فوتو: ۋكراينا پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ۋكراينالىق ارىپتەسى ۆلاديمير زەلەنسكيدىڭ بەيبىت كەلىسىم اياسىندا قىرىمدى رەسەيگە بەرۋگە دايىن ەكەنىن مالىمدەپ وتىر. ونىڭ ايتۋىنشا, كيەۆ بۇعان دەيىن مۇنداي ۇسىنىستاردى ءۇزىلدى-كەسىلدى قابىلداماعانىمەن, قازىرگى جاعدايدا كوزقاراسى وزگەرىپ جاتقانعا ۇقسايدى.
«ۋكراينا باسشىسى اننەكسيالانعان وڭتۇستىكتەگى تۇبەگىن رەسەيگە بەرۋگە كەلىسە مە؟» دەگەن باق وكىلدەرىنىڭ سۇراعىنا دونالد ترامپ «مەن سولاي ويلايمىن» دەپ قىسقا جاۋاپ بەردى. سونداي-اق اق ءۇي باسشىسى رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينگە ۇندەۋ جاساپ, كەلىسىمگە كەلۋگە ىجداعات قىلۋىن سۇرادى. ونىڭ ساراپتاۋىنشا, بۇل جۇمىس ەكى اپتاعا عانا سوزىلادى.
بۇل سوزدەرىن ترامپ ريم پاپاسىن جەرلەۋ راسىمىنەن قايتقاندا ايتىپ بەردى. سول ساپار اياسىندا ول ۋكراينا پرەزيدەنتىمەن جۇزدەسكەن بولاتىن. ترامپ كەزدەسۋدىڭ جاقسى وتكەندىگىن, قىرىم ماسەلەسى وتە قىسقا ءسوز بولعانىن جەتكىزدى.
ۋكراينا بيلىگى بۇعان دەيىن بىرنەشە رەت جەر ماسەلەسىنە قاتىستى ەشقانداي ىمىراعا كەلمەيتىنىن ايتىپ كەلگەن ەدى. كيەۆ تاراپىنان ايتىلعانداي, اۋماقتىق ماسەلەلەر تەك اتىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول جەتكىزىلگەننەن كەيىن عانا تالقىلانۋى كەرەك.
ازىرگە نە زەلەنسكي, نە پۋتين ترامپتىڭ بۇل سوزدەرىنە رەسمي جاۋاپ بەرگەن جوق.
بۇل ارادا گەرمانيانىڭ قورعانىس ءمينيسترى بوريس پيستوريۋس ۋكرايناعا ەسكەرتۋ جاساپ وتىر. ول جەرگىلىكتى ARD تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا كيەۆكە «امەريكالىق پرەزيدەنت ۇسىنعان جولعا» ءتۇسۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن ايتىپ, مۇنداي كەلىسىمنىڭ «كاپيتۋلياتسياعا» تەڭ بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ۋكراينا بەيبىت كەلىسىم ءۇشىن كەيبىر تەرريتوريالارىنان ايىرىلۋعا ءماجبۇر بولۋى مۇمكىن ەكەنىن تۇسىنەدى. الايدا, پيستوريۋستىڭ پىكىرىنشە, «ولار مۇنداي ۇلكەن جەڭىلدىكتەرگە بارماۋى ءتيىس».
وتكەن اپتادا دونالد ترامپ كوپشىلىككە نەگىزگى كەلىسىم تارماقتارىنىڭ باسىم بولىگى كەلىسىلگەنىن مالىمدەگەن ەدى. الايدا ۆۆس دەرەگىنشە, اقش ۇسىنعان سوڭعى جوسپاردىڭ ناقتى مازمۇنى ءالى بەلگىسىز.
Reuters اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, اقش ازىرلەگەن قۇجاتتاردا قىرىمنىڭ رەسەيگە تيەسىلى ەكەنىن زاڭدى تۇردە مويىنداۋ ۇسىنىلعان. وعان قوسا, ۋكراينانىڭ ناتو-عا مۇشەلىككە كىرۋ مۇمكىندىگى الىنىپ تاستالىپ, ۇلىبريتانيا مەن فرانتسيانىڭ باسشىلىعىمەن قۇرىلعان قاۋىپسىزدىك كەپىلدىگى كواليتسياسى قۇرىلۋى كوزدەلگەن. ەۋروپالىق تاراپ بولسا اقش-تان ۋكراينانى قورعاۋ جونىندە ناتو ۇلگىسىندە ناقتى ءارى سەنىمدى كەپىلدىك بەرۋىن تالاپ ەتىپ وتىر.
سونىمەن قاتار اقش جوسپارىنا سايكەس, قازىرگى تاڭدا رەسەي باقىلاۋىنداعى زاپوروجە اتوم ەلەكتر ستانساسىن حالىقارالىق باسقارۋعا بەرۋ ۇسىنىلعان. بۇل ستانسا ەكى تاراپقا دا ەلەكتر قۋاتىن جەتكىزۋى مۇمكىن. الايدا ەۋروپالىقتار جاساعان قارسى جوسپاردا رەسەيگە ەنەرگيا بەرۋدى قاراستىرۋ ماسەلەسى جوق.
Time جۋرنالىنا بەرگەن سۇحباتىندا ترامپ ۋكرايناداعى سوعىستىڭ باستالۋىنا كيەۆتىڭ ناتو-عا قوسىلۋعا ۇمتىلۋى سەبەپ بولدى دەگەن پىكىرىن تاعى قايتالادى. سونداي-اق «قىرىم رەسەي قۇرامىندا قالادى», دەپ شەگەلەدى.
ايتا كەتەيىك, قازىرگى ۋاقىتتا رەسەي ۋكراينا جەرىنىڭ شامامەن 20 پايىزىن باقىلاپ وتىر.
