سۇحبات • 19 ناۋرىز, 2025

قۋانىشبەك مۇقاشەۆ: قايتارىلعان اكتيۆتەر تۇگەل حالىق يگىلىگىنە جۇمسالادى

42 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن جىلدىڭ شىلدە ايىندا «مەملەكەتكە زاڭسىز يەلەنگەن اكتيۆتەردى قايتارۋ تۋرالى» زاڭ قابىل­دانعان ەدى. اتالعان قۇجات ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرىپ, ەل يگىلىگىنە تيەسىلى رەسۋرستاردى مەم­لەكەت مەنشىگىنە قايتارۋعا مۇمكىندىك بەردى. زاڭ اياسىندا قايتارىلعان بارلىق اكتيۆ «قاي­تارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسى» جشس-ءنىڭ باسقارۋىنا بەرىلەدى. ال قاراجات الەۋ­مەتتىك ماڭىزى بار نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا جۇمسالاتىن ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا اۋدارى­لادى. وسى ورايدا اكتيۆتەردىڭ ساتىلۋ ءراسىمى قايتىپ جۇرگىزىلەتىنى, تۇسكەن قاراجات قالاي ينۆەس­تي­تسيالاناتىنى جانە باسقا دا ماڭىزدى ماسەلەلەر جونىندە «قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسى» جشس باس ديرەكتورى قۋانىشبەك مۇقاشەۆ ەگجەي-تەگجەي ايتىپ بەردى.

قۋانىشبەك مۇقاشەۆ: قايتارىلعان اكتيۆتەر تۇگەل حالىق يگىلىگىنە جۇمسالادى

– قۋانىشبەك جاقسى­بەك­ ۇلى, قايتارىلعان اكتيۆ­تەر قالاي ساتىلادى جانە ولاردى باسقارۋ جۇيەسى قالاي جۇزە­گە اسادى؟

– مەملەكەتتىڭ 100 پايىز­ قا­تىسۋىمەن قۇرىلعان باسقارۋشى كومپانيانىڭ نەگىزگى مىندەتى – قاي­تا­رىلعان اكتيۆتەردى ءتيىم­دى باسقارۋ, ولاردىڭ ساقتا­لۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ساتۋ. ياعني ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – قايتارىلعان اكتيۆتەردىڭ ەل ەكونوميكاسىنا وڭ اسەرىن تيگىزىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا قىزمەت ەتۋى.

ءاربىر قايتارىلعان اكتيۆ­تىڭ ەل دامۋىنا ۇلەس قوسۋى, زاڭ ۇستەم­دىگىن نىعايتۋى جانە قوعام يگىلى­گىنە جۇمىس ىستەۋى ماڭىز­دى. سون­دىق­تان ءبىز اكتيۆتەردىڭ ەرەكشەلىگىن, نارىقتىق جاعدايدى جانە ولاردىڭ ەكو­نوميكالىق تيىمدىلىگىن جان-جاقتى زەرتتەي وتىرىپ, ارقاي­سى­سى بويىنشا جەكە شەشىم قابىل­داي­مىز.

نەگىزگى ساتۋ ءتاسىلى – «ە-Qazyna» پور­تالىندا ەلەكتروندىق ساۋ­دا ۇيىم­داستىرۋ. ساۋدا اۋكتسيون تۇرىن­دە وتكىزىلۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار اكتيۆ ورنالاسقان ەلدىڭ زاڭنا­ماسىنا قايشى كەل­مەيتىن باسقا دا ادىستەر قا­راس­تى­رىلعان. ەگەر اكتيۆتى بىر­دەن ساتۋ مۇمكىن بولماسا, قول­دانىستاعى ەرەجەلەرگە ساي­كەس, بالامالى تاسىل­دەر قاراس­تىرىلادى. بۇل – جالعا بەرۋ, سەنىمگەرلىك باسقارۋ نەمەسە ءوز بەتىنشە باسقارۋ. مىسا­لى, قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز استانا­داعى «دۋمان» قوناقۇي كەشەنىن, سونداي-اق «جاركەنت سۋ» جشس مەن «تۇلپار» جشس-داعى ۇلەس­تەردى باسقارىپ وتىرمىز.

جالعا بەرۋ كەزىندە, ساتۋ ساتىنە دەيىن بۇل اكتيۆتەر تۇراقتى تابىس اكەلەدى. ال اكتيۆتەر كاسىبي مەنەدجەرلەرگە سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرىلسە, ولاردىڭ باس­تى مىندەتى – اكتيۆتىڭ قۇنىن ساقتاۋ جانە مۇمكىندىگىنشە ارتتىرۋ, سونداي-اق بولاشاق ساتىپ الۋشىلار ءۇشىن ونىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ.

