامدىق تۇراقسىز, بۇل ءوز كەزەگىندە ونلاين رەسۋرستاردى تولىق پايدالانۋ مۇمكىندىگىن شەكتەيدى», دەدى دەپۋتات.
سونىمەن قاتار ەربولات ساۋرىقوۆ ينتەرنەت قىزمەتىنىڭ ساپاسىن اۆتوماتتاندىرىلعان تۇردە باقىلاۋ جۇيەسىنىڭ جوقتىعىنا ەرەكشە توقتالدى. قازىرگى تاجىريبە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى ۋاقىتىلى انىقتاپ, جويۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. رەسمي تۇردە ينتەرنەتكە قوسىلعان مەكتەپتەردە شىن مانىندە وقۋشىلاردىڭ ونلاين پلاتفورمالارعا قول جەتكىزۋى قامتاماسىز ەتىلمەگەن.
«اۋىل مەكتەپتەرىندە ساپالى ينتەرنەتتىڭ بولماۋى قالا جانە اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسى الشاقتىعىن تەرەڭدەتۋدە. بۇگىندە كوپتەگەن وقۋ باعدارلامالارى مەن رەسۋرستار ونلاين فورماتقا كوشكەن جاعدايدا, تۇراقتى ينتەرنەتتىڭ بولماۋى اۋىل وقۋشىلارىنىڭ زاماناۋي ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىن شەكتەيدى. بۇل جاعداي قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىندا بەكىتىلگەن ءبىلىم بەرۋ تەڭدىگى مەن قولجەتىمدىلىگى قاعيداتتارىنا سايكەس كەلمەيدى دەپ ەسەپتەيمىز», دەدى دەپۋتات.
دەپۋتات حالىقارالىق تاجىريبەلەردى مىسالعا كەلتىرىپ, اسىرەسە فينليانديانىڭ 2010 جىلى ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىكتى ءار ازاماتتىڭ نەگىزگى قۇقىعى رەتىندە زاڭ جۇزىندە بەكىتكەنىن, سونداي-اق مەكتەپتەردى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن جانە رەزەرۆتىك ارنالارمەن جابدىقتاعانىن اتاپ ءوتتى. ەستونيانىڭ «Tiger Leap» جوباسى مەن كانادانىڭ «Connect to Innovate» باعدارلامالارى دا اۋىل مەكتەپتەرىن جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتپەن قامتۋدى مەملەكەتتىك باسىمدىق رەتىندە جۇزەگە اسىرىپ جاتقانىن ايتتى.
وسىعان وراي, دەپۋتات كەلەسى شارالاردى قابىلداۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى:
-بارلىق اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ ينتەرنەتكە قوسىلۋ جاعدايىن تاۋەلسىز تەحنيكالىق ساراپشىلارمەن كەشەندى تەكسەرۋ; ينتەرنەتكە قوسۋ ارەكەتتەرىنىڭ زاڭدىلىعى مەن ساپاسىن باعالاۋ; جاۋاپتى تۇلعالاردى جانە ارەكەتسىزدىك فاكتىلەرىن انىقتاپ, كىنالىلەردى جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ;
-ينتەرنەت جىلدامدىعى مەن ساپاسىن اۆتوماتتاندىرىلعان مونيتورينگ جۇيەسى ارقىلى تۇراقتى باقىلاۋ;
-اۋىل مەكتەپتەرى ءۇشىن ينتەرنەت ساپاسىنىڭ ناقتى مينيمالدى تالاپتارىن قايتا قاراپ, قۇقىقتىق اكتىلەرگە جانە قاجەت بولسا, ءبىلىم تۋرالى زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ. بۇل تالاپتاردى ورىنداماعان بايلانىس وپەراتورلارىنا قاتىستى زاڭ جۇزىندە جاۋاپكەرشىلىك بەكىتۋ;
-بايلانىس جانە ءموبيلدى جەلى بولماعان شالعاي ەلدى مەكەندەردە سپۋتنيكتىك ينتەرنەتكە قوسىلۋدى سۋبسيديالاۋ تەتىگىن ەنگىزۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ;
-بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ جۇمىسىنا مەملەكەتتىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋ;
-مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار كەزىندە بايلانىس قىزمەتى كەلىسىمشارتتارىنا ينتەرنەت ساپاسىنا قاتىستى ناقتى تالاپتار ەنگىزۋ جانە ولاردى ورىنداماعان جاعدايدا جوعارى كولەمدەگى ايىپپۇل سالۋ ءتارتىبىن بەكىتۋ.
«بىلىمگە قولجەتىمدىلىك – بۇل تەك ءبىلىم سالاسىنىڭ عانا ەمەس, تۇتاس مەملەكەتتىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ماسەلە. سوندىقتان اۋىل مەكتەپتەرىندەگى ينتەرنەت ساپاسىن ارتتىرۋ – ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز. بۇل ماسەلە نازاردان تىس قالماۋعا ءتيىس. زاڭ جۇزىندە جاۋاپكەرشىلىكتى ناقتىلاپ, ءىس جۇزىندە ناتيجە بەرەتىن شەشىمدەر قابىلدايتىن ۋاقىت جەتتى», دەدى ەربولات ساۋرىقوۆ.