فوتو: اشىق دەرەككوز
مەملەكەت باسشىسى سپورت تۋرالى سويلەگەن سوزىندە: «بارشاڭىزعا ءمالىم, مەن بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىرمىن. جاستارىمىز دەنى ساۋ, مىقتى ازامات بولىپ ءوسۋى كەرەك. سوندىقتان ۇلت ساۋلىعىن ساقتاۋ ءۇشىن بۇقارالىق سپورتتىڭ ماڭىزى ايرىقشا. جاقىندا مەن وليمپياداعا قاتىسۋشىلارمەن كەزدەستىم, سپورتتاعى ناقتى مىندەتتەر مەن باسىمدىقتارعا توقتالدىم.
شىن مانىندە, بۇل سالاداعى زاڭنامانى جاڭارتاتىن كەز كەلدى دەپ ويلايمىن. زاڭعا ەنگىزىلەتىن وزگەرتۋلەر بۇقارالىق سپورت پەن بالالار سپورتىن دامىتۋعا زور سەرپىن بەرەدى. سونداي-اق بولاشاق جەڭىمپازدار شوعىرىن دايارلاۋعا جول اشادى. دەپۋتاتتار وسى ماڭىزدى زاڭ جوباسىنا ايرىقشا ءمان بەرگەنى ءجون دەپ سانايمىن», دەگەن بولاتىن.
بۇگىنگى تاڭدا سپورتپەن جانە دەنە شىنىقتىرۋمەن 8 ميلليوننان استام قازاقستان ازاماتى شۇعىلدانادى. بۇل ەل حالقىنىڭ 41,4% قۇرايدى. مەملەكەت بۇل كورسەتكىشتى 2029 جىلعا قاراي 50% - عا جەتكىزۋدى كوزدەيدى. قازىردىڭ وزىندە تۇراقتى شۇعىلدانۋشى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ ۇلەسى 30% - دان اسادى. مەملەكەتتىك سپورتتىق تاپسىرىس باعدارلاماسىنىڭ اۋقىمى كەڭەيىپ جاتىر: 4 جاستان 17 جاسقا دەيىنگى 240 مىڭنان استام بالا 7 مىڭنان استام سپورت سەكتسيالارىنا تەگىن بارادى.
جىل سايىن ميلليونعا جۋىق ادامدى قامتيتىن 25 مىڭنان استام سپورتتىق ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلادى.
ۇلتتىق مادەني قۇندىلىعىمىزدىڭ ءبىرى رەتىندە ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. 2024 جىلدىڭ ەسەبى بويىنشا 670 مىڭعا جۋىق ادام جۇيەلى تۇردە اينالىسادى. ەلىمىز بويىنشا 16 555 ۇيىرمە, 15 بالالار-جاسوسپىرىمدەر مەكتەبى, 17 كلۋب پەن مامانداندىرىلعان ورتالىق جۇمىس ىستەپ جاتىر. ەڭ تانىمال تۇرلەرى – قازاق كۇرەسى, كوكپار جانە توعىزقۇمالاق. قازاقستان استانادا وتكەن 5-ءشى دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىندا 112 مەدال (43 التىن, 32 كۇمىس, 37 قولا) ەنشىلەپ, ايقىن كوشباسشىسى ەكەنىن كورسەتتى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ءماجىلىس پەن سەناتتىڭ ماقۇلداۋىنان وتكەن «دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت تۋرالى» جاڭا زاڭ جوباسى ازىرلەندى.
قازىرگى ۋاقىتتا قۇجات پرەزيدەنتكە قول قويۋعا جىبەرىلدى. زاڭ جوباسى كەلەسى جۇيەلى وزگەرىستەر ەنگىزۋدى كوزدەيدى:
-كاسىبي ويىن سپورت كلۋبتارىن ۇستاۋعا بولىنەتىن بيۋدجەت قاراجاتىنا ليميت بەكىتۋ;
-قر ازاماتتىعىن الماعان سپورتشىلاردى بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋعا تىيىم سالۋ;
-«سپورتتىڭ باسىم تۇرلەرى» ۇعىمىن ناقتىلاۋ, سونداي-اق ولاردىڭ وڭىرلىك تىزبەسىن بەكىتۋ;
-اككرەديتتەلگەن سپورت فەدەراتسياسىنا دىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ الدىن ءالۋ ۇشىن شارالار قابىلداۋدى مىندەتتەۋ;
-سپورت فەدەراتسيالارىن اككرەديتتەۋ تالاپتارىن بەلگىلەۋ;
-«مۇگەدەكتىگى بار سپورتشىنى سۇيەمەلدەۋشى» ۇعىمىن ەنگىزۋ;
-مەملەكەتتىك دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارىن روتاتسيالاۋ.
-سپورت سالاسىنا ۆەرتيكالدى باسقارۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ ماسەلەسى.
سونىمەن قاتار, ۆەرتيكالدى باسقارۋ جۇيەسىنە كوشۋ جۇزەگە اسىرىلادى. مينيسترلىكتىڭ قۇرىلىمىنا 33 جوعارى سپورت شەبەرلىگى مەكتەبى, 19 وليمپيادالىق رەزەرۆتى دايىنداۋ ورتالىعى, 14 ينتەرنات-كوللەدج بەرىلەدى. مينيسترلىك تاراپىنان 8 رەسپۋبليكالىق فەدەراتسيانىڭ پرەزيدەنتى مەن 11 ءوڭىردىڭ سپورت باسقارمالارىندا جاڭا باسشىلار كەلىسىلدى. اكىمدىكتەردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ ءۇشىن KPI جۇيەسى ازىرلەنىپ جاتىر.
دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى دامىتۋدىڭ 2029 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىنا سايكەس قازاقستاندا 25 مىڭنان استام سپورت نىسانى تىركەلگەن. 2024 جىلى ەلىمىز بويىنشا 90 سپورتتىق نىسان سالىندى. ونىڭ 29-ى قالالاردا, 61-ءى اۋىلدىق جەرلەردە. اۋقىمدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار بويىنشا تۇركىستاندا ەسكەك ەسۋ كانالى, وسكەمەندە ۇستەل تەننيسى اكادەمياسى, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا جابىق ستاديون مەن وڭالتۋ ورتالىعى, ششۋچينسك قالاسىندا شاڭعى بازاسىنىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ۇلتتىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ۋنيۆەرسيتەتىن اشۋ جوسپارلانعان.
فۋتبول ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جاڭا باعىت الدى. اتاپ ايتار بولساق, قىزىلوردا, ورال, تۇركىستان, جەتىسۋ جانە باسقا وڭىرلەردە ستاديونداردىڭ قۇرىلىسى مەن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ال استانا, شىمكەنت, اقتاۋ, وسكەمەن جانە سەمەي قالالارىندا جاڭا جوبالار پىسىقتالىپ جاتىر. سونداي-اق, ۋەفا ستاندارتتارىنا ساي كەلەتىن التى ستاديوندى سالۋ جوسپارعا ەندى. سونىمەن قاتار بالالار سپورت الاڭدارىنىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, باسىم بولىگى اۋىلدىق جەرلەرگە ءبولىندى.
كادر ماسەلەسىن شەشۋ بارلىق باستامالاردى تابىستى ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزگى باعىتى بولىپ قالا بەرەدى. جاتتىقتىرۋشىلاردى قايتا دايارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزۋ, ليتسەنزيالاۋ جۇيەسى ەنگىزۋ, تالىمگەرلىك ينستيتۋتى دامىتۋ بويىنشا قارقىندى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ مارتەبەسى پەداگوگ قىزمەتكەرلەردىڭ مارتەبەسىنە تەڭەستىرىلىپ, الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر مەن جالاقىنى كوتەرۋ شارالارى قاراستىرىلدى. زاڭ جوباسىنداعى تۇزەتۋلەردىڭ ەكىنشى پاكەتى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەپتەرى جاتتىقتىرۋشىلارىنىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىسىن 30% - عا ارتتىرۋدى كوزدەيدى.
سپورتتىق اتاقتار مەن رازريادتاردى بەرۋ بويىنشا جاڭارتىلعان نورمالار مەن تالاپتاردىڭ جوباسى ازىرلەندى. وليمپيادالىق ەمەس پاندەردى قوسا العاندا سپورتتىڭ 163 ءتۇرى ەسكەرە وتىرىپ, اتاق الۋ شارتتارى قايتا قارالدى. وعان جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ قاتىسۋىن راستاۋ جونىندەگى نورمالار قوسىلدى. رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق تۋرنيرلەرگە ارنالعان كريتەريلەر وزەكتەندىرىلدى.
سالانى تسيفرلاندىرۋ ماڭىزدى باعىتقا اينالدى. 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن سپورتشىلاردىڭ, جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ, تورەشىلەر مەن ادىسكەرلەردىڭ بىرىڭعاي ءتىزىلىمىن, سپورتتىق ءىس-شارالاردىڭ ەلەكتروندىق كۇنتىزبەسىن جانە سپورتتىق ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىنىڭ ءتىزىمىن قامتيتىن e-سپورت تسيفرلىق پلاتفورماسى ەنگىزىلەتىن بولادى. بۇل جۇيەنى ەنگىزۋ سپورت ساياساتىنداعى بارلىق ەلەمەنتتەردىڭ اشىقتىعىن, قامتۋ اۋقىمىن باقىلاۋ مەن تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى.
قازاقستان حالىقارالىق ارەنادا قول جەتكىزگەن جوعارى ناتيجەلەرىن ارتتىرىپ جاتىر. 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇلتتىق كوماندالار 1 206 مەدالعا قول جەتكىزدى. ونىڭ 1 086-سى (399 التىن, 341 كۇمىس جانە 346 قولا) وليمپيادالىق جانە وليمپيادالىق ەمەس سپورت تۇرلەرىنە تيەسىلى. پاراسپورت بويىنشا قورجىنداعى مەدال سانى – 120. پاراليمپيادالىق ديستسيپلينالاردان 56 مەدال (16 التىن, 20 كۇمىس, 20 قولا), سۋردليمپيادالىق جانە پاراليمپيادالىق ەمەس سپورت تۇرلەرىنەن 64 مەدال (30 التىن, 17 كۇمىس, 17 قولا) ەنشىلەدى.
بارلىق قابىلدانىپ جاتقان ءىس-شارالاردىڭ ماقساتى – چەمپيونداردىڭ جاڭا بۋىنىن تاربيەلەۋ مەن ۇلت دەنساۋلىعىن نىعايتۋدا قابىلەتى تۇراقتى, ءتيىمدى جانە بارشاعا قولجەتىمدى سپورت جۇيەسىن قۇرۋ.