2025 جىلدىڭ 14 ناۋرىزىنا دەيىن باسقارۋشى كومپانيا­نىڭ با­لا­نسىنا تۇرعىن ءۇي جانە كوم­مەرتسيالىق جىلجىمايتىن م ۇلىك, زاڭ­دى تۇلعالاردىڭ جار­عىلىق كاپي­تالىنداعى ۇلەس­تەر, جەر ۋچاس­كەلەرى, تاۋار-ماتە­ريال­دىق قۇن­دى­لىقتار مەن نەگىزگى قۇرالدار تۇرىن­دەگى 73 اكتيۆ, سونداي-اق 196 دانا زەر­گەرلىك بۇيىم قابىلداندى. اكتيۆ­تەردىڭ جالپى قۇنى – 100,4 ملرد تەڭگە.

اكتيۆتەرگە جەر ۋچاسكەلەرى, تۇرعىن ءۇي جانە كوممەرتسيالىق جىلجىمايتىن م ۇلىك, وندىرىستىك بازالار, اكتسيالار مەن زاڭدى تۇلعا­لار­داعى قاتىسۋ ۇلەستەرى, سونداي-اق تاۋار-ماتەريالدىق قۇندىلىقتار كىرەدى. نەگىزى­نەن, بۇل اكتيۆتەر قازاقستان اۋما­عىندا ورنالاسقان.

قايتارىلعان اكتيۆتەردى ساتۋدان تۇسكەن قاراجات ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا جىبەرىلەدى.

– ەندەشە, وسى ۋاقىتقا دەيىن باس­قارۋشى كومپانيا ارناۋلى مەم­لە­كەتتىك قورعا قانشا قارا­جات اۋداردى؟

– 2025 جىلعى 14 ناۋرىزداعى جاع­داي بويىنشا ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا 16,5 ملرد تەڭگە اۋدارىلدى. ونىڭ ىشىندە 15,8 ملرد تەڭگە – اكتيۆتەردى ساتۋدان تۇسكەن قاراجات, ال 0,7 ملرد تەڭگە – اكتيۆتەردى باس­قارۋ­دان (جالعا بەرۋ, سەنىمگەرلىك باس­قارۋ, كەپىلدىك جارنانى دەپوزيتكە ورنا­لاستىرۋدان تۇسكەن قاراجات, ديۆيدەندتەر) الىنعان كىرىس.

پرەزيدەنت جولداۋىندا قاي­تارىلعان اكتيۆتەر حالىق يگىلىگى ءۇشىن پايدالانىلۋعا ءتيىس دەگەن تاپسىرما بەرىلگەن. بۇل قاراجات جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دارعا الەۋمەتتىك نىسان­داردىڭ قۇ­رى­لىسىن قارجىلاندىرۋدا ماڭىزدى نەگىز ءارى قولداۋ بولادى.

– الەۋمەتتىك نىساندار قالاي ىرىك­تەلەدى جانە وسى قوردان قان­داي جوبالارعا قاراجات ءبولىندى؟

– ەڭ الدىمەن, ءبىزدىڭ كومپانيا الەۋمەتتىك جوبالاردى تىكەلەي ىرىكتەۋمەن نەمەسە جۇزەگە اسىرۋمەن اينالىسپايتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. الايدا ءبىز قاراجاتتى ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا اۋداراتىن بولعاندىقتان, ولاردىڭ قالاي پايدالانىلىپ جاتقانىن مۇقيات قاداعالاپ وتىرامىز. قارجىلاندىرۋ مەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ تۋرالى بارلىق اقپارات رەسمي رەسۋرس­تاردا, سونىڭ ىشىندە پرەمەر-ءمينيستردىڭ سايتىندا اشىق تۇردە جاريالانعان.

زاڭناماعا سايكەس, ارناۋ­لى قوردىڭ قاراجاتى دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, بۇقا­را­­لىق سپورت جانە باسقا دا سالا­­­لارداعى الەۋمەتتىك جانە ينفرا­قۇرىلىمدىق نىسان­دار­دىڭ قۇ­رى­لىسىنا باعىتتالادى. ءاربىر جوبا مىندەتتى تۇردە ەكو­نو­ميكا­لىق ساراپتامادان وتەدى, سودان كەيىن ونىڭ قارجىلاندى­رۋى رەس­­­پۋب­­­ليكالىق بيۋدجەتتىك كوميس­­­­­سيا­نىڭ (ربك) شەشىمىمەن بەكىتىلەدى.

