زاڭ تالابىنا سايكەس, 21 جاسقا تولماعان ازاماتتارعا تەمەكى ونىمدەرىن ساتۋعا تىيىم سالىنادى. بۇل ءۇشىن جەكە تۇلعالارعا 15 اەك, ال شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە 25 اەك مولشەرىندە ايىپپۇل قاراستىرىلعان. وتكەن جىلى قالادا زاڭعا پىسقىرماعان 160 كاسىپكەر اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 423-1-بابىنا سايكەس جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپتى. جاڭا زاڭنامالىق نورمالارعا سايكەس ۆەيپتەر مەن باسقا دا نيكوتين ونىمدەرىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك بەلگىلەۋ – ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋداعى ماڭىزدى قادام.
«مەملەكەت جاستاردى نيكوتين ونىمدەرىنىڭ زياندى اسەرىنەن قورعاۋ ساياساتىن جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىپ كەلەدى. زاڭدى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك ەداۋىر كۇشەيتىلدى, سوندىقتان كاسىپكەرلەردى بەلگىلەنگەن تالاپتاردى قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىرامىز. الماتىدا كامەلەتكە تولماعاندارعا تەمەكى جانە تەمەكى ونىمدەرىن زاڭسىز ساتۋ فاكتىلەرىنە قارسى كۇرەس جالعاسىپ جاتىر. 2025 جىلدىڭ باسىنان بەرى وسىعان ۇقساس 27 قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ جولى كەسىلدى. پوليتسيا جاستاردى تەمەكى ونىمدەرىنىڭ زياندى اسەرىنەن قورعاۋ ماقساتىندا باقىلاۋدى كۇشەيتتى. ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ شارالارى اياسىندا تەمەكى ونىمدەرىنىڭ, سونىڭ ىشىندە ەلەكتروندىق تۇتىنۋ جۇيەلەرى مەن حوش يىستەندىرگىشتەردىڭ جانە ولارعا ارنالعان سۇيىقتىقتاردىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى قاتاڭ شارالار قابىلدانىپ وتىر. ۆەيپتەردى زاڭسىز ساتقاندار 200 اەك-كە دەيىن ايىپپۇل نەمەسە 200 ساعاتقا دەيىن قوعامدىق جۇمىستارعا تارتىلادى», دەيدى الماتى قالالىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ رەسمي وكىلى سالتانات ازىربەك.
قولدا بار دەرەككە سەنسەك, ەلەكتروندىق تەمەكى ساۋداسى 2020 جىلدان بەرى 300 ەسەگە دەيىن ۇلعايعان. قۇرامى تولىق زەرتتەلمەگەن زياندى زاتتار ساناتىنا كىرەتىن كاليان (قورقور) تۇتىنۋشىلاردىڭ ۇلەس سالماعى باسىم. جىل باسىندا اتالعان ماسەلە ءماجىلىس مىنبەرىندە كوتەرىلىپ, قوعامدىق ورىنداردا كاليان تۇتىنعاندار مەن ونى ساۋدالاعاندار ايىپپۇل ارقالاۋمەن شەكتەلمەۋى قاجەتتىگى, جاستار ءجيى اۋەستەنەتىن زياندى زاتقا تۇبەگەيلى تىيىم سالۋ كەرەكتىگى ايتىلعان ەدى.
2024 جىلى الماتىدا قوعامدىق ورىنداردا كاليان شەككەنى ءۇشىن 5 514 ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, قۇزىرلى ورىندار مەكەمە يەلەرىنە زاڭ تالاپتارىن ساقتاۋ تۋرالى 458 ۇيعارىم جولداعان.
ءماجىلىس دەپۋتاتى داۋلەت تۇرلىحانوۆ قوعامدى كالياننان ارىلتۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. ول وسىعان قاتىستى دەپۋتاتتىق ساۋالىندا جاۋاپتى ورىندارعا ءتيىستى ۇسىنىستار ايتقان ەدى.
«ەڭ الدىمەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى بىرلەسە وتىرىپ, بارشا كوڭىل كوتەرۋ ورىندارىنا رەيد ۇيىمداستىرىپ, كالياننىڭ ەلگە كىرۋىنە, ونىڭ تۇتىنىلۋ زاڭدىلىعىنا تەكسەرۋ جۇرگىزۋى قاجەت. سونىمەن قاتار دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ەلىمىزدەگى قولدانىلىپ جۇرگەن كالياننىڭ قۇرامىنا, شىعاراتىن تۇتىنىنە ساراپتاما جاساپ, ونىڭ ادام دەنساۋلىعىنا تيگىزەتىن زيانى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋگە ءتيىس. ۇشىنشىدەن, ۇكىمەت ەلىمىزدە كالياندى قولدانۋعا مۇلدەم تىيىم سالۋدى جانە ونى بۇزعاندارعا ەداۋىر جاۋاپكەرشىلىك تاعايىنداۋدى كوزدەيتىن زاڭ جوباسىن ازىرلەۋى قاجەت», دەدى د.تۇرلىحانوۆ.
دارىگەر مارجان بولاتقىزى ەلەكتروندىق تەمەكىنىڭ قۇرامىنداعى سۇيىقتىق ونكولوگيالىق كونتساروگەندەرگە تولى ەكەنىن, ول ميدى زاقىمداۋ ارقىلى راك كلەتكالارىن تۋدىراتىنىن ايتادى. ەلدەگى 11 مەن 15 جاسقا دەيىنگى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ەلەكتروندىق تەمەكى تۇتىنۋ ءتورت جىلدا 3 ەسەگە دەيىن وسكەن. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ قازاقستاندا جۇرگىزگەن زەرتتەۋىنە سەنسەك, ۇل بالالاردىڭ 15, قىزداردىڭ 6 پايىزى ەلەكتروندىق تەمەكىنى ءبىر رەت بولسا دا قولدانىپ كورگەن. الەمنىڭ 30-دان اسا ەلىندە ۆەيپتەردى ساتۋعا تىيىم سالىنعان. وكىنىشكە قاراي, بىزدە زياندى زاتتار دۇكەندەردىڭ كورنەكى جەرىنە قويىلىپ, جارناماسى جەر جارىپ تۇر.
الماتى
