سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – گۇلنار ماحان
كەشتىڭ تىزگىنىن ۇستاعان اقىن تىلەگەن ءادىلوۆتىڭ جۇرەگىنەن شىققان ءار ءسوزدىڭ اسەرى تولقىتىپ وتىردى. كەشتى اتالعان وقۋ ورداسىنىڭ «شابىت» تەاترى مەن «بالاۋسا» جاستار شىعارماشىلىعى ورتالىعىنىڭ ستۋدەنتتەرى اقىننىڭ ولەڭىن وقۋمەن باستادى.
ءبىر كەزدەرى ءساتتىباي ايتىس الامانىندا جارقىراعان جاس تالانت ەدى. ونىڭ 2005 جىلى شىمكەنتتىك اقىن مارجان ەسجانوۆامەن ايتىسى ەكران ارقىلى ەلگە كورسەتىلدى. ءساتتىباي اقىننىڭ تۋعان اۋىلى «ەسكەنە» ولەڭىنە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى داۋرەنبەك اركەنوۆ ءان جازىپتى. جاڭا تۋىندىنى ساحنادا ءانشى شىڭعىس مۇقاەۆ ورىندادى. وسىلايشا, ءاننىڭ دە تۇساۋى كەسىلدى. ەرتەرەكتە اقىننىڭ «قاراعاندى» اتتى ولەڭىنە سولداتحان ىسقاق ءان جازعان ەدى. سول ءاندى رەسپۋبليكالىق قارۋلى كۇشتەر ورتالىق ءانسامبلىنىڭ ءسوليسى, ونەردەگى باۋىرى نۇرلىبەك زاكەن ناقىشىنا كەلتىرىپ شىرقادى.
ءساتتىباي اقىن سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى ەدى. ونىڭ جازعان بەتاشار جىرى ەلگە كەڭ تارالدى. توي تورىندە ءالى ورىندالىپ ءجۇر. اقىن تەرمەلەردى بىرنەشە نۇسقادا جاتقا ايتىپ, جىرلاي بىلەتىن. سوناۋ ءبىر جىلدارى «تەكتى ءسوزدىڭ تورەسى – تەرمە» اتتى رەسپۋبليكالىق جىرشى-تەرمەشىلەر بايقاۋىنا قاتىستى. ايتۋلى ونەر دوداسىندا «كيەلى مەكەن – ۇلىتاۋ» دەگەن ءوزىنىڭ تۋىندىسىمەن ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىنگەنى ونەرسۇيەر قاۋىمنىڭ ءالى ەسىندە. اقىننىڭ تەرمەسىن ايتىسكەر اقىن ديدار قامي ورىنداپ بەردى.
«بارلىق اقىن – بالاسى ءبىر انانىڭ!». سەرىك ساعىنتاي مەن رۋسلان نۇرباي باۋىرلارىن اڭساپ جازعان ولەڭدەرىن وقىدى.
سال ءساتتىباي ءومىرىنىڭ سوڭعى ساتتەرىندە ءوزىنىڭ بالا كەزدەن كورگەن-تۇيگەن, ۇلكەندەردەن ەستىگەندەرىن وي-تولعام ەتىپ, جيناقتاپ, ەستيار شاعىندا قاتىسقان الامان بايگە تۋرالى قىزىقتارىن «شاباندوزدىڭ اڭگىمەلەرى» تسيكلىمەن بىرنەشە شىعارما جازىپتى. اقىن بۇل جازعاندارىن جارى ايناشقا قانا وقىپ ۇلگەرگەن ەكەن. سول قۇندى دۇنيەلەرى «پىراق» كىتابىنا ەندى. «قۇرىشتان قۇيعان قۇدىرەت» اتتى وي-تولعامىن اقىن دوسى سۇلتان داۋلەتحان ۇلى وقىدى.
سۇلتان داۋلەتحان ۇلىنىڭ باستاماسىمەن ءارى رەداكتورلىعىمەن ءساتتىباي اقىننىڭ سوڭىندا قالعان جازبالارى باسپاعا ازىرلەنىپ, بىرنەشە جىلدار بىرگە قىزمەت جاساعان جاناشىر اعاسى ميراس قۇتتىباي, باسقا دا دوستارىنىڭ قولداۋىمەن «پىراق» اتتى كىتاپ شىقتى. اقىننىڭ سوڭىندا قالعان مۇراسىن, قولجازبالارىن جيناپ, اۋديو-بەينە ماتەريالدارىن كومپيۋتەرگە تەرىپ, قاتتاعان اقىننىڭ جارى ايناشتىڭ دا ەڭبەگى ەرەن. كەشتە ءساتتىباي اقىننىڭ «پىراعىنىڭ» تۇساۋى كەسىلدى.
«قولجازبالارىڭدى جيناساڭشى, ءبىر كىتاپ شىعاراتىن كەزىڭ بولعان جوق پا؟» دەگەم. «مۇقاعالي ايتپاقشى, مەندەيلەردىڭ مىڭى كەپ, مىڭى كەتكەن جوق پا؟!» دەپ قاراپ تۇر. كوپ وقىپ, كوڭىلىنە كوپ نارسەنى توقىعانى بايقالىپ تۇرۋشى ەدى. سونداي ادام عانا ايتا الادى مۇنداي ءسوزدى. ءساتتىباي اباي ۇستانىمىن ۇستانعان ساۋساقپەن سانارلىقتاي تالانت ەدى», دەدى اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى سەرىك اقسۇڭقار ۇلى سالتاناتتى ءراسىم كەزىندە.
بەلگىلى عالىم قويلىباي اسانوۆ تا اڭقىلداعان باۋىرىن ساعىنىپ: «ونىڭ جانى تاڭعى شىقتاي ءمولدىر ەدى... ءوز ورنىن, ءوز دارەجەسىن جاقسى بىلەتىن. «اعا» دەگەن سوزىنەن اياۋلى مەيىرىم ەسىپ تۇراتىن. «سىزگە ەلىكتەپ وستىك», – دەۋشى ەدى. ادامگەرشىلىك, ىزگىلىك, قاراپايىمدىلىق سياقتى قاسيەتتەرى ءساتتىبايدى ويلاعان ارمانىنان دا اسقاق بيىكتەرگە شىعاردى», – دەدى.
ءداستۇرلى ءاننىڭ دۇلدۇلدەرى ەرجان بازاربەك پەن سىرىم حوردين ءان شىرقادى. ميراس قۇتتىباي اقىننىڭ اكەسى تەمىرعاليدىڭ يىعىنا شاپان جاۋىپ, ۇلى ساكەن جۇنىسوۆكە ءماشھۇر سۋرەتشى كارىپبەك كۇيىكوۆتىڭ «پىراق» ولەڭىنە سالعان كارتيناسىن سىيلادى.
كەش سوڭىندا كوپشىلىكتىڭ كوزىنە جاس ىركىلدى. ءساتتىبايدىڭ گيتارامەن ءان سالعان بەينەتاسپاسى قوسىلدى. سول ءانىن ۇلى ساكەن جالعاستىرىپ, شىرقادى. جينالعان كوپشىلىك اكەسىنىڭ ۇزىلگەن ءانىن, وشپەس ونەرىن جالعايتىن مۇراگەرىنە تىك تۇرىپ قوشەمەت كورسەتتى, اقىننىڭ رۋحىنا تاعزىم قىلدى.
قاراعاندى وبلىسى
