عىلىمي كونفەرەنتسياعا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن عالىمدار مەن قايراتكەرلەر تاشەنوۆتىڭ ەلى ءۇشىن جاساعان ەرلىگى, جەرى ءۇشىن قابىلداعان باتىل شەشىمى جونىندە ءسوز قوزعادى.
– جۇمابەك احمەت ۇلى ءوزىنىڭ ساياسي كۇرەسى مەن قايىسپاس ەرىك-جىگەرى ارقىلى ەلىمىزدىڭ شەكاراسىن قورعاپ, مەملەكەتتىك تۇتاستىقتى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋعا, حالقىمىزدىڭ مادەنيەتى مەن ءتىلىن دامىتۋعا ايانباي ەڭبەك ەتكەن تۇلعا. ارقا جەرىندە ج.تاشەنوۆكە ارنالعان تانىمدىق ءىس-شارالار جىل سايىن وتەدى. ونىڭ ىشىندەگى اۋقىمدىسىن ج.تاشەنوۆ اتىنداعى جۇلدە دەر ەدىك. سونىمەن قاتار قاراعاندى قالاسىنىڭ №54 مەكتەبىنە جۇمابەك احمەت ۇلىنىڭ ەسىمى بەرىلگەنى دە كوڭىل قۋانتادى. وسىنداي يگى ءىس-شارالاردىڭ وتكىزىلۋىنە مۇرىندىق بولىپ, باسى-قاسىندا جۇرگەن, ءارتاراپتى قولداۋ كورسەتكەن بارلىق ازاماتتارعا, ونىڭ ىشىندە رۋحانيات جاناشىرى ايتباي جۇماعۇلعا العىسىمدى بىلدىرەمىن, – دەپ لەبىز بىلدىرگەن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى الىبەك الدەنەي كونفەرەنتسيانى رەسمي اشىپ بەردى.
اسىلدىڭ سىنىعى, تەكتىنىڭ تۇياعى سايان جۇمابەك ۇلى اكەسىنىڭ ونەگەلى جولىن اڭگىمەلەمەس بۇرىن, ۇلت باتىرىنىڭ ەسىمىن ارداقتاپ جاتقان ارقا جۇرتىنا العىسىن ءبىلدىردى.
«قاراعاندى – مەنىڭ اتا-بابامنىڭ تۋعان جەرى. اكەمنىڭ ءتۇپ-تامىرى وسى جەردەن باستاۋ الادى. سوندىقتان بۇل ەل ماعان ىستىق. ون بەس جاسىمدا اكەمنەن: «مەن نەگە باستىقتىڭ بالاسىمىن؟ نەگە ەركىن, جۇرت قاتارلى كەرزى ەتىكپەن جۇرە المايمىن؟», دەپ سۇرادىم. جاۋابى ءالى ەسىمدە. «ەگەر سەن وزگەلەردەن ەرەكشە بولعىڭ كەلسە, تەك اقىلىڭا جۇگىن, كيىممەن بولەكتەنۋ اقىلدىنىڭ ىسىنە جاتپايدى» دەگەن بولاتىن. مىنە, سول ءسوزى ومىرلىك قاعيداما اينالدى. ءبىزدىڭ ءۇيىمىز وقۋ ۋاقىتىندا ستۋدەنتتەر جاتاقحاناسى تارىزدەس ىعى-جىعى بولاتىن. ءبىلىم الۋعا ۇمتىلعان ورەندەردىڭ بەتىن قايتارماي, ۇيگە جاتقىزۋىنىڭ ءوزى باۋىرمالدىقتىڭ وشپەس ۇلگىسىندەي. اكەمنىڭ اي سايىنعى الاتىن جالاقىسى ۇيگە قاجەتتى تۇرمىستىق زاتتارعا, تاماق شىعىنىنا, وزگە دە قاجەتتىلىكتەرگە جۇمسالاتىن. سالىم اقشا نەمەسە بولاشاقتا كەرەك بولىپ قالادى-اۋ دەگەن ماقساتپەن قوسىمشا تابىس كوزى بىزدە اتىمەن بولعان ەمەس. اكەم جۇمىستان بوساعاندا كورپە-توسەگىمىزدەن وزگە بىزدە ەشنارسە قالمادى, ولەڭ توسەگىمىزگە بالايتىن ءوز پاتەرىمىز دە, ارقامىزدى كەڭگە سالۋعا جارايتىن دۇنيە-مۇلكىمىز دە بولمادى. باسىمىزداعى باسپانامىز دا اكەمنىڭ قىزمەتىمەن بىرگە كەتتى. ءوزىنىڭ ەمەس, ەلدىڭ قامىن ويلاعاندىعى بۇگىندە اڭىزعا اينالدى», دەگەن ۇلىنىڭ ەستەلىگىنەن اكەگە دەگەن ساعىنىشتىڭ لەبى ەستى.
العاش بايانداما جاساعان ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سەرىك نەگيموۆ قايراتكەر تۇلعانىڭ بەس بىردەي وبلىستى امان الىپ قالعانى جونىندە اڭگىمەلەدى.
«ار-نامىستان جارالعان وتكىر زەيىندى وعلان, وي-پاراسات يەسى جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ «نيكيتا سەرگەەۆيچ, ەگەر جوعارعى كەڭەس ءار رەسپۋبليكانىڭ جەرلەرىن جەرگىلىكتى ورىندارسىز شەشە بەرەتىن بولسا, كسرو-نىڭ جانە ۇلت رەسپۋبليكالارىنىڭ كونستيتۋتسياسىن جويۋ كەرەك قوي. ال ول كونستيتۋتسيالارىنىڭ زاڭدارىندا ءار ۇلت رەسپۋبليكاسى ءوزىنىڭ تاريحي جەرىن, ونداعى تابيعي بايلىعىن ءوز مەنشىگىم دەپ پايدالانۋعا قۇقىعى بار. ونى وزگەرتۋگە ەشكىمنىڭ, ەشبىر ورگاننىڭ قۇقىعى جوق», دەگەنى – كوزسىز باتىرلىق!» دەپ ويىن تۇيىندەدى عالىم.
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى نۇرلان اۋەسباەۆ تاشەنوۆتىڭ ماڭگىلىك مۇراسىنا اينالعالى تۇرعان كىتاپقا قۇتتى بولسىن ايتتى.
«تۇلعاتانۋ» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور نۇرساحان بەيسەنبەكوۆا ج.تاشەنوۆتىڭ قوعامدىق ساياسي قىزمەتى جونىندە, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى قانات ەڭسەنوۆ وڭتۇستىك قازاقستان اۋداندارى ءۇشىن كۇرەسى تۋراسىندا بايانداما جاسادى.
تاشەنوۆتانۋشى ەرەكبولات قابىلدا, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جاباي قاليەۆ, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى قايىربەك كەمەڭگەر, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى سارجان تاكيروۆ باياندامالارىندا جۇمابەك احمەت ۇلىنىڭ تاريحي تۇلعاسىن جان-جاقتى اشتى. تاۋ تۇلعانىڭ ساياسي قىزمەتىن الاش يدەياسىمەن ساباقتاستىردى. كوركەم ادەبيەتتەگى تاشەنوۆتىڭ بەينەسى جونىندە دە ءسوز قوزعالدى.
كونفەرەنتسيا سوڭىن شاحمەت قۇسايىنوۆ اتىنداعى اقمولا وبلىستىق قازاق مۋزىكالىق-دراما تەاترى قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, بەلگىلى دراماتۋرگ ەرسايىن تولەۋبايدىڭ «الداسپان» دراماسىمەن تۇيىندەدى.
قاراعاندى وبلىسى