ربك شەشىمدەرىنە سايكەس, قوردىڭ قاراجاتى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بولىنەدى. سونىمەن قاتار بولىنگەن قاراجات كولەمى مەن جوبالار تۋرالى بارلىق اقپارات ۇكى­­­مەت­تىڭ رەسمي سايتىندا جا­ريا­­­لا­نادى, بۇل قاراجاتتىڭ پاي­­دا­لانى­لۋ اشىقتىعى مەن ەسەپ­­تىلىگىن قامتا­ما­سىز ەتەدى. ياعني كەز كەلگەن ازامات وسى اقپا­رات­قا قول جەتكىزىپ, مەملەكەت قار­جىسىنىڭ قالاي ينۆەستيتسيالانىپ جاتقانىن باقىلاي الادى.

قاراجات ەڭ الدىمەن, الەۋ­مەت­­تىك ينفراقۇرىلىمدى دامى­­تۋعا جۇمسالادى. بۇل – مەك­تەپ­تەر, بالا­باقشالار, سپورت كە­شەن­دەرى, جاتاقحانالار. دامىعان ينفرا­­قۇ­رىلىم وڭىرلەر ەكونو­مي­كاسىنىڭ وسۋىنە سەرپىن بەرە­دى, حالىقتىڭ جۇمىسپەن قام­تى­لۋىنا ىقپال ەتەدى جانە قالا­لار مەن اۋىلداردىڭ جاي­لى­لى­عىن ارتتىرادى. وسىلايشا, ازا­مات­تاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى جاقسارادى.

ايتا كەتەتىن ماڭىزدى جايت – قايتارىلعان اكتيۆتەردى پايدالانۋ كەزىندە اشىقتىققا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. بارلىق كىرىس پەن شىعىس تۋرالى مالىمەتتەر رەسمي پلات­فورمالاردا اشىق تۇر­دە ورنا­لاستىرىلادى. بۇل تەرىس پايدا­لانۋشىلىقتىڭ الدىن الۋعا جانە قوعامنىڭ مەم­لە­كەت­تىك ينس­تي­تۋتتارعا دەگەن سەنى­مىن ارتتىرۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى.

– وسى كۇنگە دەيىن قانداي اكتيۆتەردى ساتتىڭىزدار؟

– 2025 جىلعى 14 ناۋرىز­داعى جاعداي بويىنشا باس­قارۋ­شى كومپانيا «ە-Qazyna» ەلەكترون­دىق ساۋدا پلاتفورماسىندا قازاق­ستان اۋماعىن­دا ورنالاسقان 10 اكتيۆ­­تى ساتتى. ولاردىڭ جالپى قۇنى 11,7 ملرد تەڭگەدەن اسادى جانە نەگىزىنەن – جىلجىمايتىن م ۇلىك.

شەتەلدە ورنالاسقان اكتيۆ­تەردى ساتۋ اكتيۆ ورنالاسقان ەلدىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جۇرگىزى­لە­دى. شەتەلدىك اكتيۆتەر اراسى­نان 2 اۆتوكولىك, 2 تۇرعىن ءۇي جانە 1 پاتەر ساتىلىپ, ولاردىڭ جالپى قۇنى 4,5 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.

جالپى العاندا, 16,2 ملرد تەڭگە سوماسىنا 15 اكتيۆ ساتىلدى. 48 نىسان بويىنشا (ونىڭ ىشىندە 22 دانا زەرگەرلىك بۇيىم) اۋكتسيونعا قاتىسۋشىلاردىڭ بولماۋىنا بايلانىستى ساۋدا-ساتتىق وتپەدى.

– الداعى ۋاقىتتا قانداي جوسپارلارىڭىز بار؟

– ءبىزدىڭ باستى ميسسيامىز قايتارىلعان اكتيۆتەردى ءتيىمدى باسقارۋ ارقىلى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتۋ ەكەنىن تاعى دا ايتا كەتەيىن. وسى باعىتتاعى جۇمىسىمىزدى بەلسەندى تۇردە جالعاستىرا بەرەمىز. اشىقتىق پەن ەسەپتىلىك باستى باسىمدىقتارىمىز بولىپ قالادى. ءبىز قوعامدى جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى جانە قايتارىلعان اكتيۆتەردىڭ ءتيىمدى پايدالانىلۋى تۋرالى ۇدايى حاباردار ەتىپ وتىرامىز. قايتا­رىل­عان اكتيۆتەردى ساتۋ تەك الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشىپ قويماي, بيزنەستىڭ دامۋىنا, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا ءارى ەلدەگى ينۆەستيتسيالىق احۋالدىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتۋگە ءتيىس.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىلەمەسكەن –

ورىنبەك وتەمۇرات,

«Egemen Qazaqstan» 

سوڭعى جاڭالىقتار